44, rue du Vieux-Marché-aux-Poissons


Rue du Vieux-Marché-aux-Poissons n° 44 – VII 219 (Blondel), O 111 puis section 19 parcelle 113 (cadastre)

Maison dite au Lion rouge (zum rothen Löwen)


La maison et ses voisines (juillet 2016) – Façade – Etages (octobre 2026)

La maison dite au Lion rouge (zum rothen Löwen) appartient en 1587 au marchand épicier Loup Grünwald (Livre des communaux). La façade comprend trois piliers en pierre dont il paie un cens annuel, plusieurs étaux se trouvent au rez-de-chaussée. Le marchand Jérôme Fürstenhauer achète la maison en 1613, il la rebâtit la même année après avoir enclos le terrain communal entre les piliers. Les arcades du rez-de-chaussée sont régulièrement louées à des marchands étrangers pendant les foires. Les propriétaires suivants sont les marchands Jean Adolphe Grünwald puis l’apprêteur de chapeaux Isaac Robidé qui remplace le bâtiment en bois par un nouveau en pierre. Il vend la maison au barbier Chrétien Gallus en 1685 quand il part s’établir en Hollande. Le marchand Joseph Saré fait réparer en 1736 deux marches en pierre et un tuyau de cheminée qui donnent vers le fossé Ulmergraben. Le marchand savoyard Claude Jaccoud achète la maison en 1741 et fait abaisser l’auvent de manière à l’aligner avec celui de ses voisins. Le propriétaire fait modifier en 1789 le seuil de sa boutique après que le pavé a été abaissé.


La maison est la sixième à partir de la gauche (Plan-relief de 1727, Musée historique, cliché Thierry Hatt)
175 Elévations p-r
Elévations préparatoires au plan-relief de 1830, îlot 175, façades vers la rue et le fossé Ulmergraben

L’Atlas des alignements (années 1820) mentionne un bâtiment à rez-de-chaussée et quatre étages en maçonnerie, c’est-à-dire la façade actuelle, reconstruite sans doute après 1790 puisque le registre des Préposés aux feux n’en fait pas mention. Sur les élévations préparatoires au plan-relief de 1830, la façade sur rue est la deuxième à gauche du repère (q) : trois arcades au rez-de-chaussée, quatre étages à quatre fenêtres, toiture à deux niveaux de lucarnes. La façade (deuxième à droite de 14) vers le fossé a un rez-de-chaussée et quatre étages. La cour carrée X représente l’arrière (1-4) du bâtiment sur rue, le bâtiment à galeries (3-4) vers le sud, le bâtiment arrière (2-3) et celui (1-2) vers le nord.
La maison porte d’abord le n° 70 (1784-1857) puis le n° 44.


Cour X
Plan des Ponts-et-Chaussées (1856, ADBR cote 2 SP 52). La maison Kiener, n° 70 à 4 étages, construction solide en pierre.

Le négociant Nicolas Langlois achète la maison en 1813 puis en 1818 celle à l’arrière donnant dans la rue du Vieil-Hôpital. Le marchand puis maire de Riquewihr Jean David Kiener achète la propriété en 1838. Ses héritiers la vendent en 1880 à leur locataire Michel Kelhetter, marchand épicier. Les marchands Raphaël Kahn et Auguste Ullmann, de Francfort-sur-le-Main, louent le rez-de-chaussée en 1899 puis deviennent propriétaires de l’immeuble en 1911. Le fronton à mascaron, la fenêtre centrale en trois parties surmontée d’un balcon datent peut-être des travaux entrepris en 1901 par la société Kahn et Ullmann.


Vers 1910 (inscriptions du magasin Kahn-Ullmann, persiennes aux fenêtres, publié sur Archi-wiki) – Rez-de-chaussée des n° 46 à gauche et 44 à droite (1901, dossier 709 W 274) – Elévation en 1979 (dossier 709 W 274), en 1991 (dossier 947 W 144)

Balcon – Mascaron (octobre 2026)

octobre 2026

Sommaire
Cadastre – Police du Bâtiment – Relevé d’actes

Récapitulatif des propriétaires

La liste ci-dessous donne tous les propriétaires de 1575 à 19732. La propriété change par vente (v), par héritage ou cession de parts (h) ou encore par adjudication (adj). L’étoile (*) signale une date approximative de mutation.

Loup Grünwald, marchand épicier, et (v. 1550) Anne Heumonath – luthériens
1587 h Loup (Wolfgang) Grünwald, marchand, consul, et (1572) Catherine Schwendt puis (1589) Susanne Hackfurth, d’abord (1572) femme de Jean Scher – luthériens
1613 v Jérôme Fürstenhauer, marchand, et (1603) Catherine Barth – luthériens
1618 h Jean Schreck, marchand, et (1618) Catherine Barth, veuve de Jérôme Fürstenhauer – luthériens
1632* adj Jean Adolphe Grünwald, marchand, et (1603) Véronique Müller – luthériens
1638 h Jean Adolphe Grünwald, marchand, et (1632) Marie Guichard, remariée (1659) avec le marchand Charles Zorn – luthériens
1660 v Isaac Robidé, apprêteur de chapeaux, et (1650) Elisabeth Corvisier – luthérien et réformée
1685 v Chrétien Gallus, barbier, et (1676) Anne Klingler, d’abord (1658) femme du barbier Frédéric Ewald, puis (1702) Salomé Schlenacker, d’abord (1670) femme du boulanger David Stiegler – luthériens
(héritières) Dorothée Gallus, femme du marchand de draps Jean Jacques Bæhr et Anne Marie Gallus, femme du barbier Jean Philippe Wittmar
1727* adj François Werner, fabricant de pâtés, et (1699) Catherine Salomé Unselt puis (1701) Marguerite Salomé Faust – luthériens
1735 v (Ange) Joseph Sarré, marchand, et (1718) Jeanne Françoise La Motte puis (1726) Michelle Lassy – catholiques
1741 v Claude Jaccoud, marchand, et (v. 1720) Jeanne Françoise Hugard, (1732) Marie Rabel, d’abord (1725) femme du marchand Antoine Arnaud – catholiques
1769 h André Jaccoud, marchand, et (1750) Marie Madeleine Violland – catholiques
1787 h Louis Joseph Praz, négociant, et (1765) Marie Catherine Jaccoud – catholiques
1801 h André Praz, marchand, et (1801) Louise Joséphine Monet
1810 v François Xavier Exel, marchand, et (1798) Marguerite Thérèse Klein
1813 v Nicolas Langlois, négociant, et (1786) Marie Anne Weis – catholiques
1835 h Jean Martin Stæhlé, professeur au lycée, et (1812) Marie Béatrice Josèphe Langlois
1838 v Jean David Kiener, marchand, maire de Riquewihr, et (1817) Marie Madeleine Kiener
1842 h Antoine Joseph Léon Courbassier, médecin militaire, et (1840) Virginie Emilie Kiener
(héritier) Joseph Léon Gustave Edmond Courbassier, capitaine, et (1875) Marie Lucile Pradier
1880 v Michel Kelhetter, marchand épicier, et (1878) Marie Anne Elisabeth Kaag, remariée (1901) avec Jules Wingerter, fabricant de poterie
1911 v société commerciale Kahn Ullmann (Raphaël Kahn et Auguste Ullmann)
1919 v (sans dessaisine) Charles Gresse, négociant, et (1890) Marie Thérèse Leipert
Paul Hermann (Armand) Werner, commerçant, et (1916) Berthe Gresse
1960* v Société civile immobilière du N° 44 Rue du Vieux Marché aux Poissons

Valeur vénale de la maison : 4500 livres en 1735, 6500 livres en 1741

(1765, Liste Blondel) VI 219, Sr Claude Jacob
(Etat du développement des façades des maisons, AMS cote V 61) Jacourt, 4 toises, 2 pieds et 6 pouces
(1843, Tableau indicatif du cadastre) O 111, Staehlé, Jean Martin / / Staehli marché aux poissons 70 – maison, sol – 1,8 are

Locations

1594, 1596 (boutique pendant les foires) Balthasar Drehen, de Valangin en Suisse
1597, Joseph Buisson, marchand
1603, 1613 Mathias Beck, marchand
1613, 1624 (boutique pendant les foires) François Drehen, de Valangin en Suisse, puis la veuve
1620, (caveau) Luc Thomann
1620, (boutique pendant les foires) Claude Ponthier, marchand à Augsbourg
1640, Jean Casimir Heusch, marchand
1674, (boutique pendant les foires) Daniel Mitz, marchand de Bâle
1737, Antoine Garnié, marchand
1811, Auguste Ratisbonne, négociant
1878, Michel Kelhetter, marchand épicier (futur propriétaire)
1889, Raphaël Kahn et Auguste Ullmann, marchands de Francfort-sur-le-Main (futurs propriétaires)

Livres des communaux

1562, Livre des loyers communaux, VII 1446 (Zinßbuch D) f° 85-v
La rente foncière de 15 sols (ensuite 3 livres 12 sols 4 deniers) due pour une maison au Marché aux poissons, appelée au Lion Rouge, à la Saint-Jean d’été (ensuite à l’Annonciation) et à Noël est actuellement réglée par Loup Grienwald, suivant le Livre des loyers AA folio 2
Jérôme Fürstenhauer règle maintenant 2 livres 12 sols 4 deniers à l’Assomption à cause d’un autre terrain communal qu’il a enclos, pour la première fois le 26 janvier 1616 (voir le Livre des locations)
Le même loyer (3 livres 12 sols 4 deniers) est dû par Jean Schreck, 8 février 1627

107 – Item xv ß ([corrigé en] iij lb xij ß iiij d.) boden Zinß von Einer behausung Am fischmarck Zum Rotten leuwen genant, vff Sÿnngichen ([corrigé en] Annunc: Mar:) weÿhenachten Jars fallend, gibt Jetz Wolff Grienwald wurtzkremer vermög Zinßbuchs AA. fo: 2.
gibt Jetzo 3 h 12 ß 4 d Jeronimus fürstenhawer wegen weiterer Ingezogener almend vnd vff vnser Frawen tag Ao 1615 Zum erstenmal den 26 Jen: 1615 – [in margine :] Lehnungbuch f. 100
(rub.) Jetz Johann Schreck. Bleibt beÿm Zinß d 3 lb 12 ß 4 d. 8. Feb. 627
Neü 69

1587, Livre des communaux, VII 1450 f° 20
Le marchand épicier Loup Grünwald règle 2 livres 3 sols 4 deniers pour sa maison à côté de celle du brodeur en soie Jean Hugwart, à savoir un terrain communal (9 pieds ½ de long) jusqu’au premier pilier en pierre sous lequel se trouve une marche en pierre (saillie de 7 pieds 9 pouces), au-dessus une avance (saillie de 7 pieds), au-dessous une porte de cave (6 pieds de long, 4 pieds 3 pouces de large), une autre porte de cave (5 pieds 3 pouces de long, 4 pieds ½ de large), un étal pliable (5 pieds de long, 2 pouces ½ de large) un autre petit étal pliable (6 pieds de long, 3 pieds de large), encore un autre étal (6 pieds 3 pouces de long, 3 pouces de large), ainsi que trois piliers en pierre, fermé de chaque côté par un mur.
[in margine :] A savoir que Loup Grünwald règle chaque année 15 sols à la Ville, demander à la Tour aux deniers. – Comme il règle 15 sols par an à la Ville pour trois piliers en pierre, la somme de 4 livres 10 sols est défalquée. N.B. Va voir l’ancien Livre des loyers communaux AA, tu trouveras davantage d’informations au folio 2.

Gegen der Newen Metzig hinüber Vnd hinder der Altten Metzig widerumb hinauff gegen dem Visch Marckh zugemessen
Wolff Grüenwaldt der Wurtz Crämer hatt vor seinem Hauß Neben Hanß Hugwartten dem Seidenstickher Vntz vf dem Ersten Steinern Pfeÿler die Allmendt 9 ½ schu lang, darund. ein Steineren Staffel 7 schu 9 Zoll heraus, Vndt Oben ein Vsstoß 8 schu 9 Zoll herauß, Item mehr Vonn gemeldtem Steineren Pfeÿler, Vntz vf den obersten Pfeÿler 20 ½ schu lang, darüber ein Vsstoß 7 schu herausser, darunder ein Kellerthüer 6 schu lang 4 schu 3 Zoll weÿt, Item mehr ein Kellerthüer 5 schu 3 Zoll lang vnd 4 ½ schu breÿt, Mehr vnden Ein Banckh Zum Vssatz 5 schu lang 2 ½ schu breit. Item mehr ein Vssatz benckhlin 6 schu lang 3 schu breit. Item nochmahlen ein Banckh 6 schu 3 Zoll lang vnd 3 schu breÿt, Sampt dreÿen steinern Pfeÿlern, Soll Inn allweg Allmendt sein vnd bleÿben, Vndt Ist zu beeden seiten mit Maurwerckh Verschlossen, Bessert für d. Niessen, ij lb iij ß iiij d
[in margine :] Zu wissen das h. wolff Grünwald vorhin der Statt zinst Järlich 15 ß d. Ist vfm Pfenningthurn Zuerkundigen wauon.
Dieweil Er vormals von den 3 steinern Pfeülern Järlich der Statt Zinst 15 ß d, So ist Er der Besserung dauon Nemblich der 4 lb 10 ß für dißmahl erlaßen.
[in margine :] NB. besÿhe das Altzinßbuch AA. fo. 2. würstu andern unnd bessern bericht fünd.

1652, Livre des loyers communaux, VII 1461 (1652-1672) f° 69
Jean Adolphe Grünwald doit chaque année 3 livres 12 sols 4 deniers à la Ville à la saint Jean Baptiste pour sa maison dite au Lion Rouge, au bas du Marché aux poissons en face de la rue du Poumon. Le contribuable suivant est Isaac Robidet

Jetzt Isaac Robidet
H. Hanß Adolph Grünwaldt, Soll gemeiner Statt Vom Hauß vf dem Vndern Fischmarckt gegen dem Lungen gäßel zum Rothen Löwen genandt, Jahrs vf Johannis Baptæ 3 lb 12 ß 4 d
Ext.1651 et 52
Altt d. f. 85
New fol. 61

1673, Livre des loyers communaux, VII 1465 (1673-1741) f° 61
Même loyer reporté dans le registre suivant. Les contribuables sont ensuite Chrétien Gallus, Jean Jacques Bæhr, François Werner, Joseph Saret et Claude Jaccoud.

Isaac Robidet, Soll vom Hauß vfm Vndern Fischmarckh gegen dem Lungen gäßel, Zum rothen Löwen genannt, Jahrs vff Joh. Bapt:, 3 lb 12 ß 4 d
St. Zinnßb. p. 69
Neuzb. fol 498
jetzt Christian Gallus
Jetzt H. Joh: Jacob Bähr, v. 230
jetzt H. Frantz Werner, vid. 212
Jetzt Joseph Saret A° 1736. I.mo
Jetzt Claude Jaccoud
(Quittungen 1673-1741)

1741, Livre des loyers communaux, VII 1471 (1741-1802) f° 498
Claude Jaccoud rachète le capital de la rente foncière en 1756.

alzb. 61
Claude Jaccoud solle vom Hauß auf dem undern Fischmarck gegen dem Lungen gäßel Zum rothen Löwen genannt Jahrs auf Joh. Bapt:, 3 lb 12 ß 4 d
(Quittungen 1742-1756)
den 12.ten Julÿ 1756. seÿnd nach stehende 3 lb 12 ß 4 d Zinß mit 144. lb 13 ß 4 s als doppeltem Capital den Herren dreÿern des Pfenningthurns bezahlt und abgelöst worden, und deßwegen hierzu durchstreichen und außzuthun.

Préposés au bâtiment (Bauherren)

1613, Préposés au bâtiment (VII 1328)
Jérôme Fürstenhauer demande l’autorisation de reconstruire sa maison au Lion rouge sur le terrain communal délimité par les piliers, soit vingt pieds de long sur une largeur de cinq pieds d’un côté et quatre pieds et demi de l’autre, de même qu’un petit bâtiment en surplomb (9 pieds 8 pouces de long, saillie de sept pieds et demi de chaque côté), au total 30 pieds moins 4 pouces de long sur 5 pieds d’un côté et 4 pieds et demi de l’autre, le petit bâtiment en saillie de 7 pieds et demi ayant 9 pieds 8 pouces.

(f° 130) Montag den 23.t Augusti – Jeronimus Fürstenhawer
Haben B. vnd dreÿ vff embstigen Anhalten Jeronimi Fürstenhawers hora 9.a den augenschein vndenn am Vischmarck in Wolff grienwaldts hauß Ingenommen Zum Roten Lewen genant Im Zinßb. d. fo. 85. daselbsten begert er vnden wie er dreÿ seulen vornen her vnden vberhang hat, mit seiner hauptmaur herauß von grund herauff Zu fahren vnd die Allmend ein Zu Zeünen, am obern end hinauff gegen dem gulden wannen In breite 5 schuh braÿt, 20 schuh lang vnd daselbst 4 ½ schuh brait, So dann das Clein daran hangend bewelin, so auch darzu gehört 9 schuh 8 Zoll In lenge, vnd an beden orten 7 ½ schuh herauß würt also die gantze ingesam* 30 schuh minus 4 Zoll: vnd die braite das ober theil gegen der Wannen 5 sch das ander theil v+ schuh So dann das Clein heüßle am beden orten vii+ sch herauß 9 sch 8 Zoll In lenge, Bitt derhalben Ihm sein begehren Zu zulaßen, doch soll er Im Zinß gehalten werden, wie die Andermall so daselbst hinabherauß gefahren seind, soll man Ihm künfftig anzeigen, Soll man das Almendbuch besehen, Auch In rechnung dießes Allmends der* 15 ß d abziehen. NB. Allmend buch Zu weissen leder: fo. 20 besihe.

1615, Préposés au bâtiment (VII 1330)
Les préposés fixent en janvier 1615 le loyer du terrain enclos après avoir consulté le Livre des loyers AA de 1395.

(f° 9) Donnerstag 26.t Jenner – Hieronimus Fürstenhawer (Zinßb. AA. fo. 2 – Zinßb. D. fo : 85, New Almendb. fo. 20)
Weil hieuor In Ao 1613. Jeronimo Fürstenhawern am vischmarck herauß zu fahren gegönt worden wie den Anderern am vischmarck, wie fo: 130 Zufinden Ist Jetzo das Almend buch besichtigt fo: 20 Item das alte Zinßbuch de Ao 1395. fo: 2 vnd das Almend so er Ingezeünt gerechnet das Vff 22 schuh Zusammen belauff a 4 d treffe 4 h 7 ß 4 s. Daran aber 15 ß die Zuuor von solchem hauß ghen ab Zu ziehen, Pleibt noch 3 h 2 ß 4 d vnd Erkhandt, das man Ihme solche 3 h 12 ß 4 s vff solches Ingezeunt Almend schlagen die er Järlich geben soll, Ist Ihme den 23. Augusti 1613. bewilligt worden, gefallt Also vff Martini (Ann. Mariæ) 1614 der erste Zinß soll Ihm antzeigt werd.

(f° 18) Mittwoch den 8.t Februarÿ 1615. – Hieronimo Fürstenhawern Ist sein Almend zinß angezeigt, d. er 3 h 2 ß 4 d hinfür vnd Martini 1614 Zum erstenmal soll geben, der beschwertt sich hat erst das Ander Jar angefangen bawen, so hab er von mehr vnd weiter platz hie außen gehabt wed. Jetzo & Ist Ihm angezeigt er habs In Augusto Ao 13 begehrt vnd erhalten. Dieß vnangesehen will man bleiben laß. daß er vff Künfftig vnser frawen tag 1615. den ersten geben soll der hatts In gotts Nam. bewilligt mag die 15 ß Im fall ers bezalt hatt wider daran abzieh.

1631, Préposés au bâtiment (VII 1345)
Le marchand Jean Schreck, demeurant au Marché aux poissons entre les maisons Zur Bock et zur Wannen, demande l’autorisation de faire un trou pour un pilier dans la rigole devant sa maison. Les préposés l’y autorisent, à condition qu’il ne porte préjudice à personne.

(f° 45) Sambstagß denn 15. Octob. A° 1631. Pfalloch am Fischmarck.
Johann Schrecken d. handelßmann am Fischmarck Zwischen dem Bock v. der wannen vmb Ein Pfahlloch vor Seim hauß daselbst ahn d. ruoß. Erk. vergunt, Solls wohl verwahren, daß nunmehr schad. darvon empfang.

1663, Préposés au bâtiment (VII 1358)
Le marchand Isaac Robidet, demeurant en aval de la maison zur Wannen, demande l’autorisation de remplacer le bâtiment en bois vers le communal par un nouveau en pierre. Comme la visite des lieux montre que le communal vers le marché est déjà enclos et qu’il y a une avance (29 pieds de long, saillie d’un pied) dont il paie 3 livres 12 sols 6 deniers au maître des rentes, la permission lui est accordée sans autre rétribution.

(f° 26-v) Dienstags den 14. Aprilis – Robidet
Isaac Robidet der handelßmann bittet an dessen hauß underhalb der Wannen Zugestatten, d. er ane statt deß höltzeren gebäuws gegen dem Allmendt so er hienwegzuthun gesinnet, einen Steineren außbawen laßen dörffe, Weilen nun in eingenommenem Augenschein sich befunden, d. Vornen her geg. dem Marck d. Allmend bereits eingezeunet, vnd mit einem Überstoß ein werckschu herauß Vnd 29. werckschu lang versehen, deßwegen auch 3. lb 12. ß 6 d allmend Zinnß dem Zinßmeister Jahrlichen abzustatten schuldig, alß ist Erkandt, Vnd wird ihme in seinem begehren Vnd zwar ohne fernere Vergeltung willfahrt.

1680, Préposés au bâtiment, VII 1368
Isaac Robidé se plaint que sa voisine, la femme du marchand de futaine Martin Wedel, l’a pris à partie en lui reprochant de poser du bois devant sa maison un vendredi où se tient le marché. La femme de Martin Wedel déclare qu’Isaac Robidé ne s’entend guère avec ses voisins et demande soit que son voisin entrepose son bois un autre jour que celui du marché soit qu’il le pose plus près de la maison Lichtenberger. Les préposés les renvoient à la décision rendue en 1677 et leur demandent de s’accorder en bons voisins.

(f° 72-v) Donnerstags den 29. Julÿ 1680 – H. Isaac Robide Ca. Martin Wedels hf.
H. Isaac Robide clagt C. Martin Wedels Barchethändlers haußfrau, nach deme Er gestrig. tags holtz erkaufft vnd solches vor sein hauß über führen laßen, gedachts wedels fr. darüber geschmäht auch ohnnütze reden außgestoßen daß Er das holtz an einem freÿtag alß auff einem Marckh tag da Sie die Barchet händler auch feil haben erkauffe, vnd für ihre ständ führen laßen thäte, mit Vermelden daß der fischmarckh allda eng, vnd Er keinen andern platz sein holtz Zulegen haben könte, so ihme auch Vor dißem gegönnet worden seÿe.
Martin Wedels fr. entschuldigt sich, daß Robidet ieweilen mit den benachbarten streit habe, vnd alß Sie Ihme mit dem stand gestrig. tags alß auff einen Marck tag nicht weichen wollen, hette besagter Robidet Zur antwort geben, Sie were verbunden mit dem Standt Zuweich. und hette mehrers nicht geredet, alß daß Sie auff sein wort nicht weichen bittet neben übrig. Barchet händlern so auch præsentes waren, Ihne Robidet dahien Anzuhalten, daß derselbe entweders sein erkaufft holtz an einen andern tag alß auf einen Marckh tag Künfftig führen oder aber solches beßer hienauff werts von H. Liechtenbergers wohnung über so auch allmend ist legen laßen solle.
Erkant weilen im Protocoll 1677. sich befindet, daß die Parten damahlen eben weg ständigen holtzes sich Zu Vergleichen vnd Zur erhaltung fridlicher narbarschafft ermannet worden, war solches Schluß für dieses mahl widerholet.

1736, Préposés au bâtiment (VII 1397)
Le marchand Ange Joseph Saré demande l’autorisation de réparer deux marches en pierre et un tuyau de cheminée qui donnent vers le fossé Ulmergraben derrière sa maison. Les préposés accordent l’autorisation pourvu que les dimensions restent les mêmes (les marches ont trois pieds de long en saillie de 2 pieds, le tuyau 2 pieds de large à 4 pieds 9 pouces du mur.

(f° 77) Dienstags den 9. Octobris 1736. – Sr Ange Joseph Saré
Sr Ange Joseph Saré, der Handelßmann berichtet, daß er Zweÿ steinere Tritt, wie auch ein Caminrohr hinder seinem Hauß auf dem Fischmarck, auf den Ulmrgraben gehend habe, so beedes schadhafft und nöthig reparirt Zuwerden, bittet erlaubnus die nöthige reparation Vorzuhnehmen.
Johann Jacob Biermeÿer der Zimmer Werckmeister abgeordnet das Meß Zunehmen referirt, daß die staffelen 3. schuhe Lang, und 2. schuhe Von der Maur in das gäßel gehen, das Caminrohr aber 2. schuhe breit und 4. schuhe 9. Zoll Von der Maur seÿe. Erkannt wird die reparation in Nemblicher Meß Willfahrt.

1741, Préposés au bâtiment (VII 1399)
Le marchand Claude Jacquout demande l’autorisation d’abaisser légèrement l’auvent qui est de travers pour qu’il soit plus plat et aligné avec ceux de ses voisins.

(f° 143) Dienstags den 22. Augusti 1741 – Claude Jacquout
H Claude Jacquout der Handelsmann Bittet umb erlaubnus das Wetterdächel an seinem Hauß auf dem Fischmackt, welches sehr gähr, Oben ein wenig Herunter Zulaßen, daß es flacher werde, doch so daß es Unten nicht weiter Unter sich, sondern mit der Nachbaren Wetterdachern in gleicher flucht Komme. Erkannt Willfahrt.

1789, Préposés au bâtiment (VII 1423)
Le maître maçon Klotz est autorisé au nom du marchand Jaccoud à murer le seuil de sa boutique qui est resté ouvert depuis que le pavage a été modifié, au 70, Marché aux poissons

(f° 260) Dienstags den 12.ten Maji 1789 – H. Rathh. Jaccoud pt° thürwell und bestich
H. Klotz der Maurermeister nahmens Herrn Rath. Jaccoud des Handelsmanns bittet unterthänig um erlaubnus an deßen auf dem Fischmarckt gelegenen mit N° 70 bezeichneten Behaußung die ladenthürschwöll, welche durch veränderung des pflasters offen geblieben, untermauren und denn den Bestich repariren Zu dörffen. Erkannt Willfart.

Description de la maison

Aucun billet d’estimation n’est conservé

Atlas des alignements (cote 1197 W 37)

3° arrondissement ou Canton Sud – Rue du vieux marché aux Poissons

nouveau N° / ancien N° : 11 / 70
Exel
Rez de chaussée et 4 étages bons en maçonnerie
(Légende)

Ponts et Chaussées

Ponts-et-Chaussées (1856, ADBR cote 2 SP 52)
Kiener N° 70 4 E P S (maison à quatre étages, en pierre, solide)

Cadastre

Cadastre napoléonien, registre 25 f° 29 case 3

Staehl, Jean Martin, vx. marché aux poissons N° 70
Kiener Jean David propriétaire (subs. 1846)

O 111, maison, sol – Rue du vieux marché aux poissons 70
Contenance : 1,80
Revenu total : 450,93 (450 et 0,93)
Ouvertures, portes cochères, charretières :
portes et fenêtres ordinaires : 38 / 30
fenêtres du 3° et au-dessus : 21 / 17

Cadastre napoléonien, registre 26 f° 296 case 2

Kiener Jean David à Riquewihr
pro 1881/82 Kelhetter Michael Kaufmann

O 111, maison, sol – Rue du vieux marché aux poissons 44
Contenance : 1,80
Revenu total : 450,93 (450 et 0,93)
Folio de provenance : (29)
Folio de destination : Gb
Année d’entrée :
Année de sortie :
Ouvertures, portes cochères, charretières :
portes et fenêtres ordinaires : 38
fenêtres du 3° et au-dessus : 21

O 1211, sol – Alter Fischmarkt 44
Contenance : 0,01
Revenu total : (sol) 1,81 – 450,94
Folio de provenance : 296
Folio de destination : Gb
Année d’entrée : 1883/4
Année de sortie :

Cadastre allemand, registre 30 p. 231 case 2

Parcelle, section 19, n° 113 – autrefois O 111, 1214
Canton : Alter Fischmarkt Hs N° 44
Désignation : Hf, Whs
Contenance : 1,67
Revenu : 4900 – 6000
Remarques :

(Propriétaire), compte 634
Kelhetter Michael Ww.
1912 Kahn u. Ullmann, offene Handelsgesellschaft
1934 Werner Armand négociant son épouse née Gresse
(4334)

Cadastre, état de section sur fiches (4043 W 143, 1953-1980, nomenclature reg. 114, 1953-1973)

Parcelle, section 19, n° 113
Lieu-dit : Rue du Vieux-Marché-aux-Poissons N° 44
Contenance : 1,67
Nature : sol, maison
Revenu :
Numéros des croquis antérieurement établis : X 4 1571 H – 3133

(Propriétaire), compte 4334
Werner Armand, l’épouse
1960 Société civile immobilière du N° 44 Rue du Vieux Marché aux Poissons

(Propriétaire à partir de l’exercice 1979), compte F 1160

1789, Enquête préparatoire à l’Etat des habitants (cote VII 1295)

Canton VIII,

1789, Etat des habitants (cote 5 R 26)

Canton VI, Rue 164 Marché aux Poissons

70
Pr. Jaccout, André, Negociant – Miroir

Annuaire de 1905

Verzeichnis sämtlicher Häuser von Strassburg und ihrer Bewohner, in alphabetischer Reihenfolge der Strassennamen (Répertoire de toutes les maisons de Strasbourg et de leurs habitants, par ordre alphabétique des rues)
Abréviations : 0, 1,2, etc. : rez de chaussée, 1, 2° étage – E, Eigentümer (propriétaire) – H. Hinterhaus (bâtiment arrière)

Alter Fischmarkt (Seite 40)

(Haus Nr.) 44
Kahn & Ullmann, Manufakturwaren. 0
Ullmann, Kaufmann. 1
Moch, Rentnerin. 2
Klump, Steueraufseher. 4
Müller, Steueraufseher. 4

Dossier de la Police du Bâtiment (cote 709 W 274)

Rue du Vieux-Marché-aux-Poissons n° 44 (1876-1982)

Le marchand épicier Kelhetter fait installer en 1885 des appareils de distillation au rez-de-chaussée. Il cesse son commerce en juillet 1889. Le magasin est ensuite occupé par les commerçants Kahn et Ullmann (tissus, soieries, articles pour trousseaux) qui demandent en 1901 l’autorisation de relier les deux magasins aux n° 44 et 46 par une porte, d’aménager un escalier jusqu’au premier étage, de transformer une porte et une fenêtre donnant sur le fossé. La cour des deux maisons est couverte d’un toit vitré. Le maire refuse que le toit vitré soit rehaussé jusqu’au premier étage qui sert de magasin, la demande étant contraire au règlement municipal. Le Ministère de la Reconstruction et du Logement accorde en 1957 à Berthe Werner un permis de construire au titre des dommages de guerre pour restaurer la façade sous la direction de l’architecte Charles Braun. La corderie Weiss fait aménager en 1968 une entrée de service vers la rue du Vieil-Hôpital ; elle est remplacée en 1980 par la société La Bulle. La société à responsabilité limitée La Bulle et Constant Fayolle déposent en 1979 une demande de permis de construire pour transformer la façade du rez-de-chaussée et l’intérieur du magasin sous la direction de Fernand Zœbisch.

1919, tailleur pour dames Martin Steinbach (deuxième étage)
1919, société Netter Frères
1938, établissements Henri Netter (articles de Paris en gros)
1942, corderie F. Weiss
1980, société La Bulle


Papier à lettres Kahn Ullmann (1912)

Sommaire
  • 1876 – Le directeur de l’usine à gaz demande que le plombier Thomas soit autorisé à faire au nom du locataire Kelhetter une prise pour environ cinq becs
  • 1885 – Dossier ouvert suite à un courrier de la Préfecture de police. Kelhetter demande l’autorisation de poser des appareils de distillation au rez-de-chaussée. Le maire n’a pas d’objection à ce que le pétitionnaire entrepose 600 litres d’alcool et 1000 litres d’eau-de-vie dans la cave voûtée à condition de revêtir les murs et la porte d’une matériau résistant au feu.
  • 1886 – Le photographe F.W. Kissler (1, quai Saint-Jean) déclare ne pas avoir d’enseigne au 44, rue du Vieux-Marché-aux-Poissons et n’avoir payé aucun droit auparavant. Le maire établit que des paiements ont eu lieu pour les exercices 1884 à 1886 – La taxe de l’année courante est réglée, février 1887.
  • 1887 – Le maître maçon Lindner demande au nom de Michel Kelhetter à la préfecture de police l’autorisation de faire un raccord aux canalisations municipales (eaux de pluie et eaux usées) – Le préfet de police transmet au maire – Autorisation
  • 1891 (avril) – Dossier ouvert suite à un courrier de la Préfecture de police – Les sieurs Hahn (Kahn) et Ullmann demandent l’autorisation de poser un store. La Préfecture de police répond que la toile ne doit pas dépasser la façade de plus de deux mètres.
    1891 (mai) – Kahn et Ullmann (papier à lettres Kahn & Ullmann « Zum alten Fischmarkt » déclarent au maire leur intention de remplacer l’ancien store par un nouveau – Le nouveau étant identique à l’ancien, le dossier est classé.
  • 1894 – Kelhetter qui a le droit d’exposer depuis le 15 septembre 1883 des marchandises de son épicerie sur un étal de 16 centimètres de large déclare avoir cessé son commerce à compter de juillet 1889. – Attestation de la Préfecture de police, 1885. – Rapport de la Police du Bâtiment (croquis, l’emplacement se trouve dans la moitié droite de la façade contre le mur du n° 42 en avant du n° 44). La Préfecture de police a autorisé Kelhetter en 1885 à poser une vitrine moyennant une taxe de quatre marks.
  • 1894 – Le maire notifie le commerçant Michel Kelhetter (demeurant sur place) de faire ravaler la façade – Le propriétaire demande un délai – La Police du Bâtiment note que les étages sont assez sales mais que le rez-de-chaussée en pierre est propre – Travaux terminés, octobre 1894.
  • 894 – Dossier ouvert suite à un courrier de la Préfecture de police – Les sieurs Kahn et Ulmer demandent l’autorisation de poser un miroir – Les droits sont versés.
  • 1897 – Le directeur de l’usine à gaz demande au nom de Kelhetter l’autorisation de faire une prise pour environ quinze becs – Autorisation – Travaux terminés, août 1897.
  • 1899 – Le maire notifie Michel Kelhetter (demeurant sur place) de faire ravaler la façade vers le fossé dit Ulmergraben – Travaux terminés, novembre 1899
  • 1901 – Les commerçants Kahn et Ullmann demandent l’autorisation de relier les deux magasins aux 44 et 46 par une porte, d’aménager un escalier jusqu’aux locaux de vente au premier étage, de transformer une porte et une fenêtre donnant sur le fossé Ulmergraben et de faire diverses transformations mineures. – La Police du Bâtiment note que la cour des deux maisons est couverte d’un toit vitré. La porte entre les magasins devra être pourvue d’un fermoir automatique. – Autorisation – Dessins – Travaux terminés, sauf le fermoir automatique, octobre 1901 – Kahn et Ullmann demandent à être dispensés de poser le fermoir – La Police du Bâtiment refuse
    1901 (décembre) – Courrier sur papier à lettres Kahn & Ullmann, Damenkleiderstoffe, Trauerwaaren, Seidenstoffe, Mantel- und Jackenstoffe, Tuche & Buxkin, Aussteuer-Artikel (tissus pour vêtements de femmes, articles de deuil, soieries, tissus pour vestes et manteaux, tissus, articles pour trousseaux) informe la Police du Bâtiment que le fermoir est posé.
    1901 (septembre) – Kahn et Ullmann demandent l’autorisation de rehausser le toit vitré jusqu’au premier étage qui sert de magasin. – Le maire répond que la demande est contraire au règlement municipal.
    1901 (novembre) – Les mêmes demandent l’autorisation de poser quatre vitrines. – Autorisation – Travaux terminés, janvier 1902.
  • 1903 – L’orfèvre J. Prévost, propriétaire du n° 46, se plaint que les murs du troisième étage soient humides à cause des cabinets d’aisance de la maison n° 44 appartenant à la dame Wingerter-Kelhetter de Betschdorf. – La Police du Bâtiment constate les faits et écrit au propriétaire – Courrier de rappel, octobre 1903 – Jules Wingerter (poterie de grès à Oberbetschdorf, tuyaux, récipients de teinturerie) déclare avoir chargé le ferblantier Robert Kratzsch de faire les travaux – Travaux terminés, novembre 1903.
  • 1903 (décembre) – Les commerçants Kahn et Ullmann demandent que la cheminée soit ramonée immédiatement – Travaux terminés
  • 1904 – Une ancienne vendeuse déclare qu’il n’y a qu’un seul cabinet d’aisance dans la maison. – La Police du Bâtiment classe sans suite le courrier anonyme.
  • 1904 – Les commerçants Kahn et Ullmann demandent l’autorisation de remplacer les trois anciens petits stores par un seul de 8,20 mètres de long – Autorisation – Travaux terminés, avril 1904.
  • 1905 – La Police du Bâtiment constate que Kahn et Ullmann ont posé sans autorisation deux lampes électriques. – Demande – Autorisation
  • 1905 – Le peintre en bâtiment Ch. Dick (16, rue de Molsheim) demande au préfet de police l’autorisation de poser un échafaudage sur la voie publique – Le préfet transmet au maire – Autorisation – Travaux terminés, juillet 1905
  • 1903 – Le maire notifie Jules Wingerter d’Oberbetschdorf, au nom duquel Ullmann demeurant sur place, de faire ravaler la façade – L’entrepreneur J. Hug demande au nom du sieur Kelhetter de Haguenau un délai jusqu’en avril 1905. – Travaux terminés, août 1905.
  • 1906 – Dossier ouvert suite à une plainte relative aux cabinets d’aisance dans la maison de la société Kahn et Ullmann. La Police du Bâtiment constate quue les cabinets d’aisance aux numéros 44 et 46 ne sont pas raccordés aux canalisations. – Liste de travaux à faire, janvier 1908 – Dossier classé, juillet 1908.
  • 1916 – Kahn et Ullmann dénoncent les différents objets taxés (une lampe électrique, quatre vitrines, trois enseignes plates au n° 44, une lampe, une enseigne plate au n° 46) – Les mêmes déclarent qu’ils ont l’intention de faire des travaux dans leur maison après la guerre et demandent l’autorisation de laisser en place les supports des lampes et les crochets des enseignes.
  • 1919 – La Police du Bâtiment constate que les peintres en bâtiment Kaufmann et Levy (12, rue des Poules) ont posé sans autorisation un échafaudage sur la voie publique. – Accord – Droits payés
  • 1919 – La Police du Bâtiment constate que le tailleur pour dames Martin Steinbach a posé sans autorisation une enseigne plate au balcon du deuxième étage. – Demande- Autorisation
  • 1921 – Le locataire Lucien Pierre se plaint que son fourneau n’a plus de tirage à cause de la cheminée – La Police du Bâtiment constate les faits. Elle écrit au propriétaire Charles Gresse (demeurant 14, rue Fischart) de faire faire les réparations nécessaires. – Rappel, août 1921 – Travaux terminés, la cheminée est rehaussée, novembre 1921.
  • 1915 – Rapport suite à un feu de cheminée dans la propriété Kahn Ullmann – La Police du Bâtiment demande au propriétaire de faire des travaux – Kahn et Ullmann répondent que les transformations prévues ont été reportées à cause de la guerre. – Le maire accorde un délai jusqu’à la fin de l’année pour transformer la cheminée – Pas de travaux, 1918
    1919 (août) – Le maire écrit au propriétaire, la société Netter Frères puis (octobre) à Charles Gresse – Travaux terminés, 1920.
    1921 (juin) – Charles Gresse renvoie la Police du Bâtiment aux locataires Netter Frères qui doivent supprimer les étagères en bois proches de la cheminée – Dossier classé, novembre 1921.
  • (33, rue du Vieil-Hôpital)
  • Commission des logements militaires, 1915 – Liste de travaux à faire en 11 points au 44, rue du Vieux-Marché-aux-Poissons, en 8 points au 33, rue du Vieil-Hôpital
  • 1937 – Robert Uberall (1, rue de Cronenbourg à Schiltigheim) demande au nom du propriétaire Charles Gresse l’autorisation de poser un échafaudage sur la voie publique – Le maire transmet au commissaire de police – Autorisation
  • 1938 – Les établissements Henri Netter (articles de Paris en gros) déclarent que les saillies consistent en une enseigne de quatre mètres et non de huit mètres, une armature sans store, une console. – La Police du Bâtiment répond que les établissements doivent payer le droit d’enseigne et que le propriétaire (Charles Gresse) doit enlever l’armature et la console. – Charles Gresse demande l’autorisation de poser une console pour Henri Netter – Le store et la console sont enlevés.
  • 1940 – La Police du Bâtiment qui constate que la société Netter a posé sans autorisation une enseigne plate sur le balcon envoie un courrier au propriétaire Charles Gresse (71, route de la Wantzenau à la Robertsau) – L’enseigne est retirée, décembre 1940
  • 1941 – Le sieur Gresse demande que Burger et Butzig (11, rue de la Croix) soient autorisés à peindre trois enseignes (une au-dessus de chaque travée du rez-de-chaussée) – Photographie – Travaux terminés, août 1941
  • 1942 – La corderie F. Weiss (papier à lettres Seilerei F. Weiss, gegr. 1875, Bindfaden-, Sattler-, Polsterbedarf, Leder- Drahtseil-Grosshandlung) demande en qualité de principal locataire que le propriétaire Charles Gresse fasse réparer le vestibule où des fragments de plâtre se détachent des murs – Travaux terminés, février 1943.
  • 1957 – Le Ministère de la Reconstruction et du Logement accorde à Berthe Werner, au nom de laquelle Armand Werner (demeurant 3, rue du Marché), un permis de construire au titre des dommages de guerre pour restaurer la façade sous la direction de l’architecte Charles Braun – La Division VI note en novembre 1956 que le bâtiment dépasse de l’alignement (40 centimètres vers la rue, 50 centimètres vers le fossé Ulmergraben) – L’architecte des monuments historiques émet un avis favorable – Travaux terminés, juin 1957
    1957 (avril) – Le sieur Werner est autorisé à poser un échafaudage sur la voie publique
  • 1960 – Le maire notifie F. Weiss, propriétaire de l’immeuble, de faire ravaler la façade – La corderie répond que le ravalement remonte à moins de quatre ans et que la façade est en meilleur état que d’autres dans le voisinage.
    1961 (septembre) – La corderie Weiss est autorisée à poser un échafaudage sur la voie publique pour réparer la toiture. L’échafaudage est posé par l’entreprise Peter et fils – Travaux terminés, novembre 1961
  • 1968 (novembre) – La corderie Weiss dépose une demande de permis de construire (section 19 parcelle 113) pour aménager une porte (entrée de service) vers la rue du Vieil-Hôpital – Plan d’arpentage – Dessin – Devis de l’entreprise de construction A. Keller & Cie (5, rue Adolphe Quintenz à la Meinau) – Le maire transmet le dossier avec avis favorable au directeur départemental de l’Equipement. – Arrêté portant permis de construire, décembre 1968 – Travaux terminés, janvier 1969
  • 1980 (mars) – La société La Bulle demande l’autorisation de conserver les stores de l’ancienne corderie Weiss
    1980 (octobre) – La Police du Bâtiment constate que la toile du store a été remplacée sans autorisation – L’architecte des Bâtiments de France émet un avis favorable, novembre 1980 – Photographies
  • 1979 (mai) – Le maire notifie l’agence Bintz de faire ravaler les façades du bâtiment qui se trouve dans le secteur sauvegardé
    1979 (novembre) – Même courrier à Robert Fayolle (rue des Vignes à Lingolsheim) – Demande – L’architecte des Bâtiments de France émet un avis favorable
    1980 (septembre) – L’architecte des Bâtiments de France Jacques Ernest émet un avis favorable – Robert Fayolle est autorisé à poser un échafaudage sur la voie publique
    1981 (août) – Robert Fayolle joint les factures pour obtenir une subvention (Société d’exploitation de l’entreprise André Nonnenmacher à Brumath, Etablissements Scalisi et Compagnie à Oberhausbergen)
    1981 (septembre) – Travaux terminés – La Ville verse la subvention.
    1981 (octobre) – Robert Fayolle se plaint au maire que les P.T.T. ont posé des conduits téléphoniques sur la façade ravalée.
  • 1979 – La société à responsabilité limitée La Bulle et Constant Fayolle déposent une demande de permis de construire pour transformer la façade et l’intérieur du magasin sous la direction de Fernand Zœbisch (11, rue de Lichtenberg à Hœnheim) – Plan d’arpentage – Les travaux consistent à aménager une porte d’entrée et des devantures (cadres en aluminium), remplacer les anciennes allèges par un socle en béton revêtu de grès, supprimer l’escalier en bois menant à l’étage et des cloisons au premier étage
    La Police du Bâtiment demande que l’allège soit en pierre massive moulurée. L’architecte modifie le projet – L’inspection du travail émet un avis favorable – Rapport de la Commission de sécurité – Dessin du soubassement – L’architecte des Bâtiments de France Jacques Ernest émet un avis favorable – Le préfet accorde la permission de voirie – Le directeur départemental de l’équipement émet un avis favorable – Le préfet accorde le permis de construire ( octobre 1979).
    1980 (mars) – Les travaux se terminent, le magasin est ouvert, le cache-store n’a pas encore été supprimé – Les travaux sont conformes aux dessins, juin 1980 – Un échafaudage a été monté pour ravaler la façade, septembre 1980 – Travaux terminés, décembre 1980.
  • 1981 (mars) – Rapport de la commission de sécurité, magasin Essentiel, exploité par La Bulle

Autres dossiers
Rue du Vieux-Marché-aux-Poissons n° 44 (1991-1993, aménagement d’une boutique) cote 947 W 144
Rue du Vieux-Marché-aux-Poissons n° 44 (2000-2001, ravalement) cote 1331 W 873
Rue du Vieux-Marché-aux-Poissons n° 44 (2008, réfection de la façade, changement de la porte d’entrée) cote 1684 W 28


Relevé d’actes

La maison est inscrite au nom du marchand épicier Loup Grünwald dans le Livre des communaux (1587).

Baptême de Loup, fils de Loup Grünwald en 1552
Baptême, Saint-Thomas (luth. f° 24 n° 346)
1552. Wolff Grunwald pr., Wolff filius, Martin Kopp côpê, Wirttinn Zum Rindsfuß cômr. (i 24)

Fille du marchand épicier Loup Grünwald et d’Anne Heumonath, Marguerite Grünwald, femme du marchand Conrad Vœgtlin de Fribourg-en-Brisgau, vend sa part de succession à son frère Loup Grünwald.
1585 (xvij Martÿ), Cour épiscopale, vol. 234-II (Registranda Kügler) f° 52
Erschienen der Ehrenhafft herr Conradt Vögtlin gewerbßman burger Zu Freyburg Alls vollmechtigter Anwald v gewalthaber der Tugendsammen Frauwen Margreden Grienwaldin seiner lieben Ehegemahlin wÿland der fürnemmen herrn Wolff Grienwald Wurtzhandler burger Zu Straßburg v die Ehrenreych Frauw Anne höuwmonatin mit einander ehelichen erzielter dochter, welchen gewalt vff papÿr verfertigt vnd mit der Statt Freyburg Inn Preÿßgauw Insigell versigelt dessen datum d xxj Januarÿ Anno & 85 (verkaufft)
dem Ehrentgeachten herrn Wolff grienwald gewerbßman burg. Zu St. seinem lieben schwager so gegenwertig
den gantzen Erbfall vßgenommen hußrath v ander varende hab ane gedachte Fraw Margred Grienwaldin der Principalin Zum theil Vonn Fr Annen höuwmonatin Zum theÿl Martha grienwaldin Irer freundlichen lieben Mutter v schwester selig Erblehen Khummen vnd gefallen es sigen abe Gülten, ligenden gutter Pfenningzinßen Bezalte Schulden (…) v solche das Inuentarium durch herr Daniel Birtschen Notarien darüber vffgericht weythleuffig vßwÿsset (…)
Hiebeÿ mit Waren auch gegenwärtig der Ehrenhafft herrn Andres heuwmonat Fr. Annen selig. bruder v h Jacob Bur Fr. Margred: schwag. alls nechste V.wandt. derselb deßgleich. h Jorg Antz alls vogt Ludwig v. Jacobs der Verkheufferin bruder

Le marchand épicier Loup Grünwald prend en apprentissage Jean Kremer, de Bayon en Lorraine
1579 (vts [andern Julÿ]), Cour épiscopale, vol. 200 (Registranda Kügler) f° 163
(Inchoat. fo. 331.) Erschienen der Erenthafft herr Wolff Grienwaldt Wurtzkremer burger Zu St: ane eim
So dann Hanß Kremer von Baÿon Inn Lothringen gelegen Inn nammen vnd vonn wegen hanß Kremer seines sohns am adern theil
haben sich beÿde Partheien bemelts hanß Kremer mit einander Verglichen Inn weÿß vnd maßen wie nachulogt, Namlich hatt erstgemelter Wolff Grienwaldt, Ime hanß Kremer Inn sein Gaden vff vnd angenommen ein Jar lang Welche Jaracht vff Johannis Baptistæ nechst verschienen angefangen (…)

Le marchand Wolfgang Grünwald rachète de ses frères et sœurs (Anne femme d’André Lentz, Catherine femme de Jacques Baur, Louis Grünwald, Anne et Jacques Grünwald) les parts de la maison dite zum rothen Löwen (au Lion rouge) au Marché aux Poissons.

1587 (xxix Aprilis), Chancellerie, vol. 248 (Registranda Kügler) f° 183
Erschienen sind die Ehrenreÿch Frouw Anna wyland des Fürnemmen herr Wolffgang grienwalds Wurtzhendlern burger Zu St. selig. dochter herr Andres lentzen Ehegemahell, Item der Ehrenhafft herr Jacob Bur v die Tugendsame frouw Catharin sein eheliche gemahell bemelter Fr. Annen schwester, Mehr Ludwig Grienwald Ir bruder, So dann der Ehrengeacht herr Jerg Antz alls geschworner vnderuogt bemelt Frawen Annen Grienwaldin deß gleychen ein geschworner Vogt Jacob Grienwalds bemelts geschwisterd. bruder
Haben Inn gegensein des Achtbaren herrn Wolff grienwalds gewerbsman Ires bruders v frouwen Catharinen
bekant vnd offentlich verÿehen Nach dem sie vor der Zeÿt Nemlich den xxiiij Februarÿ des lauffenden 87. Jar des wenigern Zal Insonderheÿt der erstgenante Frouw Anna mit v. neben herr Andres lentzen Irem haußwürth Ire gebürend. Antheÿl Namblich Vier Sechste theyl am Zweÿtheyl Mehr vier Sechstetheÿl ane einem Sechstentheyl der Zweÿtheyl So dann vier Sechstetheyl ane dem drittheyl ane nachgeschriben stucken vber die Zinß v beschwerd. wie sie hernach dabeÿ vermeldet (…)
sind die verkhoufften stuck dauon oben meldung beschiht Namlich huß hoffestatt v hofflin mit all and. Iren gebeuwen & genant Zum rothen löüwen geleg. In der SS am Vischmarck einseit neben herr Niclaus getzen Khouffhuß herr and. seyt neben hanns hugwarth dem Sydensticker stossen hind. vff den Ulmer graben, Dauon goth samenthafft Ein pfund pfenning gelts vff Johannis Baptistæ fallendt J. Foelix von Mittelhuß es sige ehwig ehrschetzig fürbiettig bodenzinß oder ablösig Wie solchs in hauptbrieffen befindet also hette der Kheuffer angenommen, Mehr j lb d gelts boden Zinß vff wyhenacht J Caspar vonn Baders* selig Sun So dann xv ß für Almend Zinß vnser gned. herren der SS vff Martini
Item ein Stall sampt hoffstatt ein ander gebaw v Zugehord geleg. In der S S Inn burggaß eninsyt neb. h. Marx grabißdada and.syt neb. hans Keüßler dem kubler stosst hinden vff (-) für ledig eyg.
It. ein Gartt. mit deßen begriffen v Zugehörd vß.halb der S S vor Juden thurn am Wasseneck einsyt neb. herr hans Wachtels selig. erb. v. Zum theil wolff heyden sunst gerings vmb neben dem Almend dauon gohnd (-) Almend Zinß sunst eÿg.

Loup Grünwald , assesseur au Grand Sénat, loue une boutique pendant les foires à Balthasar Drehen de Vallesy (sans doute Valangin près de Neuchâtel en Suisse).

1594 (xj Januarÿ), Chancellerie, vol. 291 (Registranda Kügler) f° 12
(Inchoat. fo: 12.) Erschienen herr Balthazar Drehenn Vonn Vallesÿ der gewerbßman
Hatt Inn gegensein herrn Wolffgang grienwaldts beÿsitzer der herren des grossen Raths frey guttwillig bekhant vnd offentlich verÿehen, das er Ime dreÿ Jar lang Jedes Jar allein die Zwo Straßburger Sanct Johann vnd wÿhenacht messen solang dieselbe weren, vnd vff sant Johannis Baptiste Zu Sungrichten nechstkünfftig anzustehen
bemelten herrn Wolffgang Grienwaldts Gaden vnder seiner Behußung In der Statt Straßburg vnderhalb d. Vischmarck neben Johann hugwarten des Sydenstickers ein die andersyt h Niclaus geyer dem jungen geleg. für vnd vmb 120 guldin Zu 15 batzen
(…) dem Entlehner Alle messen diese lÿhenung Ein vßbereyte Bettstatt (…)

Nouveau bail entre les mêmes (le marchand Balthasar Dorcoin de Vellosy)

1596 (xij Julÿ), Chancellerie, vol. 304 (Registranda Kügler) f° 241-v
(Inchoat. fo: 269.) Erschienen herr Balthazar Dorcoÿn* von Vellosÿ* der gewerbßman
Hatt in gegensein herrn Wolff grienwalds, frey guttwillig bekhant vnnd offentlich verÿehen das er Ime vnd seinen erben sechs Jar lang die nechsten si nacheinander volgend vnd vff Johannis Baptistæ Anno 97 anestehend Jedes Jar Allein die Zwo Straßburger Sannt Johanns vnd weÿhenachten Messen so lang dieselben weren
bemelts herr Wolffgang Grienwalds Gaden mit Zweÿen bögen vnder seiner Behausung Inn d. SS vnderhalb dem Vischmarckt neben Seebald Nehern and.seit Niclauß götzen dem Jüngern gelegen Enthelehnet für vnd vmb 115 batzen obangeregt* beÿde Meßen

Le marchand Loup Grünwald loue la maison au marchand Joseph Buisson (ici Byson) qui devra continuer le bail de Balthasar Dorcin.

1597 (7. Martÿ), Chancellerie, vol. 308 (Registranda Kügler) f° 100
(Inchoat fo: 96.) Erschÿenen H Joseph Bÿsonn d handelßmann
Hatt Inn gegensein hn Wolffgang Grienwalts Gewerbßmans vnd beÿsitzers der herren deß grosenn Raths bekhannt
d. er Ime und seinenn erbenn Sechß Jar Lang die nechsten nach einander Volgendt, vnd vff Johannis Baptistæ nechstkhüfftig Angehen sollenn, bemelts Herrn Wolffgang Grienwalts huß hoffstatt Höfflin vnd Gewerbß gaden gelegen Inn d. St. St. nÿdwendig am Vischmarckh ein seit neben hn Niclauß Götzen die And.seit nebenn h Seebald Nähern mit nachuolgendenn Conditionen vnnd bedingungen Sechß Jar lanng die nechsten nach einand. volgent vnd vff Johannis Baptistæ nechst Khünfftig Anfahen sollen Enthlenet habe für vnd vmb ein Järlichen Zinnß Nemblich 100 guldin zu 15 batzen
Vnd Istt Aber herinn beredt weÿl herren Balthazar Dorcrÿn* die Zween bögenn Im Gaden gegen d. seiten neben herr Niclaus Götzenn wie ouch d. oberst stüblin, Inn bemeltter behausung Sechß Jar lang durch herren Wolffgang Grienwaldt verlühenn Allein beÿdt Straßburg. Sanct Johans vnd Weÿhenachten messen, wordenn, d. d. Entlehner od. seine erben solche zu dulden & Zuleiden schuldig sein

Loup Grünwald, assesseur des Quinze, loue la maison au marchand Mathias Beck qui devra continuer le bail de Balthasar Dorrin.

1603 (21 Maÿ), Chancellerie, vol. 348 (Registranda Kügler) f° 174
(Inchoat. fo: 190.) Erschienen Herr Mathÿs Beck Gewerbßman burg. alhie
Hatt in gegensein des Ehrenvest fürsichtigen Frommen vnd weÿssen herrn Wolfflang grienwaldts beÿsitzers der herren Fünffzehen des bestendigen Regiments der Statt Straßburg bekhant d. er Ime vnd seinen Erben
vier Jar lang die nechsten nach einand. volgendt vnnd vff Johannis Baptistæ nechstkünfftig ahnfahen sollen Ehrengemelts herrn Wolfflang grienwaldts Hauß hoffestatt höfflin vnnd Gewerbß gaden, gelegen Inn d. St. St. nÿdwendig Am vischmarck, einseit Hn Niclaus Götzen die and.seit neben Sebolt Neher mit nach volgenden Conditionen vnd bedingungen Entlehnet habe, für vnd vmb Ein Jährlichen Zinß Namblich 100 gld. zu xv batz. (…)
Vnd Ist aber harin sond.lich bedingt vnd abgered, weÿl herr Balthasar dorreÿn od. wan es Ehren gemelter herr verluhen will die Zwen bögen Inn Gaden gegen d. seit neben herr Niclaus Götzen, wie auch d. oberst Stüblin, Inn bemelter behausung vier Jar lang alleÿn beÿde Straßburg S Johannis vnd weÿhnacht messen durch Ehrengemelten herrn wolffgang Grienwalden verlühen d. d. entlehner slches Zu duldn. vnd Zu leid. schuldig seÿe

Jean Adolphe Grünwald loue au nom de son père Loup Grünwald la maison au marchand Mathias Beck

1613 (ut spâ [xj. Januarÿ]), Chancellerie, vol. 407 (Registranda Kügler) f° 13-v
(Inchoat. fol: 15.) Erschienen H. Mathÿs Beck Gewerbßman burger alhie
Hatt in gegensein hern Johann Adolff Grienwaldts, Innamen des Ehrenvesten fürsichtigen vnd wÿßen Herrn Wolffgang Grienwaldts Alten Ammeÿsters der Statt Straßb seines lieben vatters bekhant,
das er Ime und seinen erben, Vier Jahr lang vff Johannis Baptistæ nechstkhünfftig erfahen solle, von Ehrengemeltem herrn deßelben hauß hoffestatt höfflin vnd Gewebß gaden gelegen Inn der Stat Straßburg nÿdwendig am Vischmarckt einseÿt neben Niclaus Götzes die anderseÿt neben Sebold Nehers, mit nachuolgenden beredungen widerumb der Statt Straßburg bruch nach Entlehnet vnd bestanden hette für vnd vmb ein Järliches Zinß Nemlich 100 guldin

Les mêmes louent le même jour à François Derheim de Wallensin une boutique à deux arcades et un logement pendant les foires

1613 (ut spâ [xj. Januarÿ]), Chancellerie, vol. 407 (Registranda Kügler) f° 14-v
(Inchoat. fol: 16.) Erschienen Herr Franciscus derheÿm* von wallensin
Hatt in gegensein herrn Adolff Grienwaldts, Innamen uts.[des Ehrenvesten fürsichtigen vnd wÿßen Herrn Wolffgang Grienwaldts Alten Ammeÿsters der Statt Straßb seines lieben vatters] freÿ guthwillig bekhant,
das er Ime und seinen erben, Vier Jahr lang die nechsten nach einander volgent vnd vff Johannis Baptiste nechstuerschÿnen angefangen, von Ehrengemeltem herrn Wolffgang Grienwaldten deßelben Zween bogen Im Gaden von der Behaußung neben Niclaus Getzen, wie auch das Oberstüblein darin allein beÿ de Straßburger Sanct Johans vnd weÿhenachten meß Entlehnet für vnd vmb ein Jährliches Zinß Nemblich 100 guldin zu xv batzen

Jean Adolphe Grünwald vend la maison et une écurie rue des Tripiers au marchand Jérôme Fürstenhauer

1613 (xvij tag Februarÿ), Chancellerie, vol. 404 (Registranda Meyger) f° 111-v
(Inchoat. in Proth. fol: 109. – Postea pthocoll. fol. 228.) Erschienen Herr Hannß Adolff Grienwaldt dreÿer Ane der Müntz (verkaufft)
herrn Hieronimo Fürstenhauwer dem handelßmann burger Zu Straßburg
hauß, hoffestatt vnd höfflin mit Allen Ihren geb. & geleg. Alhier In der Statt Straßburg Vnderhalb Am Fischmarck einsit n. Niclauß Göltz, And.sit n. Sebaldt Näher, hinden vff den Ulmer graben stoßend dauon gend. xv ß d Zinß Allmend geben von d. dreÿen Seÿler vnderhalb Im gaden, vff Martini d. Statt Straßburg, Mehr j lb d gelts Bod. Zinß vff Johannis Baptæ J. Foelix von Mittellhausen, Item Aber j lb d Bod. zinß vff Weÿhenachten wÿland J: hanß Caspar von Baden selig erben, vorgemelte Zweÿ vnderschiedlichen pfund d sie sigent gleich Also fürbiettig erschätzig ewig od. Bod. Zinß mit geld od. In Silber Abzulößen Also hatt der Kheuffer vber sich genommen, So dann xvj lb xv ß gelts Abloßig mit iij X Lxx lb d herrn Ludwig Grienwaldt dem goldschmidt Sunst ledig vnd eÿg.
Item ein Stall mit seinem häußlin vnd heuwbienen geleg. Inn d. Stat Straßburg Im Kuttelgäßlin mit Allen begriff. vnd beschwerd. einseit neben Johann Schieler, And.sit hanß Ilcker dem Kübler hind. vff Elias Gründtling vnd Carle Spielman stoßend Vnd Alles Recht & Also das & Vnd Ist dißer Khauff vber obbestimpte beschwerd. so die Kheüffere vff sich genomm. Zugang. vnd bescheh. für vnd vmb 2575 pfund
Hiebeÿ geweßen h. hannß frich* Jung, herr hannß Jacob Meÿer beede dreÿer Ane der Müntz vnd j. Daniel Igell d schreÿber in d. Müntz

Jérôme Fürstenhauer, originaire de Nuremberg, épouse en 1603 Catherine Barth, fille de Jacques Barth (ceinturier) : contrat de mariage, célébration

1603 (16.6.), Not. Strintz (Daniel, 58 not 53, Prothocollum 1597-1605) f° 145
Eheberedung Zwüschen Herrn Hieronimo Fürstenhauwern vnd Jungfrawen Catharinen Barthin vffgericht
(…) dem ehrenhafftenn vnd fürnehmen Herrenn Hieronimo Fürstenhauwern, weÿland deß ehrenuesten fürnehmen Herrn Leonhardt Fürstenhauwers geweßenen Handelßmanns vnd burgers Zu Nürnberg seligen sohn Alß dem Bräüttigam Ane einem
So dann der ehren vnd tugendreichen Jungfrawen Catharinæ Barthin, deß Ehrengeachten vnd fürnehmen Herrenn Jacob Barthenn Burgers alhie Zu Straßburg freündlichenn liebenn dochter, Alß der Hochzeÿtterinn Anderntheilß
Inn beÿsein vnd persönlicher gegenwärtigkheÿtt der Ehrenvest Hochachtbaren weißen ehrenhafften fürnehmen und bescheidenen erstlichen vff sein deß herren Hochzeiters seitten Herren Tobie Herlen Hannß Metzigers beeder Handelßleüth Inn Nürnberg sein deß Hochzeiters schwäger (…)
Beschehen und Verhandelt Inn der löblichen freÿen Reichstatt Straßburg Sonntagß den 26. Junÿ In dem Jar deß herren alß man Zalte 1603.

Mariage, Saint-Thomas (luth. f° 184-v n° 503)
1603. Eod. die [Sontag 3. Julÿ] Hieronimus Fürstenhauer von Nürnberg d. handelsmann, Catharin Jacob Barten alhie tochter. Eingeseg. 15. Augusti (i 187)

Jérôme Fürstenhauer loue une boutique à deux arcades pendant les foires au marchand François Derhen de Valentien (sans doute Valangin près de Neuchâtel en Suisse)

1613 (xj. Julÿ), Chancellerie, vol. 404 (Registranda Meyger) f° 334-v
(Inchoat. in Proth. fol. 359.) Erschienen Herr Frantz Derhen der handelsmann von Valentien
hatt bekhandt vndt In gegenwertigkheit h. hieronimi Fürstenhauwers burgs. Zu Straßburg offentlich verÿehen
daß er Ime & vonn & Sechs Jahr lang od. Zwölff Meßen nach einander volgend, so vff weÿhenachten nechst Khünfftig zum ersten mahl anfahend vnd nit fürbaß Inn desselben Fürstenhauwers behaußung Inn der St. St. vff dem Fischmarck & gelegen ein Gadenn mit zwenen bögen, sampt dem platz hinder dem gaden, welch. auch so groß Als disse beede bög. sein solle, benebent einer stuben hindenn Im höffell vnd Zweÿenn betten mit Irer Zugehördt, entlehnet vnd bestand. hette, für vnd vmb ein Jährlichen zinß j C xxx guldin p. 15. batzen Jeder gerechnet

Le marchand Tobie Hohl et Susanne Fürstenhauer de Nuremberg qui n’ont plus l’intention de venir aux foires de Strasbourg passent un accord avec leur beau-frère et frère respectif Jérôme Fürstenhauer.
1613 (xv. tag Januarÿ), Chancellerie, vol. 404 (Registranda Meyger) f° 29-v
(Inchoat. in Prot. fol: 28.) Erschienen der fürneme herr Thobias Hohl handelsmann Zu Nürnberg vnd Susanna Fürstenhauwerin sein eheliche haußfrauw Ane eim
So dann herr Hieronimus Fürstenhauwer burger Zu Straßburg derselben bruder vnd schwager vnd Catharin Barthin sein eheliche hauß würthin mit beÿstandt gutten wissenn willen vnd gehelle Geörg Rothen des gürtlers vnd Philipß Lerchners schuolmeisters Zu St. Thomann burg. Zu Straßburg bemelter Catharinen schwäger und nechste v.wantdten Am andern theil
haben gegen einander bekhandt vnd freÿwillig offentich v.ÿehen, demnach erst genante bede ehegemecht herr hohl vnd Susanna Ihr gewerb vnd handlung Inn Straßburger Meßen vonn Nürenberg vß nicht lenger Zuführen vnd Zutreiben vorhabens (…) verglichen

Affaires concernant Jérôme Fürstenhauer dans les registres du Magistrat
1606, XV (2 R 34), Hieronimus Fürstenhauwer. 82. 85. 96. 109. 119. 137.
1607, XV (2 R 35), Hieronimus Fürstenhauwer. 48. 49. 62. 86. 113.
1609, XV (2 R 37), Hieronimus Fürstenhauwer. 13. 18. 19. 22. 24. 26. 29. 128.
1611, Conseillers et XXI (1 R 90), Hieronimus Fürstenhawer contra Florentz Scheiden. 172.
1614, Conseillers et XXI (1 R 95), Hieronimus Furstenhawer contra Dionysium Thiery. 65. 76. [Burgermeister und Rath zu Franckentha
Hieronimus Fürstenhawer contra Bruderhoff. 208. 312. [contra Thumb Capitul] 336.
1612, XV (2 R 40), Hieronimus Fürstenhauwer. 302. 303. 303. 308. 312. [Müntz verführen]
1613, XV (2 R 41), Hieronimus Fürstenhauwer. 206. 215. [Müntzverführen]
1614, XV (2 R 42), Hieronimus Fürstenhauwer. 85.
1615, XV (2 R 43), Hieronimus Fürstenhauwer. 135.
1615, Conseillers et XXI (1 R 96), Christian Maler vmb privilegium. 190. Hieronimus Fürstenhawer idem. 215.
1616, Conseillers et XXI (1 R 97), Hieronimus Fürstenhawer gestorben seine bücher besichtigen. 149. seine Wittwe und Kinder vmb entschlagung [der bücher, Eröffnung Conthors]. 153. 166. 174. 204. 208. citirt. 270. 272. 310.

Catherine Barth, veuve de Jérôme Fürstenhauer, prend en apprentissage Guillaume Bien de Heilbronn
1616 (ut spâ [xxiij. Julÿ]]), Chancellerie, vol. 421 (Registranda Meyger) f° 346
(Inchoat. in Prot. fol. 373.) Erschienen herr hannß Geörg Marbach pfundt Zoller Als vogt Catharinæ Barthin Wÿland hieronimi Fürstenhauwers seligen Witwe, vnd Georg Roth der Gürttler burgers Zu Straßburg Als Curator deßelben Fürstenhauwers hinderlaßenen Kinder Ane eim,
So dann hannß Wilhelm Bien von Heilbrun mit beÿstandt herrn Balthasar Weÿher des goldtschmidts daselbst seines schwagers Am Andern theil,
haben bede parthen sich eines Verdings mit einander vereinbart vnd verglichen Wie volgt, Nemblich so haben ermelte Vögt denselben hannß Wilhelm Bienen Vier Jahr lang nach einander volgend Zu einem diener Inn Ihro Vogts frauwen gewerbß gaden vff vnd Angenommen (…)

Les créanciers de Jérôme Fürstenhauer cèdent la maison à Catherine Barth, veuve de Jérôme Fürstenhauer et fiancée à Jean Schreck, au nom de laquelle son tuteur Jean Georges Marbach

1618 (24 Octob.), Chancellerie, vol. 429 (Imbreviaturæ Contractuum) f° 59-v
Kauffverschreÿbung Johann Schrecken des Handelßmanns vber sein Behausung vnd Gewerb an dem vndern Fischmarck
(Extendirt wie in dem Contractbuch von diesem Jar folio 121. vnd der Schuldbekenntnis folio 143. Zubefind.) Erschienen Reinhard Merckelbach vnd h. Hanß Kammen befelchaber Hanß Ott der Junger als ausschutz weÿland Hieronimi Furstenhauwers gewesenen Burg. vnd handelßmanns selig. alhie gemeiner Creditoren mit beÿstand des Hochgelehrten Herrn Andreæ Lincken der Rechten Doctors Churf. Pfaltz Rhat vnd gewalthaber herrn Tobiæ Hohlen Burg. vnd des Rhats Zu Nurnberg
haben in gegenwertigkeyt herrn Johann Georg Marpach. als vogt Catharinæ Bartin ernants Hieronimi Furstenhauwers selig. wittwe, vnd Johann Schrecken von Achen Ihr *en Verlobten Künfftigen ehegemechts (verkaufft)
ein Behausung alhie auff dem Und.n Fischmarck einseyt neben Niclaus Götz anderseit neben Sebald Neh. beden handelsleutt, hinden auff den Ulmer Graben stoßend gelegen, davon gehend ein pfund bodenzinß Jr Foelixen von Mittelhaußen selig. Erben auff weÿhenachten, Item aber ein Pfund bodenzinß weÿland Jr. Hanß
Caspar von Baden seligen erben auff Ostern, Item gemeiner Statt von den Treyen bogen vnd. d. behausung auff Martini 3 pfund 10 schilling, die seÿen erschetzig ewigs od. Bodenzinß also haben sie die Keuffer auff sich genommen, Item 16 pfund 10 schilling Ludwig Grienwald auff (-) In hauptgut mit 370 pfund ablosig, so ist auch dise behausung verhafftet für 1900 pfund so Jehrlichs auff (-) mit 90 pfund pfenning verzinst werd. sonst ledig vnd eÿg. vnd were dieser Kauff zugang. vnd beschehen vber vorgemelter beschwerd. für vnd vmb 675 pfund
In welch. Jetzgemelt Summa des Kauffschillings auch begriffen ein Stall mit einem Kleinen Hauß vnd einer hierbenen In gemeld. Statt Straßburg In dem Kuttel gasselin einseyt neben Hanß Ilecker dem Kübler and.seyt neben Johann Schuler dem handelsmann hinden auff Eliam Grundling. vnd Carl Spilman stoßend geleg. so ledig eyg.
Item das Gewerb sampt dem wahren vnd allen darzu gehörigen utensilibus wie dasselb alles In einer sond. verzeichnus specificirt für vnd vmb 750 pfund, Item allen haußrath were d.halb zu den vffgerichten Inventario begriffen vnd vmb 308 pfund (…)
Nota der Kauffschilling davon der Pfund Zoll gereicht werd. soll ist mit oben angegebene beschwerd. der 1900 lb. Zusammen 3819. lb.

Le marchand Jean Schreck et sa fiancée Catherine Barth, veuve de Jérôme Fürstenhauer, passent une obligation au profit de Jean Georges Marbach. Ils hypothèquent la maison en 1621 par un avenant porté en marge.

1618 (xxviij. 8.bris), Chancellerie, vol. 430 (Registranda Meyger) f° 421-v
(Inchoat. in Prot. fol. 306.) Erschienen herr Johann Schreck der handelßmann burger Alhie vnd Catharina Barthin wÿland Hieronimi Fürstenhauwers seligen hinderlaßene Witwe seine jetzo Verlobte haußwürthin, mit beÿstandt & Philipß Lerchner schulmeisters Zu Sanct Thoman vnd Pauli Craßman des ferbers burgern Zu Straßburg Ihres pfetters vnd schwagers Ane statt Ihr Catharinen nechster verwanthen von Ihro hierzu sonderlich erbetten
haben bekhandt vndt In gegenwertigkheit herrn hannß Geörg Marbach pfundt Zollers burgers Zu Straßburg als geschwornen Vogts Anthoni Rothen Wÿlandt Anthoni Rothen seligen Sohns – schuldig seÿen 100 pfund pfenning
[in margine :] vff 7. Feb. 1621. sind erschien h. Johann Schreck vnd Catharin Barthin die Bekennere An ein, So dann H. hannß Geörg Marbach Als vogt hierin gemeldte Am And. theil (…) Zum vnderpfand eingesetzt vnd verlegt hauß hoffestatt vnd höfflin, mit Allen Ihren geb. & geleg. Inn d. St. St. vff dem fischmarck einseit neben Sebald Neher, And.seit neben Niclauß Götz hind. vff den vlmer grab. stoßend, dauon gnd 2 lb d gelts den Winderlisch. erb, Mehr 160. gl geltd Ablößig mit 3200. gl hannß Adolff Grienwald, Mehr 37. gl gelds loßig mit 740. gl. h. Ludwig Grünwaldt, So dann 3 lb 10 ß d geld Bod. Zinß d. Statt Straßburg

Fils de Mathias Schrick d’Aix-la-Chapelle, le marchand Jean Schrick épouse en 1618 Catherine Barth, veuve de Jérôme Fürstenhauer : contrat de mariage, célébration

1618 (17.10.), Protocolle (64 not 5) f° 208-v
Heüraths Abrede Zwischen Herrn Johann Schrickhen und Frawen Catharinen Bartin
Zwischen den Ehrenhafften vnnd vornehmen Herrn Johann Schrickhen deß Ehren uesten Vornehmen Herren Matthÿß Schrickhen Burgers Zu Aach eheleiblichen Sohn an einem
vnnd der Ehren vndt tugendreichen frawen Catharina geborner Bartin, weÿland des Ehrenhafften vnnd vornehmen Herrn Hieronimÿ Fürstebhauwers gewesenen Burgers vndt Handelsman Zu Straßburg hinderlaßener wittib am andern theil, mit Consens deß Ehrenuesten hochachtbaren herrn Tobiæ Hoolen, Burgers vnd des grössern Rahts zu Nürnberg vnd an dessen Statt des Edlen Ehrenuesten Hochgelehrten Herrn Andreæ Linckhen beeder Rechten Doctoris Churfürstlichen Pfältzischen Rahts alß seines gevollmächtigten, vnd nichts wenigers auch anderer vornehmer Herren vnnd Freundt, Rahts vnnt verwüssen, ein Ehelicher Heurath
Geschehen vndt geben Sambstags den 17. Octobris 1618.

Mariage, cathédrale (luth. p. 76)
1618. Dominica 23 Trin: d. 8 9.bris Johannes Schrick von Ach der Handelsmann, vnd Cätherin Hieronimus furstenhauer n. witwe, eingesegnet montag den 16. 9.bris (im 45)

Mentions de Jean Schreck dans les registres du Magistrat.
1621 Conseillers et XXI (1 R 103) Johann Schreck contra Hans Thoman Deßler. 99. 101. 163. 178. 267.
1627 XV (2 R 55) Johann Schreck Ca. Müntz (wehen deponirten gelds). 143.
1633 XV (2 R 59) Hannß Schrecken wittwe Ca. Siebenzüchten. 305. (wegen Stand oberhalb des fischmarckts)
1634 XV (2 R 60) Hannß Schrecken Wittwe Ca. Sieben Züchten. 8. (Straff wegen Ständen)
1632 Conseillers et XXI (1 R 114) Johann Schreck [als vogt Johann Thomaßen], vmb anschreibung der Contribution ahne verfallenen Pfenningthurn Zinßen. 45.
1637 Conseillers et XXI (1 R 120) Hans Schenckh. 8. [Stadt Schafhausen]

Jean Schreck confirme son achat envers Jean Adolphe Grünwald qui s’était réservé un droit d’achat lors de la vente de 1613.

1620 (ut spâ [v. februarÿ]), Chancellerie, vol. 439 (Registranda Meyger) f° 77-v
(Inchoat. in Prot. fol. 62.) Erschienen herr Johann Schreck handelßmann burger Zu Straßburg
hatt In gegenwärtigkheit herrn hannß Adolff Grünwaldt dreÿers Inn der Müntz
bekhandt Vnd offentlich verÿehen, demnach Wÿland hieronimj Fürstenhauers seligen gemeiner Creditoren Außthün, benantlich herr Reinhard Merckelbach vnd hanß Kam, Ihme dem bekenner vnd seiner haußfr. Catharinen die behaußung vff dem fischmarck neben Niclaus Götzen vnd anderseit neben Seboldt Näher Inn der Statt Straßburg gelegen Verkaufft vnd eÿgenthümblich vbergeben, Vnnd aber gemelter herr Grünwaldt Ihme vff solcher behaußung einen freÿen Verkauff crafft des Ane obgedachtem fürstenhauwer seligen den 17. febr. 1613. beschehenen Kauffs vßdrucklich reservirt vnd vorbehalten, Vnd damit Ihme H. Grünwaldt oder seinen erben Künfftig des orts wegen dißer beschehener alienation Ane seinem Verkauffs Recht Keinen nachtheil bring. vnd geben möchte, das hierauff obernanter Johann Schenck für sich & Angezogenen verkauff von nüwen confirmirt, corroborirt vnd bestettigt haben will

Jean Schreck loue un caveau et une remise à grains à Luc Thomann

1620 (xxix. februarÿ), Chancellerie, vol. 439 (Registranda Meyger) f° 124
(Inchoat. in Prot. fol. 107.) Erschienen herr Lucas Thoman burger Zu Straßburg
hatt bekhandt vndt In gegenwärtigkheit herrn Johann Schreck des handelßmanns burgers Zu Straßburg offentlich verÿehen
das er Ihme & von & Sechs Jahr lang nach einander volgend so vff Mariæ Verkündung jetznechst künfftig Allererst Angehen sollen und nit für bäs, Inn sein Johann Schencken behaußung Inn der Statt Straßburg vff dem Fischmarck Ein gewölb mit Zwo Iserin thüren vnd fenstern versehen sampt einem frucht Kasten oben darauff Entlehnet vnd bestanden hetten für vnd vmb einen Jährlichen Zinß benantlich Süben pfund vnd fünff Zehen schilling pfenning Straßburger

Jean Schreck loue une boutique à une arcade à Claude Ponthier, marchand à Augsbourg pour six années pendant les foires.

1620 (ut spâ .[1. Junÿ]), Chancellerie, vol. 439 (Registranda Meyger) f° 306
(Inchoat. in Prot. fol. 289.) Erschienen herr Claudi Ponthier handelßmann von Augspurg
hatt bekhandt vndt In gegenwärtigkheit herrn Johann Schreck des handelßmanns burgers Zu Straßburg offentlich verÿehen,
das er Ihme & von Sechts Jahr lang oder Zwölff messen nach einander volgend so vff Johannis Baptistæ Letz nechstkünfftig Angehen sollen vnd nit fürbaß Inn desselben Johann Schencken behaußung Inn der statt Straßburg vff dem Fischmarck gelegen ein gaden mit Eim bogen sampt seiner Zugehördt Entlehnet vnd bestanden hette, für vnd vmb ein jährlichen Zinß benantlich 50 gulden per 15 batzen jeder gulden gerechnet

Le marchand Pierre Mariot de Genève prend en apprentissage Léonard Fürstenhauer beau-fils de Jean Schreck
1623 (ut spâ [xxvj. Martÿ]), Chancellerie, vol. 449 (Registranda Meyger) f° 308
(Inchoat. in Prot. fol. 219.) Erschienen Michell Reichardt von Genff Inn nammen Peter Mariot handelßmanns daselbst seines stieffuatters Ane eim,
So dann h. Johann Schreck handelßman burg. Zu Straßburg Am And. theil,
vnd haben bede parth. wegen sein Schreck. stieffsohns Lienhardt Fürstenhauwers eines verdings mit einand: getroff. wie volgt, Nemmlich so hatt gemeldter Mariot Ime Fürstenhauwer Zu einem Jung Inn sein gewerb vnd gnd. vff vnd anegommmen, 5 Jahr lang so vff Ostern Anni 1623. dieses Allererst Angeh. (…)

Jean Schreck loue une boutique à deux arcades pendant les foires à la veuve de François Dreher de Valangin (ici Valentien)

1624 (ut spâ [x. Julÿ]), Chancellerie, vol. 452 (Registranda Meyger) f° 316
(Inchoat. in Prot. fol. 185) Erschienen h Claude hartman, weÿl. hn Frantz drehern handelßmanns Zu Valentien selig witwe diener
hatt bekhandt vnd In gegenwertigkheit herrn Johann Schrecken handelßmanns burgers Zu Straßburg offentlich Verÿeh.
das er ermelter seiner principalin derselb. witwen, Von Jetzgemelten Hn Johann Schrecken, Sechs Jahr lang od. Zwölff messen nacheinand. volgend so vff Weÿhenachten Anno 1625. Ihren Anfang hatt vnd nit für baß Inn desselb. h. Schreck. Behaußung Alhie Inn d. St. St. vff dem fischmarck & gelegen, ein Gad. mit Zwen Bög. sampt einer stub. hin. im höffell vnd ein Kammer mit Zweÿ Bett. entlehnt vnd bestand. hette, für vnd vmb ein Jehrl. Zinß 120. Reichs daler

Jean Schreck et Catherine Barth hypothèquent la maison au profit du marchand Régnard Merckelbach

1626 (ut spâ. [viij. Martÿ]), Chambre des Contrats, vol. 459 f° 192
(Inchoat. in Prot. fol. 101.) Erschienen h Johann Schreck d. handelßmann burg. Zu Straßburg vnd Catharina Barthin sein eheliche haußfraw,
haben In gegensein h. Reinhard Merckelbach handelßmanns burgers Zu Straßburg bekhandt, demnach ermelt. Merckelbach d. 23. Augusti 1623. beÿ herrn Daniel Ringlern Regiren. Ammeister vmb 900. gld. (…)
vnderpfand hauß, hoffstatt, höfflin vnd hind. hauß mit Allen Ihr. geb. & gelg. Inn d. St. St. Am fischmarck einseit n. Sebald Näher, anderseit Niclauß Götz hind. vff den Vlmer graben stoßend dauon geh. j lb J. Philipß dietrich Böckel, Item iij lb xij ß d Allmend gelt d. St. St. It. 18. lb 10. ß d geld Ablößig mit 370. lb h. Ludwig Grienwald. It. 80. lb geld loßig mit 1600. lb. hanß Adolff Grünwaldt, It. vj. lb geld loß mit j. C. lb h hanß Georg Marbach So dan sind sie Verhafftet vmb 500. lb. Thobias hoolen Zu Nürnberg

Les contrôleurs des Sept ont infligé une amende à Arnaut Strauss, Robert Schielé et la veuve de Jean Schreck qui ont laissé la nuit leur étal au Marché aux poissons. Les contrevenants déclarent n’avoir pas su qu’ils étaient en infraction. Les contrôleurs justifient l’amende par une décision prise en 1631 par le Grand Sénat. La veuve Schreck déclare que la décision est injuste et qu’elle en prendrait de meilleures.
1633, Protocole des Quinze (2 R 59)
(f° 305) Sambstag den 30. Novembris. Arnold Strauß, Rupert Schiele, Hannß Schrecken wittwe Ca. Siebenzüchten.
Arnold Strauß, Rupert Schiele et Hannß Schrecken nachgelaßene wittwe Erschienen produxerunt p. M. Eggen vnderthänige Supplication, so verlesen, berichten daß Ihrem* in der deren 30 ß straff vor den Züchtern, darumb vfferlegt worden, weilen sie Ihre ständ so sie oberhalb des fischmarcks haben, ettlich mal über nacht, stehen laßen und nicht weggethan, weilen sie nun deßweg. niemalen verwarnt gewesen, und nicht darfür gehalten das es so wiel Zu bedeuten, Alß baten sie vmb nachlaß wieser starff. Erkandt soll das siebner gericht hierüber gehört werden. Mr.

1634, Protocole des Quinze (2 R 60)
(f° 8-v) Freÿtag 15.ten Januarÿ. Arnold Straußen, Rupert Schiele vnd Hannß Schrecken wittwe Ca. Siebenzüchten. – Ständ vom Münßern vnnd vff dem Fischmarckt Soll man nicht über nacht stehen lassen.
Arnold Straußen, Rupert Schiele vnd Hannß Schrecken see. wittiben, den 30. 9.bris a° 1633. vbergebene Supplication, So dann auch der, vonn Meister vndt Schöffen des Sibnergerichts darwider vberreichten Gegenbericht, Zu dießem mahl v.lesen, dadann die Suppl. sich beclaget, daß Ihr jeeder am Sübner gericht vmb 30. ß d allein* daumb abgestrafft worden, dieweÿlen Sie Ihre Ständ oder hüttlen, darin Sie den tag vber feil haben vber nacht stehen laß. da Sie doch nicht gewußt daß es verbotten, auch deßwegen niemalen gewarnt oder erinnert worden, vndt ob wohlen Sie vmb gnad erbetten, hab Ihnen doch Keine gedawen wollen, & Pitten derowegen Sie solcher Straff gn. Zuerlaßen &
der Allegirte Gegenbericht aber gehet dahien, daß nit allein deßwegen Ein alter Articul v.handen, Sondern auch auß sonderbarer Erkandtnus E. Ers: großen Rathß den 25.t 8.bris a° 1631. den Sübnerknechten befohlen word. allen den Jenigen so Ihre Ständ vor undt hinder dem Münßer vff dem Korn: vndt Fischmarckh oder wo es auch Inn der Statt sein möge haben, vnd mit Ketten oder In Andere weiß angemacht noch eingegraben seind, sondern abgethan vndt auß dem weg geraumbt w.den können, beÿ 30 ß d Straff abzukünden vndt Zugebieten nicht vbernacht vff den plätzen vffgeschlagen stehen Zulaßen & dieweÿlen nun Supplicanten dem Zuwider gehandelt, vndt angesehen, Wie alle dreÿ durch den geschwornen Knecht 14 tag vor eingeführter Klag v.warnet word. allß ist Ihr jeden die Im Artl. benante beßerung vor Gericht vfferlegt, doch vff begerte gnad, Jedweder beÿ 10 ß d gelaßen werd. Seÿ allso ein vngrund, daß Sie nit v.warnet [f° 9-v] gewesen, noch Ihnen Kein gnad gedawen mög. wann dann die Sach Jetzt erzalter maßen beschaffen vndt Sie die v.ordnete Meister vnd Schoffen deß Sübnergerichts den Alten Articul vndt erst vor Zweÿ Jahren de novo ertheilten obrigkeitlichen ernstern befellch hierin nachgelebten /:Sie nit desto weniger aber von deßen dreÿen Supplicanten der vnbarmhertzlichkeit vndt vngenadt vngüetlich beschuldigt word. Ja auch die eine Supplicantin Catharina Schreckin Ihnen Meister vndt Schöffen, Im Gericht vnd Anger gesagt, Es geschehe Ihnen vngüetlich seÿ ein vnpilliche vrtheil vndt wann Sie da sehße, wollte Sie villeicht beßer vrtheilen Können, vndt waß, Sie vielleicht beßer vrtheilen können, vndt waß der gleich. v.ächtlich Reden mehr gewesen &:/ allß haben Sie Ein solches gehormsamblich berichten vndt dabeneben auch Zu oberkeitlichen Schutz vndt handthab wider dergleich. boßhafft vndt halßstorrig wider setzende Parthÿen sich vnderthänig befehlen wollen & In de vmbfrag ward dafür gehalten daß diße muthwilligen Supplicanten andern Zum Exempell mit einer Zimblich. gelltstraff vndt bevorab Catharin Schröckin mit dem Zucht haüsell angesehen w.den sollten, aber per maiora Erkandt Man soll den Suppl. ernstlich Zusprech. solchergestallt mitt mehr für M. Herren Zukommen, vndt Sie damit wid. an Sübenzüchten weÿsen, Zinst. den 21.t Huius In p.sentia Jr Traxdorffs den Parten bescheid angezeigt, pleiben darauff daß Sie nit v.warnet word. die hüttlen beÿ nacht wegzuthun, bedancken sich entlich deß wohlmeinend Zusprechens, wollen M H dergestalt nit mehr bemüh.

Les actes ultérieurs montrent que la maison revient à Jean Adolphe Grünwald.

Jean Adolphe Grünwald épouse en 1603 Véronique, fille de Joachim Müller, l’un des trois administrateurs de la Monnaie
Mariage, Saint-Thomas (luth. f° 183-v n° 487)
1603. Sontag 6. Martÿ. Johann Adolph Grünwald vndt J. Veronica, gewesenen* Joachim Müller Müntz dreyers ahn d. Nachgelaß. tochter. Eingeseg. Montag 14. Martÿ (i 186)

Les Quinze autorisent les héritiers de Jean Adolphe Grünwald à régler une partie de leurs droits par des capitaux placés à la Tour aux deniers.
1642, Protocole des Quinze (2 R 65)
(f° 12) Zinstag den 25. Januarÿ – Stall Ca. H. Johan Adolph Grünwaldts XV.ers S. Erben. – d.thurms Zins Compensation
H. Wohlfarth vnd H. Kipß, laßen Per H. Frantz referiren, demnach die herren dreÿer deß Stalls schrifftlichen berichtet, daß weÿl. H. Johan Adolph Grünwaldts XV.ers seel. Erben Erstlich für gedachten Ihren H. Vatter s. noch 91 lb 2 ß 6 d hanß Adolph Grünwald 201. lb 15 ß 4 d vnd also In summa 622. lb. 6 ß 10 d. dem Stall Zu bezahlen schuldig, vnd aber Hanß Adolph Grünwald sich erbetten, weilen Er 236. lb 18 ß Pfenningthurn Zinß außstehen hat, daß Er sein ratum davon abschreiben, vnd den rest aber wie auch die übrige 2. posten also die völlige Summ richtig machen wolte, im falls es Mh. solcher gestalt beliebig sein wird, Als hetten Sie dafür gehalten weilen hierdurch der Pfenningthurn vmb etwaß erleichtert, vnnd sonsten bekandt ist, daß vf den widerigen fall, sonderlich den Wolff Grünwalden, dem Stall noch lang nit contribuirt Würde, es seÿe diß fals in alle weeg Zu willfahren fürs Eine, 2.do Weilen auch hanß Ludwig Apffel von Colmar wegen Niclauß Liechteißen (…)

Mentions de Jean Adolphe Grünwald dans les registres du Magistrat
1631, XV (2 R 57) Hanß Adolph Grünwald. 10. [Müntz ordnung, erlaßung des Rathsitzes]
1635, Conseillers et XXI (1 R 118) H: Hanß Adolph Grünwald, XV. [dreÿer an d. Müntz juravit] 2. [Oberherr d. Zunfft zur Steltz] 54.
1636, Conseillers et XXI (1 R 119) Hanß Adolph Grünwald. 218. [réf. erronée]
1637, XV (2 R 120) H. Hanß Adolph Grünwald würd Holtzherr. 17. Garttenherr ibid. Zum Schuttergericht geordnet. 88.
1638, Conseillers et XXI (1 R 121) Hanß Adolph Grüenwald. XV. 66. wirdt um erlassung seines Rathsitzes. 68. übergibt berichten contra Wolff von Botzheim. 120*. 130.
1639, XV (2 R 63) H. Johann Adolph Grünwald XV. würd Apodecker her. 7. deßen Ämpter ersetzt. 145. deßen Erben. [wegen Acker in dem Muorgießen] 323. 328. 339.
1639, Conseillers et XXI (1 R 122) Hanß Adolph Grüenwaldts Erben. 138 bis.

L’assesseur des Quinze Jean Adolphe Grünwald vend la maison à son fils Jean Adolphe Grünwald. La vente a eu lieu quelques années auparavant mais n’a pas été enregistrée.

1638 (7. Maÿ), Chambre des Contrats, vol. 480 f° 380-v
(Protocollat. fol. 53.) Erschienen Herr Hanß Adolff Grüenwald XV.er hatt
in gegensein H. hanß Adolff Grüenwald, handelßmanns auch burgers Zu St. seines sohns (verkaufft)
hauß vnd hoffstat mit allen ihren gebäwen & Zum Rohten Löwen genannt, alhie vffm Vndern Vischmarckt neben hanß Balthasar Spiessen dem huetstaffierer && weÿl. Sebald Nähers geweßenen handelßmanns see: Erben, hind. vff den Ulmer graben stoßend gelegen, dauon gehen Jährlichen vff Medardi 18. lb 10. ß Zinß weÿ: H. Ludwig Grüenwald XX.ers erben, in hauptg. mit 370. lb abzulösen, Lehr 3. lb 12. ß 4 d Allmend gelts d. St. St. vff Johannis Bptstä hiehero für 87. lb 5 ß d hauptg. angeschlagen, Item j. lb gelts vff Johannis Bpstaæ und weÿhenachten Jrn. Philipp Dieterich Böcklins see: Erben, So dann j. lb d gelts auch vff Johis Bpstæ vnd Weÿhenachten weÿl. Jrn Clauß Friderich Böcklins von Böcklinsaw see: Erben – Vnd were diser Kauff, so Zwar, wie auch obenangezogenen vor eltiche Jaren getroffen, vnd aber seithero auß allerhand vorgefallenen Ambtsgeschäfften, wie auch Zugestandenen leibs Kranckheiten und andern verhinderungen Zuuerzeichnen anstehen bliben (übernohmen) geschehen per 2002. lb

Jean Adolphe Grünwald loue pour six ans une boutique à deux arcades au marchand Jean Casimir Heusch

1640 (18. Martÿ), Chambre des Contrats, vol. 485 f° 222
Erschienen H Johann Casimir Heüsch der handelßmann alhie
hatt in gegensein H Hannß Adolff Grüenwaldt auch handelßmanns und burgers Zu Str
sechß Jahr lang die nechsten von Johannis Baptæ negstkünfftig nach einand. volgendt vrrfrech entlehnet und bestand. den Laden mit Zweÿen Bögen und dem Conthor in sein H. Grüenwaldt vffm Fischmarckt alhie neben hannß Balthasar Spießen see: erben & Sebold Nehers wittib gelegenem hauß, für und umb einen Jährlichen Zinß Nemblich, 62 Reichßthaler

Anne Corvisier, veuve du marchand Jean Casimir Heusch, meurt dans la maison en 1655 en délaissant pour unique héritier son frère Benjamin Corvisier, marchand à Sainte-Marie-aux-Mines, dont la fille Elisabeth, mariée avec Isaac Robidet, prête serment au début de l’inventaire.

1656 (16.1.), Not. Oesinger (David, 37 Not 13) n° 1
Inventarium und Beschreibung aller vnd Jeder Haab, Nahrung vnd Güeter, Liegender vnd Vahrender, So weÿland die Ehren und Tugendreiche Fr. Anna Corvisierin, auch weÿland des Ehrenvesten vnd Vorgeachten herrn Johann Casimir Heuschen, gewesenen burgers vnd Handelßmanns alhie Zu Straßb. selig. nachgelaßene wittwe selig nach dem dieselbe den 1. Octobris des nechstverwichenen 1655. Jahrs Gottes gns: willen nach dieße weltt gesegnet hinder ihro verlaßen, welche auff beschehenes fr. vnd fleißiges erfordern, ansuchen, vnd begehren der Ehren vnd vorgeachten herrn Beiamin Corvisier burgers vnd handelßmanns Zue Mariakürch der abgeleibten fr. seligen Hinderblibenen bruders vnd einigen per Testamentum nuncupativum instituirten Erben, Inn beÿsen des Ehrenvesten vnd Vorgeachten Herrn Jacob Schuhen burgers vnd handelßmanns alhier der verstorbenen Frawen selig. geweßenen Vogts fleißig ersucht, Inventirt, durch die Ehren, vnd Tugendsame Fr. Elisabeth Corvisier des Ehrengeachten Herrn Isaac Robidet auch burgers vnd handelßmanns alhier eheliche haußfr. ehegemelten herrn Beniamins eheliche dochter alß welche beÿ der Frawen selig. Zu hauß gewesen (…) so beschehen Zu Straßb. Mittwoch den 16. Januarÿ A° 1656.
In einer in dießer Statt Straßb: ane dem Fischmarckh gelegenen behaußung, So H Hanß Adolph Grüenwaldt burgern alhie eigenthümlich Zuständig Ist befunden worden wie volgt
Auff der Obern büenen, In der Cammern A, In der Cammern B, In der Cammern C, In der Cammern D, vor dißer Cammer, In der Cammern E, Im hauß Öhren, In der Stub Cammer, In der Wohnstuben
Abzug Zu dießen Inventarium, Sa. haußraths 220, Sa. Silbergeschirrs 112, Sa. Guldenen Ring 32, Sa. Baarschafft 38, Sa. Wahren 208, Sa. Pfenningzinß hauptgüter 112, Sa. Schulden 602, Summa summarum 1328 lb – Legata 75 lb, Des erben Restirendt Guts

Les héritiers de Louis Grünwald et d’Ursule Zeissolff cédent à Jean Adolphe Grünwald un capital assis sur sa maison au Lion rouge

1645 (27. Januarÿ), Chambre des Contrats, vol. 494 f° 54-v
Erschienen Herr Georg Rehm, herr Johann Valentin Storck Vnd H Achior Baltz alß Schaffnere der Stiffter Zur S. Marx, deß Waisenhaußes Und Zu S. Wilhelm, so dann Herr Jacob Baur XXI.er innahmen E.E. Zunfft Zur Steltzen, alle Vier, alß von weÿl. Herrn Ludwig Grüenwalden XXI.ers Vnd Fr. Ursula Zeißolffin, beede ehegemächdten see: per fidei commissum substituirte Testaments Erben
haben in gegensein H Johann Adolph Grüenwalden Burgers Zu Straßburg, bekannt, demnach Vorermeldts beede Eheleuth ihme herrn hannß Adolph Grüenwalden ihrem Vettern, in ihrem, durch herrn Georg Jägern den Notarium, am 30. Julÿ Anno 1629. vffgerichteten Testamento nuncupativo reciproco Vnder andern legatis auch 100. fl. a 15. batzen legirt vnd v.schafft
in solutum Vnd ahne bezahlung cedirt Vnnd Vbergeben, benantlichen 100. fl. a 15. bz. Von Vnd ahne 740. fl. mehrern Summen, so Er herr Grüenwaldt der legatarius selbsten vff seiner behaußung Zum rothen löwen gent. alhie am Fischmarckt, neben hannß Balthasar Spießen huetstaffierers see. Erben, anderseit Sebaldt Nähers see. Erben, hind. vff den Vlmer graben stoßend geleg. Vermög Pergamentinen mit der Statt str. Contract Insigel becräftigt, durch H Jacobum Küglern den Notm. am 29. Aprilis Anno 1587. Vffgerichteten Brieffs schuldig, Und Jährlich. Vff Medardi mit 5 p. c° Zuverinteressiren Verbund.

La veuve et les héritiers de Jean Adolphe Grünwald éteignent une rente assise sur la maison au Lion rouge en en réglant le capital à Jean Christophe Bœcklin de Bœcklinsau au nom de sa femme Rosine née Bœcklin de Bœcklinsau

1660 (30. 8.br), Chambre des Contrats, vol. 525 f° 906-v
Erschienen der Freÿ Reichß Hochwohl Edelgebohrne Gestreng H Jacob Christoph Böckhle von Böckhlinsaw dießer Statt ietzt Regirend. Stättmaÿster alß Ehevogt Fr. Rosinæ Böckhlerin von Böckhlinsaw gebohrner Böckhlerin von Böckhlinsaw, Vnd im nahmen H Claus Jacob Böckhle von Böckhlinsaw, seines H Schwagers
in gegensein H Johann Ulrich Meÿers EE Vogteÿ Gerichts Actuarÿ und H Johann Georg Grad V.I.D. und EE Kleinen Rhats Advocati & Procuratoris alß Vögt weÿl. Hannß Adolph Grünwaldts nunmehr seel. nachgelaßener wittibin und Kind.
bekannt, daß Sie die Grünwaldische wittib und Kind. edelgemelten beÿden Böckhelisch. Geschwisterde daß, denenselben, iährlich von vff und abe der Grünwaldisch. alhie am undern Fischmarckh gelegenen und Zum rothen Löwen genannter Behaußung Zu zinnß gefallene I. lib mit 21. lib. also verglichener maßen abgelößt

Autre règlement de capital aux héritiers de Jean Régnard Voltz d’Altenau

1660 (26. 8.br), Chambre des Contrats, vol. 525 f° 895-v
Erschienen Jr. Henrich Dietrich Voltz von Altenaw für sich selbst. Wie auch Niclaus Kumpinskÿ vff Schwisitz und Limperg deß beständig. Regiments der Herrn Ein und Zwantzig. alß ober: und H Johann Philipß Schmidts Statt Richter alß Vnder Vogt Jrs. Rheinhardt Friderichß, Philippß Jacoben, Wolff Rudolphß, hannß Ludwig. Annæ Veronicæ, Ester Sophiæ, Susannæ Salomeen und Mariæ Ursulæ, sein Hrn Henrich Dietrichs eheleiblich. Geschwisterd. und Weÿl. H Hannß Rheinhard Voltz. von Altenaw dißer Statt geweßenen Stättmaÿsters und Treÿ Zeheners nunmehr seel. nachgelaßene adeliche Kind.
in gegensein hannß Carl Bornen*, im nahmen weÿl. hannß Adolph Grünwaldts seel. Wittibin und Kind.
bekannt, daß Sie die Grünwaldische Wittib und Kind. denen adelich. Voltzisch. Geschwisterd. denenselben iährlich von vff und ab der Grünwaldisch. alhie am undern Fischmarckh gelegener und Zum Roth. Löwen genannter Behaußung Zu Zinnß gefallene j. lib. 1 ß mit 25. lib. also verglichener maß. abgelößt

Marie, veuve de Jean Adolphe Grünwald, femme actuelle de Jean Charles Zorn, et ses enfants vendent la maison à l’apprêteur de chapeaux Isaac Robidé

1660 (26. 9.bris), Chambre des Contrats, vol. 525 f° 961
(Prot. fol. 84. – Lect: et Confirm. beÿ Rhat den 19. febr. a° 1661) Erschienen Fr. Maria weÿl. hannß Adolph Grünwaldts seel: wittib, anietzo hannß Carl Zornen eheliche haußfrau, mit beÿstand erstermelts ihres Ehevogts, wie auch H Johann Ulrich Meÿers E.E. Vogteÿ Gerichts Actuarÿ ihres Curatoris, Ferners H Johann Georg Grad U.I.D. und EE Kleinen Rhats Advocatus & Procurator alß Vogt obermelts Grünwaldts hinterbliebene Kind. mit assistentz H Johann Christmann Merckhlins und H Johann Bernhard Fröreißens beed. alß aus E.E. Großen Rhas mittel ad contractum Minorum insonderheit deputirter
in gegensein H Isac Robide deß Huetstaffierers
hauß, hoff, hoffstatt, Bronnen, Gaden, mit allen deren Gebäwen, Begriffen, Recht. Zugehördten und Gerechtigkeiten, alhie am undern Fischmarckh, einseit neben H Hannß Martin Grimmen Eisenhändlern anderseit neben H Michael Graßmann dem Paßmentmachern, hind. vff den Ulbergraben stoßend gelegen, und Zum Roth. Löwen genannt, davon gehend iahrs vff Joh. Bapt: 3 lib 12 ß 4 d Allmendgelts gemeiner Statt, sonst. geg. männiglich für ohnvrhafftet freÿ ledig und eig. Über Welche Behaußung 16. pergamentine brieffe besag. so dem Käuffern überlüffert word. seind, Ferners 250. lib und ahne 272. lib 14 ß 6 d so die Statt Straßburg, vermög eines pergamentinen sub dato 4. Julÿ a° 622. (…) Capital (übernohmen) – umb 1500 Pfund – Angefang. den 26. 9.br a° 1660 und absovirt den 14. febr. a° 1661

Fils du marchand Paris Robidé, Isaac Robidé épouse en 1650 Elisabeth, fille du marchand Benjamin Corvisier de Sainte-Marie-aux-Mines.
Mariage, Temple-Neuf (luth. f° 526-v)
1650. Domin. Reminiscere. h. Isaac Robide, d. Handelsmann, h. Paris Robide deß Handelsmanns v. burgers allhier, nachgelaßener Ehelich. Sohn, J. Elisabeth, herrn Benjamin Corvisier deß Handelsmanns Zu Markirch Rappolsteinischer Herrschafft, Eheliche tochter. Im Münster (im 277)

Isaac Robidé demande aux Conseillers et Vingt-et-Un le droit de bourgeoisie pour sa fiancée réformée, fille unique de la femme Heusch (Jean Casimir Heusch)
1650, Conseillers et XXI (1 R 133)
(f° 25) Sambstag d. 2. Martÿ – Isaac Robitet bitt Mh. vm Burgrecht vor seine Hochzeiterin.
Isaac Robitet huetstaffirer vberreicht per Egen vnd.ge Supplication bericht d. Er mit Beniamin Coruisiers Zu Markirch dochter sich zu Verheirahten begehren dieweil sie nun der reformirt. Religion, Alß bitt Er Mh. wol. sie ohnerachtet deßen in d. Burgrecht auffnemmmen, Sie seÿe d. alt. heischin welche Eine Ehrliche nahrung einige dochter Verbleiben also auff dieße weÿß Ihr gantzes vermögen In dißer Statt. Erk. Ist Vor E. E. Rath gewieß. word. Bede Burger h. soll. inquirien.

Baptême, cathédrale (luth. f° 445-v)
1652. Sonnt. 22. Trin. d. 14. 9.br. h. Isaac Robidé, der Burg: vnd Huthstaffier allhier, Elisab.Corvisier Von Maria Kirch – Johannes – h. Johann Kornmann d: handelsman, h. Thomas Caspar d. Handelsmann, vnd J. Elisabeth, Sebold Nähers Tocht. (i 451)

Autres mentions d’Isaac Robidé dans les registres du Magistrat.
1653, XV (2 R 71) Isaac Robidet. [wein] 143. [Zinß] 252.
1655, Conseillers et XXI (1 R 138) Isaac Robide. 169. [pt° intercessionalibus wgen lehrgelts]
1666, XV (2 R 83) Isaac Robide. 115. [wegen d. Überkleid.]
1670, XV (2 R 87) Weißlenwadt Krämer Ca. Isaac Robidet 91, 101, 132, 139, 147, 150

Le maçon Jean Jacques Renffer reproche à André Gassner d’avoir travaillé pour Isaac Robidé qui ne lui a pas réglé son dû.
1666, Protocole de la tribu des Maçons (XI 230)
(f° 23-v) Dinstags den 19. Junÿ A° 1666
Meister Hannß Jacob Renffer Clagt C. Andreas Gassnern daß Er Isaac Robitet arbeite da doch gedachter Robitet Ihme Renffern annoch schuldig Gaßner berichtet seÿe Ihne unwißendt gewest daß Er Renffer Ihme gearbeitet habe. Erkandt solle Gaßner die Articul beßern ist 30 ß d. Ille bitt vmb Gnadt ist vmb 10 ß d begnädigt worden bleibt 1 lb d.

Isaac Robidé loue à Daniel Mitz, marchand de Bâle, une boutique à deux arcades pour six ans, soit douze foires. Les parties résilient le bail en 1679 à cause de la guerre.

1674 (22. Aug.), Chambre des Contrats, vol. 543 f° 523
Herr Isaac Robide der Huetstaffierer
in gegensein herren Johann Niclaus Herffen deß Handelßmanns alß seiner Anzeig nach constituirten befelchhabers herren Daniel Mitzen deß handelßmanns Zue Basell
entlehnt, in sein Robidets alhier am undern fischmarckh gelegenen Gewerbs behaußung, den Laden Von Zween bögen, uff seiten der Grimmischen wittib, Item die Obere Vordere Newe Stub, Item Eine Camer in dem hindern hauß, und dann 2. bett uff 12. Straßburger Meß lang und uff Joh. Bapt: A° 1675 anfangend umb 30. Rhtr. Zinnß Jede Meß
[in margine :] Erschienen hierinn gedachter Robide an einem, So dann herr Johann Niclaus Herff der handelsmann am and. im nahmen hierinn gemeldt herrn Mitzen am andern theil, Zeigten und bekannten freÿ gutwillig offentlich, demnach die hierin bedeutete 12. straßburger Meßen an noch nicht Zu End gangen, sondern noch 4. Zurück weren, auch Herr Mitz bereits Verschidene Meßen weg. eingefallener Kriegstruoblen Straßburg nicht besucht seÿe auch beÿ dießen bößen Zeit. selbige zu besuchen nicht gewilliget, derowegen so habe Herr Mitz sich mit Ihme Robidet dahin Verglichen, und ihme für einen abstand 90. Rhlr. gegeben – Act. 16. Jan : A° 1679

Isaac Robidé qui a l’intention de s’établir à Amsterdam vend la maison au barbier Chrétien Gallus

1685 (8.10.br), Chambre des Contrats, vol. 555 f° 554-v
H. Isaac Robidet der Handelßmann so anietzo zu Amsterdam sich haüßlich niederzulaßen gesinnet
in gegensein Christian Gallus deß barbierers
eine behaußung Hoff, hoffstadt, Gaden, samnt allen übrigen deren Gebäwen, begriffen, weithen, Rechten Zugehördten und Gerechtigkeit allhier am Undern Fischmarckh, einseit neben Hannß Martin Grimmern deß Handelßmanns Seel. nachgelaßener Wittibin, anderseit neben H. Heinrich Kauffmann dem Knöpffmacher hinden uff einen Allmend schlupff stoßend gelegen, Von Welcher behaußung gehen Jahes 7 fl. 96 ß – umb 500 fl. verhafftet, geschehen umb 4024 fl.

Chrétien Gallus hypothèque quatre jours plus tard la maison à Jean Balthasar Kraut, assesseur des Quinze

1685 (12.10.br), Chambre des Contrats, vol. 555 f° 561-v
H. Christian Gallus der barbierer
in gegensein H. Johann Balthasar Krauten XV.er – schuldig seÿe 1000. fl. zu dem Ende daß derselbe damit nachgemelte behaußung erkauffen und Völlig bezahlen können
unterpfand, ein behaußung Hoff, Hoffstatt, Gaden, sambt allen übrigen deren Gebäwen, begriffen, weithen, rechten, zugehördten und Gerechtigkeiten allhier am Undern Fischmarckt einseit neben weÿl. Hannß Martin Grimmen deß Handelßmanns nachgelaßener Wittibin anderseit neben Johann Heinrich kauffmann dem Knöpffmacher gelegen Von welcher behaußung gehen Jahrs 7. fl. 2. ß 4. d bodenzinß gemeiner Statt

Chrétien Gallus, originaire de « Grossen Hanen » en Saxe, épouse en 1676 Anne, veuve du barbier Frédéric Ewald
Mariage, Saint-Nicolas (luth. f° 297 n° 22)
1676. domin. Pentecost. j. vice herr Christian Gallus d. ledige Barbierer, Herr, Johann Ulrici* Galli auch Barbierers Zu Großen Hahnen in Sachsen ehelicher Sohn vnd Fr: Anna, weÿl. herr Friderici Ewalden deß gewesenen Barbierers alhie hind.laßne wittib. Cop. ad. D. Nic. j.t Maÿ (i 310)

Chrétien Gallus devient bourgeois par sa femme un mois et demi après son mariage.
1676, 4° Livre de bourgeoisie p. 430
H. Christian Gallus der barbierer von grosen han aus Sachsen empfangt das burger recht von seiner hausfr. Anna, weÿl. Frid: Ehewalts des barbirers seel. Wittib p. 8. golt fr. welche Er beÿ der Cantzleÿ erlegt hatt, ist Zuvor ledigen standts gewesen, vndt wird Zur lucernen dienen. Jur. d. 15. Junÿ 1676.

Originaire de Schleswig en Holstein, le barbier Frédéric Ehwald épouse en 1658 Anne, fille du barbier Matthieu Klingler
Mariage, Saint-Nicolas (luth. f° 257 n° 6)
1658. Eodem tempore [Domin. Exaudi et Pentec. 23. et 30. Maÿ] Herr Friderich Ehewald, der barbirer vnd Wundartzt, von Schleßwig auß Holstein, H. Erasmi Ehewalds, gewesnen burgers daselbst, hinterlaßner ehelicher sohn, vnd Jungfr. Anna H. Matthaei Klinglers, deß barbierers vnd geschwornen wundartzts auch burgers alhie, eheliche tochter. St. Claus Zinst. 1. Junÿ – † 1675 in Junio (im 269)

Le chirurgien et barbier Chrétien Gallus épouse en 1702 Salomé Schlenacker, veuve du boulanger David Stiegler
Mariage, Saint-Nicolas (luth. f° 74 n° 11)
1702. Mittwochs den 6. Septembris 1702. seind nach Zweymahliger Außruffung in der Pfarrkirchen Zu S. Niclauß in Straßburg copulirt und eingesegnet worden H. Christian Gallus der wundartzt vnd Barbierer auch burger allhier, und fraw Salome Stieglerin geb. Schleenackerin weÿl. H. David Stieglers geweßenen weißbecken und burgerß, auch bey einem Löbl. Policey Gericht beÿsitzerß nachgelaßene wittwe, welche auch neben mir und nachesetzten Zeugen unterschrieben haben [unterzeichnet] Christian Gallus alß hochzeitter, Salome stiglerin alß hochzeiterin (i 76)

Fils du boulanger David Stiegler, David Stiegler épouse en 1670 Salomé fille du marchand épicier Louis Schlenacker.
Mariage, Saint-Thomas (luth. f° 7 n° 24)
1670. Dom: 1. et 2 Epiphan. den 9. Jan et 16. David Stiegler der ledige Weißbeck Davidt Stiegler des Weißbecken v. burgers allhier ehelicher Sohn, Jfr. Salome wÿland H. Ludwig Schlönackers, gewesenen Specereÿ Händlers v. eines Ehrsam. Klein. Raths verwantt. hinderlassene eheliche tochter. Eingesegnet Donnerstag den 20. Jan. Zu St. Thoma (i 5)

Chrétien Gallus meurt en 1710 en délaissant deux filles de son premier mariage, Dorothée femme du marchand de draps Jean Jacques Bæhr et les enfants de sa fille Anne Marie, femme du barbier Jean Philippe Wittmar. Les experts estiment la maison à 1505 livres une fois les charges soustraites. La masse propre à la veuve est de 3146 livres, celle des héritiers de 175 livres. L’actif de la communauté s’élève à 5623 livres et le passif à 3057 livres. Le défunt a assuré par codicille à sa femme un logement dans la maison tant qu’elle restera veuve.

1710 (13.3.), Not. Pantrion (Jacques Christophe, 40 Not 23)
Inventarium und beschreibung aller Haab vnd Nahrung, so Weÿl. der Wohl Ehrenvest, Großachtbare vnd Kunstgelehrte Herr Christian Gallus, geweßener barbierer wund: vnd Blatterartzt, auch burger allhier Zu Straßburg, nunmehr seel. nach Seinem Sambstags den 8.ten Februarÿ Jüngsthin aus dießem mühesamen leben genommenem tödlichen ableiben Zeitlichen verlaßen (…) durch die Ehren: vnd tugendsame fraw Dorotheam Bährin gebohrne Gallußin, beÿständlich H. Johann Jacob Bähren, des weiß leinwath händlers vnd burgers alhier ihres geliebten Eheherrn, alß die noch lebende dochter vnd dochterman so beÿ dem herrn seel: im hauß gewohnt, vnd die viel Ehren: vnd tugendreiche fraw Salome Gallußin, geohrne Schlehenackerin die hinterlaßene wittib mit beÿstand des wohm Ehren vesten, Großachtbaren vnd rechts wohlgelehrten herrn Daniel Rohren, vornehmen Notarÿ vnd berühmten Practici auch burgers alhier Ihren Geschwornen herrn Curatoris (…) geäugt und gezeigt (…) Actum Straßburg Montags den 10.ten Martÿ 1710.
Der abgeleibte Herr seelige hat ab intestato Zu Erben verlaßen wie folgt. 1. Fraw Dorotheam Bährin, gebohrene Gallußin, des wohl Ehren vesten vndt vorachtbahren herrn Johann Jacob Bähren handelßmanns vnd burgers alhier haußfr. mit beÿstand erstgemelts Ihres Ehevogts vnd des wohl Ehrenvesten wohlgelehrten auch fürsichtig vnd weißen herrn Johann Brewen E. E. Großen Raths jetzig Wohlmeritirten beÿsitzers, alß hierzu Insonderheit erbettenen Assistenten vor einen halben theil vnd dann 2. Weÿland frawen Annæ Mariæ Wittmerin gebohrner Gallußin seel. mit H. Johann Philipp Wittmern dem von hier geschickten Barbierer ehelich erzeugt: vndt nunmehr hinderlaßen Kind. Nahmentlich Christian, Maria Salome, Johann Philipp, Anna Dorothea vnd Joh: Jacob Wittar, als des herrn seel. Enckel vor den übrig. halben theil, vnd also beede des In gott ruhend. Herrn seel. mit auch weÿl. Frawen Annæ Gallusin Gebohrner Klinglerin seiner ersten haußfrau seel. ehelich erzeügte resp° döchter vnd rechter Kind. vnd ab intestato Zu Zween gleich. Stammtheilen velaßenen Erben
q. denen Zwen H. Johann Jacob Bähr der weißleinwath händler der Vatter krafft des herrn seel. Disposition Zu einem Vogt constituirt, weilen aber beÿ dießem Geschäfft als der andere E. Erben Ehevögt. selbsten interessirt, alß hat in dießem Nahmen der Wohl Ehrenvest vnd rechtsgelehrt Herr Philipp Jacob Mad. Nots. Juratus vnd Practicus dieße Inventur alß theilvogt assistirt.
Eheberedungs Copeÿ – Copia Codicilli

In einer alhie Zu Straßburg An dem fischmarckt gelegenen und in dieße Verlaßenschafft gehörigen behaußung Ist befund. worden wie folgt.
Höltzen vnd Schreinerwerck Auff dem obern Kasten, Auf d. Mittlern bühn, In d. Kammer A, In d. Obern Stub, In d. obern stubkammer, In d. Kammer B, In dem Hindern obern Stübel, In d. Officier Stübel, Vor dießem gemach, In der mittlern stub, (f° 25) In d. Kammer C, In der barbier stub
(f° 32-v) Eigenthumb ane einer Behaussung (E.) Hauß hoff, hoffstatt vnd Gewerbs laden, sambt allen übrig. deren Gebäuwen, begriffen, weiten, rechten, Zugehörd. vnd Gerechtigkeiten, Geleg. alhier Zu Straßburg, Ane dem vndern Fischmarckt eins. neben H. Johann Daniel Langen dem Knöpffmacher, 2.s. neben hn Georg Wilhelm Solden, dem Eißenhändler, hind. auff den Vlmer Graben stoßend, davon Geh. Jahrs 3. lb 12 ß 4 d. boden Zinß Gemeiner Statt, sonst freÿ ledig vnd eig.
Durch die Geschwohrne Werckmeistere alhier über abzug obig. beschwerden, annoch æstimirt p. 1505. lb Hierüber besagt ein t. Perg. Kbr. mit der Statt Straßb: anhang. Cancelleÿ Contract Insigel verw: vnd datirt den 18.t 10.bis Anno 1685: mit lit. A. notirt
(f° 38) Wÿdemb So die fraw Wittib eingangs gemelt von weÿl. H David Stieglern geweßenen weißbecken vnd burgern alhier ihrem ersten haußwürth seel. ad dies vitæ Zugenieß. Laut des über wohl Ehrengedachts Herrn David Stiglers seel. verlaßenschafft durch herrn Johann Friderich Redwitzen Notarium vnd berühmten Practicum alhie in Anno 1702. auffgerichteten Summarischen Calculi
Wÿdemb So wer Abgeleibte Herr seel: von weÿland frawen Anna Klinglerin seiner ersten haußfrauwn seel. ad dies vitæ Zugenießen gehabt.
Series rubricarum hujus Inventarÿ, der Fraw Wittib unveränderte Nahrung, Sa. haußraths 126, Sa. leeren vaß 2, Sa. Silbers 18, Sa. Guldenen Ring 46, Sa. Pfenningzinß hauptguths 1250, Sa. Ergäntzung 3011, Summa summarum 4454 lb – Schuld Per se, Nach solchem abzug 3146 lb
Dießemnach würd auch der Erben unverändert Guth beschrieben, Sa. haußraths 137, Sa. leeren vaß 15, Sa. Silbers 82, Sa. Guldenen Ring 11, Sa. Eigenthums ane einer behaußung 1505, Ergäntzung & Summa summarum 1753 lb – Schulden 1577, (Nach deren Abzug) 175 lb
Endlichen würd auch das Gemein verändert vnd theilbahre Guth beschrieben, Sa. haußraths 101, Sa. frücht vnd Mel 31, Sa. leeren vaß 374, Sa. silbers 17, Sa. guldenen Ring 24, Sa. baarschafft 10, Sa. Pfenningzinß hauptguth 3550, Sa. Schulden 1512, Summa summarum 5623 lb – Schulden 3057, Nach deren Abzug 2555 lb
Conclusio finalis Inventarÿ 7989 lb
Eheberedung (…) zwischen den wohl Ehrenvesten und Kunsterfahren Herrn Christian Gallus, berühmbter barbierer, Wundartzt Peruquier und burgern alhier alß dem Herrn Bräutigams ane einem, Sodann der Viel Ehren und tugendbegabten Frauwn Salome geborener Schlehenackerin des weÿland Ehrenvesten und wohlvorgeachten Herrn David Stiegler, gewesenen weißbecken und burgers alhier, nunmehro seel. hinterbliebenen wittib, alß der frau hochzeiterin, andern Theils (…) So beschehen und Geschloßen in der Königl. freÿen statt Straßburg den 16. Augusti Anno 1702. [unterzeichnet] Christian Gallus als hoch Zeitter, Salome stieglerin alß hoh Zeitterin
Copia Codicilli – 1710 (…) auff Sambstag den 4. Monathstag Januarÿ abends Zwischen Sieben und acht Uhren beÿ deÿen brennenden lichtern der wohl Ehrenvest Großachtbahre und Kunsterfahrene Herr Christian Gallus, wohlberümther Barbierer und wundartzt, auch burger alhie Zu Straßburg (…) zu sich erfordern laßen den wir dann Unpäßlichen Krancken leibs, auff einem bette sitzend, jedoch Von den gnaden gottes guten richtigen Verstands und Vernünfftiger Sinnen (…)
Demnach vnd zum Andern will der Herr Codicillator Seiner geliebten Ehewürthin frawen Salome Gallußin gebohrenen Schlehenackerin, Zu danckbahrer wieder Vergeltung und ergötzlickeit der Ihnen in Seinem Achtjährigen mit Ihro gepflogenen Ehestand, Sonderlichen in dießer Seiner Kranckheit und beschwehrlichem lager geleisteten Ehelichen liebe und Trewen, auch auß Ursachen Selbige auff Sein einrathen, diejenige behaußung, welche Sie auß Voriger Ehe zu genießen gehabt, verkauffen laßen, und Sich mit denen Stieglerischen wÿdembs Erben Verglichen, dargegen den ohngekränckten wÿdembs sitz in deßen alhier Zu Straßburg ane dem Fischmarckt gelegener Wohnbehausung Vollgender gestalllt Verordnet habe, Nemblichen daß dießelbe, so lang Sie ohnverheürath und in dem wittwen Stand verharren wird, diejenige Gemach So biß anhero herr Johann Jacob Bähr, deßen dochtermann, Vmb einen Jährlichen Zinnß bewohnt, als Stub und Stubkammer im mittlern Stock, sambt darbeÿ befindlichem Haußöhren und Kuchen, Item die Meelkammer auff der Ersten bühnen und dann den Kleinen Gewölbten Untern Keller zinnßfeÿ und ohne Einigen endgelt bewohnen, gebrauchen und ohne die geringste Hindernuß jedermänniglich genießen solle, wafern Sie aber sich wieder anderwerts Verheürathen Sollen, dieße Verschaffte wohnungs gerechtigkeit und geordnete wÿdemb Sich endigen und auffhöhren
(in beÿsein) Jacob Christoph Pantrions Junioris, Latinæ Linguæ Studiosi von Straßburg gebürtig

Jean Jacques Bæhr, tuteur des enfants de Philippe Wittmar, et Anne Dorothée Bæhr hypothèquent la maison au profit Jean Jacques Pfeiffer, assesseur de la chambre des tutelles

1720 (31.12.), Chambre des Contrats, vol. 594 f° 591
Erschienen H. Johann Jacob Bähr, der jüngere weißleinwand händler und burger allhier, als vogt weÿl. Philipp Wittmars, gewesten Chirurgi allhier hinterl. Vier Kinder, deßen eheliche hausfrau Fr. Anna Dorothea Bährin, gebohrne Gallußin
haben in gegensein Hn. Johann Jacob Pfeiffers, Exsenatoris und E. Löbl. Vogteÿ gerichts jetzmahligen beÿsitzers, aus ged. Vogteÿ gerichts mittel hierzu deputiert (…) er Bähr obbemelten seinen Curanden Vermög seiner Zweÿten abgelegten Vogteÿ Rechnung 791 Pfund (schuldig)
zur special Hypothec verlegt, ihrer eigenthümliche behausung, höfflein und hoffstatt, sambt allen deren Zugehörden, Recht: und gerechtigkeiten, allhier ahne dem Fischmarckt, einseith neben Georg Wilhelm Solde handelsmann, anderseith neben Johann Daniel Lang, dem Seidenhändler, hinten auff den Ulmergraben, gelegen, so über 3. lb 12. ß jährlichen bodenzinßes gemeiner Stadt Pfenningthurn giebig, annoch umb 957 lb (verpfändet)
[in margine :] Erschienen hier bemeldte wittmarische Curandi nahmens Fr. Maria Salome gebohrener wittmarin, Jacob Friderich Rößler, gewesten Peruquenmachers allhier nachgelaßener Wittib, mit beÿstand ihres bruders und vogts Johann Philipp wittmar, auch Peruquenmachers, Ferner ged. wittmar proprio nomine, weither Anna Dorothea, gebohrne wittmarin, Jacob Schmidt des wagners Ehefrau mit deßen assistentz, so dann Johann Jacob Ulrich, der Schiffmann, als Vogt, Joh: Jacob Wittmar ledigen Peruquenmachers, dieselbe haben in gegensein schuldbekennenden Joh: Jacob Bähr und Hn Frantz Werner Pastetenbecks und E. E. Großen Raths alten Beÿsitzers, als jetzmahligen proprietarÿ hier Verpfändeter behaußung, angezeigt und bekandt (…) wegen welcher summ sich obbenahmste dreÿ wittmarische geschwisterdt, beÿständlich wie vorgedacht und er Ulrich, proprio nomine, dahin erklähret, und obligirt, daß Sie nicht nur allen bedüttener summ von 744 lb 4 ß ½ d. nicht ehender ahn Hn Rath. werner oder deßen Erben fordern wollen, alß biß der beÿ hoch Preiß. Cammer Gericht allhier Zwischen denen Schlehenackerischen Erben, als welche 666 lb ahne oberwehnte Bährisch: modo wörnerische behausung prætendiren und denen Gallußischen Erben obschwebende process erörtert sein wird, sondern auch dafern die Schlehenackerische Erben von obsiegliches urthel erhielten, mithin Sie wittmarische Erben ahne gesagten 666. lb die helffte Zu Zahlen condemnirt würden, ahn Hn Rathh. werner deßfalls schadloß und ohnansprüchih zu halten, die geklagte summ sambt interesse Zur helffte aus dem ihrigen ahn sein H. Werners beÿtrag oder entgeldt abzuführen (…) Actum den 26. Julÿ 1726

Jean Jacques Bæhr et Anne Dorothée Gallus hypothèquent la maison au profit de François Werner, assesseur au Petit Sénat

1720 (30.12.), Chambre des Contrats, vol. 594 f° 587
Erschienen H. Johann Jacob Bähr, der jüngere weißleinwand händler und burger allhier, und deßen eheliche hausfrau Fr. Anna Dorothea Bährin, gebohrne Gallußin, und Zwar dieße beÿständlich Wilhelm Peter Rößlers, handelsmanns und Jacob Friedrich Rößlers, Peruquenmachers beede als nächste anverwanthe in specie hierzu erbetten
haben in gegensein Hn Frantz Werners E.E. Kleinen Raths jetzmahligen beÿsitzers angezeigt und bekandt (…) schuldig seÿen 500 Pfund d. Straßburg&er baar gelühenen geldts (…)
zur special Hypothec verlegt sein soll, eine behaußung höfflein und hoffstatt, sambt allen deren Zugehörden, Recht: und gerechtigkeiten, allhier ahne dem Fischmarckt, einseith neben Georg Wilhelm Solde handelsmann, anderseith neben Johann Daniel Lang, dem Seidenhändler, hinten auff den Ulmergraben, stoßend gelegen, so über 3. lb 12. ß bodenzinßes gemeiner Stadt Pfenningthurn giebig, annoch umb 957 lb (verpfändet)
[in margine :] Erschienen die zweÿ älteste und nunmehr ohnbevögtigte geschwisterde hier bemeldter vier Borstischen curanden, als creditorum hier verschriebeben capitals von 500. lb nahmens Catharina Salome, geb. Porstin, Johann Friderich Schneider hohldrehers Ehefrau, und Susanna Maria geb. geb. Porstin Friderich Israël Franck auch hohldrährs haußfrau, dieselbe haben mit beÿstand ihrer Ehemänner ihres vormaligen nunmehr entschlagenen Vogts H. Rathh. Frantz Werner als jetzmahligen proprietarÿ hier Verpfändeter Bährischen behaußung, angezeigt und bekandt (…) Actum den 19. Sept. 1726

Jean Jacques Bæhr et Anne Dorothée Gallus hypothèquent la maison au profit de Susanne Schmidt, veuve du docteur en médecine Pierre le Cerf à Francfort

1724 (24.2.), Chambre des Contrats, vol. 598 f° 106-v
Erschienen H. Johann Jacob Bähr, der weißleinwandthändler und burger allhier, und deßen eheliche haußfrau, Fr: Anna Dorothea, gebohrne Gallußin, und zwar dieselbe beÿständlich H. Willhelm Peter Rößler, handelsmanns, und Jacob Friedrich Rößler, Peruquenmachers beeder gebrüder und ged. Fr: Bährin nächster hierzu insonderheit erbettenen anverwanthen
haben in gegensein Fr: Susannæ, gebohrne Schmidtin, weÿl. Hn Peter le Cerf gewesten Medicinæ Doctoris zu Franckfurth seel. nachgelaßener Fr: wittib, so ohnbevögtiget, beÿständlich H. Johannes Breu, Exsenatoris, und eben deßelben als mandatarÿ ged. le Cerfischen wittib einigen Sohn H. Johann Friedrich Göhring, handelsmanns ledigen Standts, von demselben in genere bevollmächtiget (…) schuldig worden seÿen 200 Pfund (…)
als eine special Hypothec verlegt sein soll, Eine Behausung, bestehend in Vorder: und hinderhauß hoff und hoffstatt, mit allen derselben gebäuden, begriffen, weithen, Zugehörden, Recht: und gerechtigkeiten, allhier ahm Fischmarckt, einseith neben Georg Willhelm Sold, dem Eißenhändler, anderseith neben Johann Daniel Lang, dem Seidenhändler, hinten auff den Ullwer: graben stoßend gelegen, so annoch denen wittmarischen Kindern, des schuldners Curanden umb 1749 (500, 225, 750 und 500) lb alles ahne capital verhafftet

La maison revient au créancier François Werner, fabricant de pâtés et assesseur au Grand Sénat, qui loue la maison au marchand Joseph Sarrez.

1729 (2.4.), Chambre des Contrats, vol. 603 f° 173
H. Frantz wörner E.E. großen Raths beÿsitzer und Pastetebeck
hatt in gegensein H. Joseph Sarrez, des handelsmanns und burgers allhier, angezeigt und bekandt daß er H. Rathh Wörner ihme Hn : Sarrez auffrichtih und redlich verlühen (…)
Seine allhier ahm undern Fischmarckt, einseit neben Soldischer wittib und Erben anderseit neben Lang, dem Seidenhändler hinden auff den Ullwer: graben stoßend gelegenen behausung, bestehend in Vorder: und hinderhauß, hoff und hoffstatt, mit allen derselben gebäuden, begriffen, weithen, zugehörden, Recht: und gerechtigkeiten, nebst denen im Keller befindlichen dem verlehner zuständigen und 391 ohmen ausmachenden Faßen, dießem nach ist sothane lehnung getroffen worden auff Sechs nacheinander folgende jahr, anfangend von nächst kommend Joh. Bapt. fürwährenden Jahrs (…) um einen jährlichen Zinß von 200 Pfund

La maison qui a été vendue avant la mort de François Werner figure pour mémoire dans l’inventaire dressé en 1735.
Joseph Sarrez passe une obligation en faveur du boutonnier Emmanuel Brantz en hypothéquant les biens de son fils en premières noces Claude Joseph et la maison qu’il a acquise grâce à l’hypothèque mais dont l’acte de vente n’est pas encore établi.

1735 (7.7.), Chambre des Contrats, vol. 609 f° 471-v
Erschienen H. Joseph Sarrez, der handelsmann und burger allhier, und deßen eheliebste, Michelle, gebohrner Lassy dieße letstere mit beÿstand Hn Rathh. Specht, und Hn Rathh. Oeßinger, beede E. E. kleinen Raths Beÿsitzere
haben in gegensein H. Emanuel Brantz, versilbert Knopff: und Pferdtgezeugmachers allhier, theils für sich selbst, theils als geschwornen Vogts, weÿl. Johann Adam Baur gewesten hiesigen Bierbrauers zum Schwan, hinterl. einigen Kindts, Johannes Baur, (…) ihme H. Brantz, proprio nomine 1125 Pfund d. und deßen curando 1125 Pfund (…)
Zu einem special und general vnderpfandt verlegt, ihre beederseittige sambtliche (…) haab und güther (…) mit dem anzeig daß besagte ihre Vermögenschafft sein Sarré noch lebendem einigen Kind erster ehe, Claudio Josepho Sarrez umb 646 lb ahne mütterlichem guth verpfändet (…) Besonders aber hypothecirten Sie eine erkaufft und aus jetzigem vorschuß bezalt obschon noch nicht verschriebene weÿl. Hn. Frantz Wörner, gewesten Exsenatori und Pastetenbeck allhier Zuständig geweste Behausung, bestehend in Vorder: und Hinderhauß, handels läden, hoff und hoffstatt, mit allen deren gebäuden, begriffen, weithen, Zugehörden, Recht: und gerechtigkeiten allhier am Undern Fischmarckt, einseith neben Johann Daniel Mamberger, dem Langmeßerschmidt, anderseith neben weÿl. Hn: Georg Willhelm Sold, gewesten Eißenhändlters wittib und Erben, hinden auff den Ullwer: graben, stoßend gelegen, davon gibt mann jährlich hießigem Pfenning Thurn auff Joh. Bapt: 3. lb. 12. ß 4. d. ahne allmend Zinß, so seÿe dieselbe auch (um 1000 und 500 lb) ahne capital versetzt (…)
[in margine:] hiegegen erwehnte behausung ist am 7. Octobris 1735. Sareischen eheleuthen ordentlich verkaufft und zugeschrieben worden.
[in margine :] Erschienen Creditirender H. Brantz proprio nôe der hat in gegensein H. Claude Jaccoud des handelsmanns und burgers allhier als dermalig. proprietarÿ hievor verpfändeter behaußung (…) quittirend, actum d. 19. Mart. 1742.

La veuve et les héritiers de François Werner vendent la maison au marchand Joseph Sarez et à sa femme Michelle Lassy.

1735 (7.10.), Chambre des Contrats, vol. 609 f° 672
Erschienen weÿl. Hn. Frantz Wörner, E. E. großen Raths allhier gewesten alten Beÿsitzers, und Pastettenbeckers seel. hinterbliebene wittib, Fr. Margaretha Salome, gebohrne Faustin, so ohnbevögtigt, mit beÿstand ihres schwagers, Hn: Rathh. Jacob Dürninger, des ältern, hiesigen handelsmanns, Ferner erstged. wittib mit ihrem verstorbenen Ehemann ehelich erzeugte beede töchter, Fr. Margaretha Salome, geb. wörnerin, H. Johannes Gieß, Pfarrers zu Lampertheim und Pfuelgrießheim Eheliebste, und Fr. Catharina Salome geb. wörnerin Hn. M. Johann Friedrich Schatz, Præceptoris Inferioris Gymnasÿ Ehegattin, beede mit beÿstand ihrer Ehevögt, die haben
in gegensein H. Joseph Sarez, des handelsmanns und burgers allhier, und deßen Ehefrauen Michelle gebohrner Lassy (verkaufft)
Eine Behausung bestehend in Vorder: und hinderhauß, gewerbsläden, hoff und hoffstatt, mit allen übrigen deren gebäuden, begriffen, weithen, Zugehörden und Rechten, auch allem dem so allda eingemaurt und nagelvest in so weith es Zu ged. hauß gehörig ist, allhier auf dem Mittlern Fischmarckt, einseith neben Johann Daniel Mannberger, dem Langmeßerschmidt, anderseith neben weÿl. Hn: Georg Willhelm Sold gewesten Eißenhändlters wittib und Erben, hinden auff den Ullwer: graben stoßend gelegen, davon gehen jeden jahrs auff Johannis Baptistæ allhießigem Pfenning Thurn 3. lb. 12. ß 4. d. ahne allmend Zinß und seÿe dieselbe auch (um 1000 und 500 lb) ahne capital versetzt (…) und ihr wörnerische wittib als ein währender ehe erkaufft, mithin theilbares guth, zu dreÿ 9. theilen, wörnerischen beeden töchtern aber, als Erben zu zwo tertzen an ihres verstorbenen Vatters Verlassenschafft zu vier 9. theilen, und eben denenselben als cessionnarÿs ihres bruders und miterben Frantz Ernst Wörner, des Schwerdtfeger gesellen, deßen hauß: antheiler Sie, zufolg einer vor H. Not: Johann Daniel Lang am 3. hujus errichtet: und hiebeÿ producirter Cession, in vätterlichem Erb übernommen haben, zu zween 9. theilen eigenthümlich gehörig, dießem nach ist de Verkauff und Kauff hievor beschriebener Behaußung sambt Zugehörden Zugegangen und beschehen über abzug angezeigten Allmend: Zinnßen und 1500 lb ahne capital, womit sich die Keaüffere beladen (…) vor und umb 3000 Pfund

Joseph Sarré loue une partie de la maison au marchand Antoine Garnié

1737 (16.8.), Chambre des Contrats, vol. 611 f° 559-v
Erschienen H. Joseph Sarréz, handelsmann und burger allhier, der hat
in gegensein Antoine Garnie des hiesigen handelsmanns und burgers [unterzeichnet] A G
entlehnt, In einer dem Verlehner eigenthümlich Zuständigen, allhier ahne dem Undern Fischmarckt, einseith neben Soldischer wittib und Erben anderseith neben Joh: Daniel Mamberger dem Langmeßerschmidt gelegenen Behausung zweÿ Stiegen hoch alle daselbst im Vorder: und Hinderhauß befindtliche Zimmer, einen platz auff der Bühn umb holtz zu legen und einen unterschlagenen Platz im keller, welche lehnung geschloßen worden auff 4 nacheinander folgende jahr, anfangend von nächst bevorstehend Michaelis (…) Umb einen jahrs Zinß von 50 Pfund d. Straßb.

Joseph Sarez et Michelle Lassy vendent la maison au marchand Claude Jaccoud moyennant 2 750 livres

1741 (27.2.), Chambre des Contrats, vol. 615 f° 91
(6500 lb. Prot. fol.) Erschienen H. Joseph Sarez burger und handelsmann allhier und deßen Ehefrau Michelle gebohrene Lassy, von demselben bierzu authorisirt, dieselbe
haben in gegensein Hn Claude Jaccoud auch burgers und handelsmanns allhier angezeigt und bekannt daß sie Sareische Eheleuthe (verkaufft haben)
Eine behausung, bestehend in Vorder: und Hinderhauß, gewerbs Läden, hoff und hoffstatt, mit allen übrigen deren gebäuden, begriffen, Weithen, Zugehörden, rechten und gerechtigkeiten, auch allem dem so allda eingemaurt und nagelvest ist, Kupfernem bauch Keßel und denen Zinnenen offenthürlein, allhier auf dem mittleren Fischmarckt, einseith neben Johann Daniel Mamberger, dem Langmeßerschmidt, anderseith neben. Soldisch. Erben, hinden auf dem Ullwergraben stoßend, gelegen, davon gibt man jährlich auf Johann Baptistä hiesigem pfenningthurn 3 lb 12 ß 4 d. ane allmend Zinß, so seÿe dieselbe auch (um 1000, 500 und 2250 lb.) alles ane capital veretzt, sonst aber der verkäuffere handtreulicher Versicherung gemäß, freÿ, ledig und ihnen als ein am 7. 8.bris 1735. erkaufftes guth eigenthümlich zuständig, diesemnach ist der verkauff und kauff hievor beschriebener behaußung samt Zugehörden Zugegangen und beschehen über abzug angezeigter allmend Zinßes und capitalien (…) vor und um 2750 pfund

Claude Jaccoud natif de Nancy-sur-Cluses en Savoie devient bourgeois en juin 1730. Ses trois enfants suivent la coutume et ne deviennent pas bourgeois
1730, 3° Livre de bourgeoisie p. 1376
H. Claude Jacoud d. Handelsmann Von Nancy in dem bistumb genff geb: erhalt d. b. umb die tertz d: neüen bs: seine 3 Kinder Nahmens André François und Antoine Jacoud werd. beÿ ordnung gelaß. woll. beÿ E.E. Zunfft Zum Spiegel den 9. Junÿ 1730.

Claude Jaccoud et Jeanne Françoise Hugard font baptiser leur premier enfant en 1721. Le testament de Claude Jaccoud porte que son beau-père est André Hugard.
Baptême, Nancy-sur-Cluses (Haute-Savoie, f° 104-v)

1721, avril. Le 30 est né le 1 may a eté batisé André fils de Claude jaccoud et de Jean fr. Hugard mariés le parain a eté André hugard et P. fr. hugard a fait pr. luy la marraine Peronne Reveu (i 178, autres enfants Françoise en février 1723, Antoine en janvier 1725, lacune des mariages)

Fils d’Antoine Jaccoud de Nancy-sur-Cluses et veuf de Jeanne Françoise Hugard, Claude Jaccoud se remarie avec Marie Rabel, veuve du marchand Antoine Arnault : contrat de mariage, célébration
1732 (10. 8.bre), Not. Lhanneur de Chantelou (6 E 41, 987)
Mariage du 10. 8.bre 1732 – furent presens Sieur Claude Jaccoud Marchand Bourgeois de cette ville y demeurant au marché au poisson parroisse de St Louis, Natif de Nancy sur Cluse en Savoye, Dioceze de Genesve, fils Majeur de deffuns sieur Antoine Jaccoud et Demoiselle Michelle Viola ses pere et mere, Veuf En premières nopces de feüe Demoiselle Jeanne Françoise Hugard, de laquelle il a Eu En légitime mariage André, François et Antoine Jaccoud ses trois enfants mineurs, stipulant pour luy et En son nom D’une part
Et Demoiselle Marie Rabel fille Majeure de deffuns Sieur Charles Rabel et demoiselle Anne Colleau ses Pete et mere, Native de Vezelise en Lorraine, veuve en premières noces du Sieur Antoine Arnault vivant Marchand de cette ville de Strasbourg, Duquel mariage il n’y a aucuns Enfants stipulante pour elle et En son nom Et encore assitée du Sieur George Muffat son beau frère et curateur établi par justicen et de demoiselle Catherine Rabel son épouse domiciliés aud. Strasbourg Rue des Vaux psse. de St Etienne Tous Bourgeois de Cette ditte ville, D’autre part
(signé) Claude Jaccoud, Marie rabel

Mariage, Saint-Etienne (cath. f° 56)
Hodie 13. die Octobris Anni 1732. (…) sacro Matrimonii vinculo in facie Ecclesiæ conjuncti fuerunt Claudius Jaccoud viduus et Mercator commorans in parochia Sancti Ludovici et Maria Rabel vidua defucti arnot Mercatrix commorans in nostra parochia (signé) Claude Jaccoud, Marie rabel (i 60)

Claude Jaccoud présente une requête aux Quinze pour s’abonner à la Taille
1742, Protocole des Quinze (2 R 151, notes 152)
(p. 166) Sambstag d. 3. Martÿ 1742 – Claude Jaccoud pt° abonnement Stallgelt
Fuchß nôe Claude Jaccoud des burgers und handelsmanns prod. underth. Mem. pt° Stall und Kopffgelts. Erk. Ober Stallherren

Les Quinze accordent l’abonnement en décembre 1743. Claude Jaccoud qui réglait jusqu’à présent 174 livres se propose de s’abonner pour 250 livres, soit 86 livres de plus au profit de la ville pour la capitation et la taille. Les Quinze font observer que seule la Chambre de capitation est compétente pour cette imposition et constatent d’après le calcul de la commission que l’augmentation atteindrait seulement 18 florins. Claude Jaccoud propose alors d’augmenter de moitié les 53 florins qu’il règle en portant la somme à 80 florins. Les Quinze estiment que l’abonnement est généralement demandé par des contribuables qui paient moins que ce qu’ils devraient mais accordent que les marchands sont soumis à des variations imprévues qui le justifie. Le préteur royal est d’avis d’accepter la proposition du requérant et de lui accorder un abonnement à 80 florins. Les Quinze rédigent une expédition de leur décision.
1743, Protocole des Quinze (2 R 153)
(p. 562) Sambstag d. 7. Xbris 1743. – Sr Claude Jaccoud pt° Abonnement Stallgelts
Iidem [Obere Stall Herren] laßen Weithers per me referiren, daß Sr Claude Jacou der burger und handelsmann allhier in einem schon den 3. Martÿ producirten Underth. Memoriale gehorsambs Vorgetragen was gestalten er all jährlichen Löbl. Statt für Kopf und Stallgeld Zusammen eine summ von 174. livres bißhero bezahlt und abgerichtet habe, Wann aber Er Unterth. Supplicant umb vieler ursachen willen, insonderheit des wanckelbahren glücks deme Er, Wie andere Kauffleuth mehr unterworffen, sich gerne mit Löbl. Statt auff ein gewißes quantum, so Er hiemit ad 250 livres benamße, abonniren und abfinden wolle, Alß ergehe an Mghh. deßelben Underth. bitt Sie gn. geruhen wolten in ansehung durch solches abonnement Gemeine Statt jährlichen 86. livres für Kopff: und Stallgeld, mehr als Vorhien Zukommen thäten, gnädig Zu erkennen, daß das Von Ihme Vnderthg. Vorgeschlagene abonnement gnädig Zu Acceptiren, diesem Zufolg daß Gegen Erlag jährlicher 250. livres für Stall und Kopffgeld Er und die seinige auff sein oder seiner Ehefrauen absterben von aller untersuchung, von seithen löbl. Statt Stall Zu befreÿen seÿen, Welches petitum den Implorant auff geschehener Weisung widerhohlet, mit dem beÿsatz er thue solches Zu beruhigung seines Gewißens, habe sich biß dato richtig Verstallet und schon Zum 2.ten mahl Zuschreiben laßen /:welches H Stall Schreiber auch attestirte:/ allein ein Kauffmann seÿe glück und unglück unterworffen, heut habe er etwas morgen nichts, und könne sich niemahl accurat berechnen.
Man habe denselben aber beditten daß Vor allen dingen das Stall Gelt Von dem Kopffgeld müße separirt Werden, dießes letztere Könten allein die Herren Assessores der Capitations stub, an welche er sich dießfalls Zu addressiren hätte, reguliren. Herr Stößer Actuarius auff der Statt Stall habe hieraufff den bericht gegeben, der Implorant hätte biß dato 17.000 fl. jährlich mit 533 fl. 7 ß Verstallet, Nach abzug deßen was der Capitations Stub von denen angesenen 250. livres Zukomme, würde derselbe künfftig mittelst des vorgeschlagenen abonnement 23.100 fl. verstallen alßo deßen Verstallungs Summ umb 6100 fl. folglichen das jährliche Stallgeld jährlich vmb mehr nicht alß 18 fl. 3 ß Vermehren alßo jährlich 72 fl. Stallgeld bezahlen. Da man dem Imploranten damahl angezeigt man glaube nicht daß sein oblatum beÿ MGh. werde Ingress finden, darauff derselbe, Vor etlich tagen Wieder Vorgestanden, und sein oblatum dahien gethan, er wolle sein bißheriges Stall geld der 53. fl 7 ß vmb die helffte vermehren alß jährlich 80 fl. 5 ß 6 d ane Stallgeld par forme d’abonnement bezahlen.
Alß man hierauff auff seithen der Hh. Deputirten diese Sach in Deliberation gezogen, habe man Zwahr erwogen, daß nicht leicht jemannd ein abonnement auff dem Stall suchen wann er nicht finde daß er zu wenig Verstalle, allein mit denen Hh. handelsleuthen habe es nun gantz besondere bewantnuß, maßen außer daß ein Kauffmann, wegen weitläuffigkeit seines Commercÿ sich nicht so leicht benehmen könne, so könne man auch wann ein fall beÿ einem handelsmann geschehe, da zu Wenig Verstallet, man niemahlen Recht auß dem grund kommen, jedann allerhandt Vortheil beÿ der Inventur gesuchet wurden, welche Vortheil so gar auch öffters davon Interessen, zu mahlen wann Vogts Kinder da, Zum præjuditz außschlugen, Hiengegen wann der Verstorbene abonnirt, so werde nichts unterschlagen, richtig inventirt, undt deren Interessenten auff dem Stall, das Zugefallene ordentliche Zugeschriben und solchen falls behörig verstallet, Stehe also Zu Mghh. ob Sie dem Imploranten beÿ seinem letzten oblato laßen und demselben auff diesem Fueß ein abonnement accordiren wollen jedoch so daß Wann Ihme oder er seiner Ehefrawen Erbschafft: Legats oder Donations ins künfftig etwas zu fallen wird, solche auff dem Stall angegeben, undt Somme d’abonnement beygesetzt werden solle.
Herr Prætor Regius votirte hierauff, Er vermeine daß des Imploranten letzters oblatum wegen allegirten ursachen, Vorgeschlagener maßen Zu acceptiren, und Ihme ein abonnement auch accordirt werden, und unter denen nemlichen Clausulen Zu bewilligen à 80 fl 5 ß 6 d des Jahrs der Supplicant suche auff alle fäll sein gewißen in Ruhe Zu setzen. Erkand Herrn Prætori Regio gefolgt.

(p. 571) Sambstag d. 7. Xbris 1743 – N. die in favor H. Claude Jacou, und H. Claude Picquet der Handelsleüth pt° abonnement Stallgelts diesen morgen ertheilten Erkantnußen seind expedirt worden Wie volgt.
Bescheid – Auß Erkantnus Gn. Hrn den Fünff Zehen Ist, auf das Von H. Claude Jacou dem Burger und Handelßmann allhier übergebene underthge. Memorial aus bewegenden Ursachen obrigkeitlich bewilliget, daß Er, Implorant, Sein und seiner Ehefrawen sambtliches Vermögen, biß auf des einten oder des andern erfolgenden todesfall, überhaupt, und ohne einige auf sothanen fall, Von seithen Gemeiner Statt, Zu besorgen habende Recherche oder Abforderung Nachtrags, jährlich mit Achtzig Gulden Sechs Schilling, und Zwahr auff die nächste Verfallzeit Zum ersten mahl, Verstallen möge, jedoch mit dem anhang daß wann jnzwischen dem einen oder dem andern sothaner beeden Ehegatten, Es seÿe nun Erbs: Legats oder Donations weiß, etwas Zufallen würde, der belauff deßen auf Löbl. Statt Stall fürderlich angegeben, und das Stallgeltt davon sothaner fixirten Summ beÿgesetzet, auch auf erfolgenden todesfall einsen sothaner beeder Eheleuth, die Verlaßenschafft Ordnungs mäßig inventirt und das darüber auffgerichtete Inventarium denen Herren dreÿ der Statt Stall eingelieffert werden solle. Decretum Sambstag den 7. Decembris 1743.

Le décret est enregistré dans les livres de la Taille
1743 (7. Xbr), Livres de la Taille (VII 1179) f° 230-v
den 7. Decembr. Eod. haben H. Claude Jacoud und H Claude Picquet Reffalin die handelßmänner beÿ Gn. Herren den XV. das Abonnement und Zwahr er Erstere gegen erlag jährlicher 40. lb 6 ß und der andere à 25 lb 10 ß erlangt wie folgendes producirte Decret außweiset
Auß Erkantnus Gnäd. Herren den Fünff Zehen ist auf das Von H. Claude Jacoud dem Burger und handelßmann alhier übergebene underthänige Memoriale aus bewegenden Ursachen bewilliget, daß Er Implorant sein und seiner Ehefrauen sambtliches Vermögen biß auf des Einten oder des andern todfall überhaupt und ohne einige auf sothanen fall Von seithen Gemeiner Statt Zu besorgen habende recherche oder Abforderung Nachtrags jährlichen mit 80 gulden 6 schilling und Zwahr auf die Erste Verfall Zeit Zum ersten mahl, Verstallen möge jedoch mit dem anhang daß wann in Zwischen dem einen oder dem andern sothaner beeden Ehegatten es seÿe nun Erbs legats oder Donations weiß etwaß Zufallen würde der belauff deßen auf Löbl. Statt Stall fürderlich angegeben und das Stall geltt darvon sothaner fixirten Summ beÿgesetzet, auch auf erfolgenden todesfall einsen sothaner beeder Eheleuthe die Verlaßenschafft Ordnungs mäßig inventirt und das darüber auffgerichtete Inventarium denen Herren dreÿ der Statt Stall eingelüffert werden solle. Decretum Sambstag den 7. Decembris 1743.
Unterschrieben Johann Bernhard Hennenberg XV.er secretarius

Claude Jaccoud hypothèque la maison au profit de Catherine Rabel, femme de Jean Michel Hanrard, directeur de la Halle

1753 (24.7.), Chambre des Contrats, vol. 627 f° 341
H. Claude Jaccoud der handelsmann
in gegensein Fr. Catharinæ geb. Rabel H. Johann Michael Hanrard des kaufhauß verwalter und EE Großen raths alten beÿsitzer eheliebstin – schuldig seÿe 20.000 livres
unterpfand, eine behausung samt allen deroselben zugehörden und rechten ane dem Fischmarckt, einseit neben den Soldischen erben, anderseit neben Johann Daniel Mamberger dem handelsmann, hinten auff Ullwergraben – davon gibt man hiesiger Stadt Pfenning Thurn 3 lb 12 ß 4 d. ane allmend zinß – als ein am 27. Februarÿ 1741 erkaufftes guth

1761 (14.12.), Not. Humbourg (6 E 41, 106)
Les créanciers de Jean Philippe Baron Reich de Platz vendent des immeubles dont la moitié du château de Still à Claude Jacoud

Claude Jaccoud fait divers legs. Il déclare mener société avec ses deux fils grâce aux fonds provenant de son beau-père André Hugard. Il nomme pour héritiers ses deux fils en premières noces et sa fille Marie Catherine du second mariage.
1769 (4.10.), Not. Humbourg (6 E 41, 136)
Testament de feu le Sr Claude Jaccoud Negotiant Publié le 4. 8.re 1769
Aujourd’hui 27 juillet 1754 (…) fut present le Sr Claude Jaccoud Marchand Bourgeois de cette ville, y demeurant marché aux poissons paroisse S Laurent (…) a présenté le présent cahier ou paquet clos d’une enveloppe cachetée (…) sous laquelle enveloppe il a déclaré être retenu et enfermé son testament

Je Claude Jaccoud (…) 4° Je donne et legue aux pauvres de la paroisse de nancy sur Cluses En savoÿe (…)
5° Je donne et legue à Jeanne Françoise Jaccoud ma sœur veuve de feu François Guy (…)
6° Je donne et legue à ma belle fille Marie Madeleine Violland Espouse de mon fils André Jaccoud (…)
8° Je donne et legue à Antoine Jaccoud mon cousin (…) jdem je donne aux deux filles de feu Jean Jaccoud mon cousin d’augsbourg (…)
12° Je declare par le présent quoy que le nom de mes fils André & François ne paroisse point dans nôtre Commerce il sont associé avec moy comme il est porté par nos Contrât de société entre nous passé au quelles on doit ajouter foy, le fond que J’ay receu de leur Grand pere maternelle André Hugard (…)
15° de tous mes autres biens, qu’il a plu a Dieu me donner, desquels Je n’ay pas disposé, Je nomme et Déclare pour mes héritiers universels mes trois bien aimé Enfans, Scavoir André & François Jaccoud que j’ay eu de mon premier mariage avec Jeanne Françoise Hugard leur mere et Marie Catherine Jaccoud que J’ay eu de Mon second mariage avec Marie Rebel sa mere, tous les trois par part portion Egalle
Fait à Strasbourg ce 22 juillet 1754.

André Jaccoud, François Jaccoud et Marie Catherine Brat née Jaccoud, les trois enfants et héritiers du marchand Claude Jaccoud demandent à être exemptés de faire dresser un inventaire après la mort de leur père qui était abonné à la Taille. Les deux fils proposent de continuer à verser 40 000 livres d’abonnement à la Taille. André Jaccoud déclare que l’abonnement serait conclu sur le pied de 60 000 livres, soit 20 000 pour lui et son frère établi à Lyon et 40 000 livres pour sa sœur dont le mari demandera le droit de bourgeoisie.
La commission distingue deux points, (1) l’exemption d’inventaire et (2) l’imposition de chacun des héritiers. Pour ce qui est du premier point, la demande n’est pas recevable puisqu’elle contrevient aux conditions acceptées lors de l’abonnement. Le deuxième point comprend une nouvelle demande puisque les héritiers proposent une répartition inégale du montant imposable. Le montant de 60 000 livres semble acceptable. Les députés constatent que le requérant a obtenu quelques années auparavant un abonnement décennal de 24 000 livres. L’offre de François Jaccoud (20 000 livres), établi à Lyon, qui pourrait renoncer à l’imposition semble acceptable bien qu’elle soint moindre. Mais comme il est l’associé de son frère, il ne peut renoncer à son droit de bourgeoisie et doit donc régler la Taille dont l’abonnement ne peut être inférieur à 24 000 livres. La proposition de la troisième héritière Marie Catherine qui a perdu son droit de bourgeoisie par son mariage semble dautant plus recevable qu’elle pourrait transporter ailleurs ses biens sans payer de contribution en qualité de sujette du roi. Les députés font cependant remarquer que le sieur Brat a joui sans contribution de la succession de sa femme et d’un legs de 20 000 livres.
Les députés estiment que si les héritiers étaient obligés de faire dresser un inventaire, ils pourraient tourner les choses à leur avantage si François Jaccoud renonçait à son droit de bourgeoisie et Marie Catherine Jaccoud ne devenait pas bourgeoise. Comme ils ne souhaitent ni déroger au règlement ni juger si la proposition des héritiers est suffisante, ils s’en remettent à la décision du Magistrat.
L’assemblée décide que si la fille et le gendre du défunt deviennent bourgeois et que la somme imposable de 20 000 livres de François Jaccoud est portée à 24 000 livres, les trois héritiers seront dispensés de fournir un inventaire des biens du défunt. Les préposés de la Taille pourront accepter une imposition sur le pied de 24 000 livres pour André Jaccoud, 24 000 livres pour François Jaccoud et 40 000 livres pour Marie Catherine Jaccoud.

1769, Protocole des Quinze (2 R 180)
Weÿl. H. Claude Jaccoud Erben pt° befreÿung Inventarii
(p. 479) manque
(p. 598) Sambstags den 23.ten Decembris 1769. Iidem (…) lassen per me referiren, es hätten weÿl. H. Claude Jaccoud geweßenen handelsmanns und burgers allhier hinterlaßene dreÿ Erben H. Andreas, Franciscus und Frau Maria Catharina Brad, die Jaccouds den 18.ten 9.bris jüngst ein unterh. Memoriale samt beÿl. N° 1 übergeben junctis petitis Mghh. geruheten ex speciali gratia Sie von der Verfertigung und respectivé Vorlegung auf den Herren Stall des über weÿland H. Claude Jaccoud als ihres gewesenen Vaters und Erblassers Verlaßenschaffts Inventarii gnädigst Zu befreÿen und Zu eximiren, und Zwar von seiten der Zweÿ Jaccoudischen Söhne H. Andeæ und Francisci, hiemit gethane oblati vermög erhaltenen abonnement jährlichen mit 40 lb 6 ß abgerichtet, fernerhin auf gleichen fuß eines abonnement abzuzahlen. Auf geschehene weißung habe der eine Implorant H. Andreas Jaccoud für sich und seine miterben gegenwärtig anfangs contexto Memorialis simpliciter widerholet nachgehends sich dahin erkläret, daß Er seines orts 60.000 livres par abonnement anerbiete, sein Zu Lyon etablirter bruder Franciscus aber zu fernerer beÿbehaltung seines burgerrechts 20.000 livres, und dann seine schwester Maria Catharina samt ihrem Ehemann Sr Brad 40.000 livres Zu Verstallen entschlossen, dieser letztere auch Zu dem ende sich in hießiges burgerrecht Zu begeben willens seÿe. Er verhoffe dahero unter dem merito dieser oblatorum Mghh. umb so wenigern anstand Zu hinterlaßen, Sie vor Verfertigung und respective Verlegung ihres Väterl. Verlaßenschaffts Inventarii Zu befreÿen, als seiner gewißenhafften Versicherung Zufolg, dises oblata ihrem Vermögen gemäß seÿen.
Die Hn Depp. hätten in untersuchung dieser sache wahrgenommen, daß derer Imploranten begehren auf Zweÿen nicht weniger wichtigen puncten beruhe, die eine betreff die befreÿung von dem Inventiren der Väterl. Verlaßenschafft, der andere aber seines jeden besondere Verstallung. Was den ersten puncten betreffen so könne gesagt werden daß Zweÿ ursachen im weg stünden, welche der Imploranten begehren unzuläßig machen 1° Erheische die Stallordnung daß überhaubt niemand Von der Inventur solle befreÿet werden 2.do Seÿe des Imploranten Vater als ein auf dem Stall abonnirt geweßener handelsmann, in specie Zur Inventur angehalten, mithin könten seine umb so weniger Von Verfertigung und Vorlegung seines Verlaßenschaffts Inventarii befreÿt werden, als disese die conditio sine quâ non geweßen, unter Welcher ihr verstorbener Vater und Erblasser, gleich allen anderen, sein abonnement erhalten. beede ursachen hätten sowohl die burgerliche gleichheit als gemeiner Statt Interesse und die erhaltung guter ordnung zum grund, und wäre von allzugefährlicher folgen davon abzuweichen, wie dann Mghh. soviel denen Hh. Depp. bewußt, bis anhero diese ordnung sogenau beÿbehalten, daß Sie auch nicht einmal Zu gunsten der Erben hiesiger Statt Regiments personen hievon abgegangen.
Das Zweÿte begehren dieser Imploranten, daß ist ihre anerbottene Verstallungen betreffend, so hätten dieselbe wiederumb, ohnerachtet sie in gleicher qualität als Erben ihres Vaters anzusehen, mithin auf gleichen fuß Zuhalten wären dennoch verschiedene oblata Vorgelegt.
Was den Ersten H. Andream Jaccoud den allhier [p. 601] etablirten Sohn belange, so scheine zwar deßen oblatum von 60.000 livres dergestalten beschaffen zu seÿn, daß ihme vermög Mghh. Ordnung ein lebtätiges abonnement auf gedachten fuß könne gestattet werden, Wann aber die Hh. Depp. in erwegung gezogen, das derselbe bereits Vor einigen jahren ein 10.jähriges abonnement auf die Summ von 24.000 livres erhalten, mithin vermittelst der ihme damals auferlegten condition sich anheischig gemacht, daß ihme inzwischen Erb. legat. oder donationsweiße Zu fallen würde, besonders zu verstallen, so hätten dieselbe billigen anstand nehmen müßen, ob sein dermaliges anerbieten zu genehmigen, oder derselbe vielmehr schlechterdings ane die ihme bey Erhaltung seines abonnement auferlegte condition zu Verweißen seye ? als zu welchem ende die Vorlegung des Väterl. Verlaßenschaftts Inventarii ohnumgänglich erfordert werde.
Das anerbieten H. Francisci Jaccoud von 20.000 livres belangend, so seÿe wahr, daß da Er nicht hier sondern zu Lyon etabliret, ihme wie allen andern in solchem fall freÿ stehe sein burgerrecht aufzusagen, und sich Von hiesiger Verstallung seines Vermögens Zu befreÿen, mithin könnte gesagt werden, daß sein oblatum, wann es auch geringer [p 602] wäre, anzunehmen seÿe, Wann aber die HH. Depp. Zugleich in betrachtung gezogen, daß er mit seinem H. Bruder Andrea in handelsgemeinschaft stehe, sich auch nicht so schlechterdings von diesem absondern werde, mithin allezeit als ein hiesiger handelsmann des hiesigen burgerrechts benöthiget seÿe, in solchem fall aber vermög der ordnung als associé eines abonnirten sich ebenfalls zu abonniren schuldig seÿn solle, als könnte gleichfalls gesagt werden, daß, da kein abonnement unter 24.000 lb. solle noch könne gegeben werden, derselbe sein oblatum wenigstens dahin zu extendiren hätte.
Die dritte mit Erbin Mariam Catharinam, und deren Ehemann Sr. Brad belangend, so seÿe dieser bis dato ohnverburgert, mithin nebst seiner Ehefrauen, welche durch diese heurath ebenfalls ihr burgerrecht verlohren, keiner Verstallung unterworffen, und könnte sein oblatum von 40.000 livres nebst dem Verspruch sich in hiesiges burgerrecht zu begeben, umb so annehmlicher angesehen werden, als er wiedrigen falls seiner Ehefrauen Erbschafft, als ein Königl. unterthan ohne einigen beÿtrag mit sich zu nehmen berechtiget seye. Wann aber die HH. Depp. auch hier in erwegung gezogen, daß dieser H. Brad seit seiner Verheurathung, ohne sich deßfalls in ordnung zu begeben, seiner [p. 603] Ehefrauen müttlerl. guth samt einem ihro Zugefallenen legat von 20.000 livres, ohne einige bisherige abgabe genoßen, solches vermögen zusammen auch, beneben dem dermaligen Väterl. Erb, ein weit ansehnlicheres als die anerbottene 40.000 livres ausmachen müße, als habe Ihnen auch in ansehung seiner zweiffelhafft anscheinen wollen, ob sein oblatum als hinlänglich könnte angesehen werden.
Zu diesen umbständen und da gleichwolen die Imploranten nach der declaration H. Andreæ Jaccoud sich zu nichts weiters verstehen wollen, die HH. Depp. anbeÿ eingesehen, daß wann man die Imploranten absolute Zur Inventur anhalten werde, dieselbe dennoch solche nach ihrem Vortheil einrichten würden vielleicht auch die Zweÿ letzere das hiesige burgerrecht alsdann theils aufsagen theils gar nicht annehmen, inzwischen aber die HH. Depp. weder von der ordnung abweichen, noch von der hinlänglichkeit der beschehenen oblatorum gehörig urtheilen können, als haben dieselbe gegründeten anstand genommen ihr guthachten Zu ertheilen, sondern die entscheidung Mghh. lediglich anheim stellen, in befolgung deßen erwarten wollen, ob hochdieselbe die Imploranten unter ihren respective gethanen oblatis von verfertigung und vorlegung ihres [604] Erblaßers weÿl. H. Claude Jaccoud Verlaßenschaffts Inventarii dispensando von der ordnung zu befreÿen, oder aber dieselbe mit ihrem begehren, und respective gethanen anerbieten ab: und ane die ordnung und Inventur zu verweißen geruheten. Nach gehaltener umbfrage Wurde per majora Erkannt, Würde Sr. Brad der Jaccoudische Tochtermann fordersamst seinem oblato gemäß puncto Civilegii, sowohl für sich als seine Ehefrau Mariam Catharinam gebohrne Jaccoud, puncto condonationis des begangenen fehlers in ansehung ihrer Verheurathung beÿ E. E. Großen rath præstanda præstiret haben, H. Franciscus Jaccoud auf sein oblatum von 20.000 auf 24.000 livres erhöhen, so sollen als dann samtliche dreÿ Imploranten von fernerer Verfertigung und Vorlegung eines Inventarii über ihres H. Erblaßers weÿl. Hn. Claude Jaccoud Verlaßenschafft befreÿet, sofort denen H. Dreÿ der Statt Stall die hände eröffnet seÿen, die abhandlung dieses Geschäffts auf den fuß von Einhundert und Vier und Zwanzig tausend livres, und Zwar dergestalten Vorzunehmen, daß H. Andreæ Jaccoud mit inbegriff der von ihm bishero jährlich verstallten 24.000 livres, und Zwar per abonnement unter denen sonst gewohnlichen bedingungen Sechszig taußend, H. francisco Jaccoud Vier und Zwanzig taußend, H. Brad uxorio nomine Fr. Mariæ Catharinæ Jaccoud aber Vierzig taußend livres jährlich zu verstallen angerechnet und Zugeschrieben werden.

(p. 628) Sambstags den 30.ten Decembris 1769.
Idem nôe weÿl. H. Claude Jaccoud hinterl. 3.er Erben in aîs bittet ante [communication Sententiæ] Erk. ut ante [wilfahrt]

(p. 630) Folgende Bescheide sind begehrt und ausfefertiget worden
Bescheid. Sambstags den 23.ten Decembris 1769
In Sachen weÿl. H. Claude Jaccoud geweßenen handelsmanns und burgers allhier hinterlaßene dreÿ Erben, H. Andreæ, Francisci und Frauen Mariæ Catharinæ Brad, samtlich geborner Jaccouds Imploranten auf übergebenes unterthäniges Memoriale samt beÿl. N° 1 junctis petitis, Wir geruheten ex speciali gratia Sie von der Verfertigung und respective Vorlegung auf den Hh. Stall des über weÿl. H. Claude Jaccoud ihres gewesenen Vaters und Erblassers Verlaßenschaffts Inventarii gnädigst Zu befreÿen und Zwar unter dem von seiten der Zweÿ Jaccoudischen Söhne H. Andeæ und Francisci hiemit gethane oblato, eben die Summam welche besagter ihr Vater vermög erhaltenen abonnement jährlichen mit 40 pfund 6 schilling abgerichtet, fernerhin auf gleichen fuß eines abonnement abzuzahlen.
erkannte und beseßene Deputation, des von H. Andrea Jaccoud hiebeÿ gethane fernere anerbieten für sich per abonnement eine summ von 60.000 lb. nomine seines Bruders Francisci 20.000 lb. und dann namens seiner schwester Mariæ Catharinæ Brad 40.000 livres jährlichen Zu Verstallen auch alles übrige deßen sowohl für sich als seine Zweÿ erstbenambste mit Erben beschehene vor und anbringen, ist angehörte relation derer Hh. Depp. Erkanndt Würde Sieur Brad der Jaccoudische Tochtermann fordersamst seinem oblato gemäß puncto Civilegii, sowohl für sich als seine Ehefrau Mariam Catharinam gebohrne Jaccoud, puncto condonationis des begangenen fehlers in ansehung ihrer Verheurathung beÿ E. E. Großen rath præstanda præstiret haben, H. Franciscus Jaccoud auf sein oblatum von 20.000 auf 24.000 livres erhöhen, so sollen als dann samtliche dreÿ Imploranten von fernerer Verfertigung und Vorlegung eines Inventarii über ihres H. Erblaßers weÿl. Hn. Claude Jaccoud Verlaßenschafft befreÿet, sofort denen H. Dreÿ der Statt Stall die hände eröffnent seÿn, die abhandlung dieses Geschäffts auf den fuß von Einhundert und Vier und Zwanzig tausend livres, und Zwar dergestalten Vorzunehmen, daß H. Andreæ Jaccoud mit inbegriff der von ihme bishero jährlich verstallten 24.000 livres, und Zwar per abonnement unter denen sonst gewohnlichen bedingungen Sechszig taußend, H. francisco Jaccoud Vier und Zwanzig taußend, H. Brad uxorio nomine Fr. Mariæ Cathrinæ Jaccoud aber Vierzig taußend livres jährlich zu verstallen angerechnet und Zugeschrieben werden.

1770, Livres de la Taille (VII 1180) p. 105
Erkanntnus Gnädiger Herren der Fünffzehen Vom 23. Decembris 1769. (copie de la décision ci-dessus)

André Jaccoud acquiert la maison de son frère et de sa soeur.

1769 (16.10.), Not. Humbourg (6 E 41, 136)
furent presens le Sr André Jaccoud Negotiant Bourgeois de cette ville y demeurant, Le Sr Jean François Jaccoud Negotiant Bourgeois de cette d° ville demeurant ordinairement à Lion, Et Damle Marie Catherine Jaccoud Epouse du Sr Joseph Louis Prat negotiant demeurant en cette d° ville de Strasbourg, de Lui cy present autorisée à L’Effet de ce qui suit, Lesd. Sieurs Jaccoud et lad° Damle Prat freres et sœur et seuls et uniques héritiers de feu le Sr Claude Jaccoud leur pere negotiant Bourgeois de cette d° ville
Lesquelles Parties ont reconnu et confessé avoir cejourd’hui procédé entre Elles à la Licitation des objets cy après détaillés de la succession dud. defunt Sr leur pere, Sçavoir 1. De tous les habits (…)
2. De la maison située en cette ville au marché aux poissons, les freres Sold d’une part, le Sr Jean Fredéric Mannberger d’autre part et aboutissant par derrier sur le communal dit Ullwergraben, avec toutes ses appartenances, Droits et Dépendances, telle qu’ekke se comport et existe présentement, Laquelle maison led. defunt Sr Jaccoud a acquise du Sr Joseph Sarey et Dlle Michel Lassy son epouse par Contrat passé à la chambre des Contrats de cette ville le 27° février 1741.
3° des cinq neuvièmes de la grosse et menuë dixme allodiale dans le Ban et finage d’Ichtratzheim (…)
aud. Sr André Jaccoud leur frere

André Jaccoud, natif de Nancy-sur-Cluses en Faucigny, épouse en 1750 à Brisach Marie Madeleine Violland, fille du marchand Jean Jacques Violland et de Marie Madeleine Blechli.
Proclamation, Saint-Laurent (cath. p. 222)
Anno domini 1750 die 30. Septembris, una duntaxat proclamatione super duabus enim alÿs de more Ecclesiæ Catholicæ faciendis, sicut et super quarti consanguinitatis gradus impedimento (…) dispensatum fuit (…) in Ecclesia nostra publice factâ ac nullo alio præter prædictum detecto impedimento Dnum Andream Jaccoud, filium legitimum Dni Claudÿ Jaccoud, Civis ac Mercatoris hujatis et defunctæ Dnæ Joannæ Franciscæ Hugard, oriundum Nanceio prope Cluses in Agro Fossiniaco, provinciâ Sabaudiæ, Diœcesis Geneviensis ratone domicilÿ parochianum nostrum Dimisi ad plurumum Rdum Dnum Franciscum Josephum Blechlin, Ecclesiæ parochialis Civitatis Brisacensis diœceis Constantiensis rectorem, quatenus per eum vel alium sacerdotem approbatum de ejus tamen licentiâ Matrimonio, in facie Ecclesiæ jungi valeat cum Dcellâ Mariâ Magdalenâ Violland, filiâ legitimâ defuncti Dni Joannis Jacobi Violland Mercatoris dum viveret et Consiliarÿ Assessoris Magistratûs Brisacensis et Dnæ Mariæ Magdalenæ Blechlin in dicto Brisach commorante (i 114)

André Jaccoud devient bourgeois à titre gratuit sur recommandation, sa femme à l’ancien tarif.
1751, Livre de bourgeoisie 1740-1754 (VII 284) p. 447
H. Andreas Jaccoud der Handelsmann Von Nancy gebürthig und deßen fr. Eheliebstin marie madeleine Violand von alten breÿsach, erhalten das burgerrecht, und Zwar der maritus wegen hoher recommandation gratis die Ehefr. aber umb den alten burger schilling, wollen dienen beÿ E E Zunfft zum Spiegel Jur. et prom. d. 6. martÿ 1751.

La tribu du Miroir remet en février 1751 une promesse d’admission à André Jaccoud pour qu’il puisse devenir bourgeois. André Jaccoud devient tributaire en juillet 1751.
1751, Protocole de la tribu du Miroir (XI 277)
(f° 49-v) Freÿtags den 19. Februarÿ 1751 – Vertröstung
Hr Andreas Jacoux der Handelsmann H. Claude Jacoux des Handelsmanns und burgers allhier Ehelicher Sohn so die handlung zu maÿntz beÿ H. Joseph Cetto dem handelsmann allda vermög producirten Lehrbrieff vom 9. may 1740. erlernt, stehet vor bittend Ihme Einen Schein an E E großen Rath mit Zu theÿlen, daß E E Zunfft Ihne nach gnädig erlangten burgerrecht leibzünfftig als handelsmann auff und annehmen wolle. Erkanndt Willfahrt.

(f° 83-v) Dienstags den 20. Julÿ 1751 – Hr Andreas Jaccoud der handelsmann ist nunmehro Vermög producirten Cantzleÿ Pfenningthurns und Stall Scheins Vom 6. Martÿ und 19. julÿ lauffenden Jahrs als handelsmann gegen Erlag 3. lb 10 ß und 25. lb d. als Ein nicht allhier gelernter Vermög Decreti Gnäd. Hn der XV. Vom 30. julÿ 1746. Leibzünfftig angenommen worden. Ille seÿe nicht mit geldt versehen, wolle nacher hauß gehen umb solches zu zahlen, und Zuentrichten auch als dann obendient. Zu promittiren.

André Jaccoud demande de contracter un abonnement à la Taille. La décision se trouve dans les pages manquantes du registre.
1763, Protocole des Quinze, 2 R 175
(p. 352) Sambstags d. 16.t Julii 1763. – Jaccoud pt° Abonnement
Idem [Osterrieth] p. Freundt nôe Sr André Jaccoud des burgers und handelsmanns allhier prod. unterth. Memoriale und bitten mit beÿl. lit. A puncto abonnement auf dem Herren Stall. Erkanndt, an die Obere Stall Hhn ad examinandum verwießen.

André Jaccoud devient échevin au Miroir
1769 Conseillers et XXI (1 R 252) H. Andreas Jaccoud der Handelsmann wird Schöff beÿ E E. Zunfft Zum Spiegel. 293

André Jaccoud fait donation de la maison à sa sœur Marie Catherine, femme du négociant Louis Joseph Praz, par testament fait à Fribourg en Suisse le 9 septembre 1787 (voir plus loin l’acte de vente passé en 1810).

Marie Catherine Jaccoud fait donation de la maison à son fils André Praz lors de son contrat de mariage avec Louise Joséphine Monet, native de Saverne.

1801 (14 brumaire 10), Strasbourg 1 (22), François Antoine Lacombe n° 2308
Dépôt de Contrat de mariage entre le Cit André Prat, négociant de Strasbourg, majeur d’ans, fils de feu Joseph Louis Prat, négociant, et de Madame Marie Catherine Prat née Jaccoud
Mademoiselle Marie Madeleine Louise Joséphine Monet, fille majeure du Cit. Jean Pierre Monnet L’ainé et de D° Marie Elisabeth Mehler demeurant à Saverne
1801 (1 pluviose 9) Contrat de mariage entre le C. André Prat et Joséphine Monet
la mere du futur cede a ce dernier une maison en cette ville marché aux poissons N° 70 estimée 36.000 francs dont 30.000 francs par avancement d’hoirie
Enregistrement de Strasbourg, ssp 7 F° 130-v du 28 germinal 9

André Prat vend la maison au négociant François Xavier Exel. L’acquéreur loue une partie de la maison au vendeur.

1810 (20.1.), Strasbourg 15 (11), François Antoine Lacombe n° 1233
André Prat négociant
à François Xavier Exel négociant
la maison qui lui appartient scituée a Strasbourg au marché aux poissons n° 70, d’un côté le Sr Desormes marchand de fer, de l’autre le Sr Funck marchand épicier, devant la rue et derrière fossé communal, avec toutes ses appartenances et dépendances – avec les fourneaux de fayence et de fonte qui se trouvent dans diverses chambres, les armoires vitrées, les rayons et fortbancs dans le magasin, le poele de fayence muré au premier étage et le poele de fonte au troisième étage, les jalousies et les doubles fenetres du premier – avenu au vendeur suivant donation en avancement d’hoirie par Marie Catherine Jaccoud veuve du Sr Joseph Louis Prat négociant au contrat de mariage d’André Prat et de Marie Madeleine Louise Joseph Monnet à Saverne le 1 pluviose 9 enregistré à Strasbourg le 28 germinal suivant, déposé au rang des minutes de M° Lacombe le 24 brumaire 10. La veuve Prat tenoit la maison dont s’agit par legs a elle fait par André Jccoud son frère négociant à Strasbourg en vertu de testament mystique fait à Fribourg en Suisse le 9 septembre 1787, déposé même jour chez M° Tobie Carmintron notaire à Fribourg enregistré à Strasbourg le 28 pluviôse 9, étant mond. Sr Jaccoud devenu seul propriétaire par licitation dans la succession de Claude Jaccoud son père devant M° Humbourg notaire le 16 octobre 1769 – moyennant 38.500 francs
Bail à loyer pour 9 années à commencer le 1 janvier 1810 au Sr Prat de tout le premier étage de la maison vendue avec un emplacement convenable clos dans la cave, une pièce au quatrième étage donnant sur la cour pour le linge sale, la partie du grenier donnant sur la rue et adossé a lad partie et une place pour la provision de bois, les autres greniers et la buanderie devant être une jouissance commune ainsi que la pompe, moyennant un loyer annuel de 500 francs
acp 114 F° 17-v du 30.1.

François Xavier Exel loue la maison au négociant Auguste Ratisbonne

1811 (7.1.), Strasbourg 15 (13), François Antoine Lacombe n° 1803
Bail de 9 années consécutives qui ont commencé à courir de la St Michel 1810 – François Xavier Exel négociant
à Auguste Ratisbonne négociant
la maison appartenant au bailleur en cette ville au marché aux poissons n° 70, d’un côté le Sr Hauser, de l’autre le Sr Finck comprenant la boutique les second, troisième et quatrième étage, grenier, cave à l’exception du premier étage dont le Sr André Prat en cette ville est locataire, de la chambre à linge sale, de la partie de cave occupée par lui – moyennant 2469 francs
Enregistrement acp 116 F° 62 du 8.1.

François Xavier Exel et Thérèse Klein vendent la maison au négociant Nicolas Langlois et à sa femme Marie Anne Weiss. L’acte mentionne les deux locataires (André Prat et Auguste Ratisbonne).

1813 (10.7.), Strasbourg 15 (18), Not. Lacombe fils n° 3146
François Xavier Exel négociant et Thérèse Klein
à Nicolas Langlois négociant et Marie Anne Weiss
la maison appartenant auxdits conjoints Exel scituée en cette ville rue du cidt. marché aux poissons n° 70, d’un côté le Sr Desormes marchand de fer, de l’autre le Sr Funck marchand épicier, devant la rue, derrière un fossé communal, avec toutes ses appartenances et dépendances – acquise d’André Prat négociant par acte reçu M° Lacombe soussigné le 20 janvier 1810, ledit Prat en vertu de donation par Marie Catherine Jaccoud veuve de Joseph Louis Prat négociant, au contrat de mariage avec Madeleine Louise Joséphine Monnet a Saverne le 1 pluviôse 9 enreg. 28 germinal suivant, déposé au rang des minutes de M° Lacombe père le 24 brumaire 10. La veuve Prat née Jaccoud légataire du Sr André Jaccoud son frère
La maison vendue est louée scavoir le premier au Sr André Prat suivan bail retenu en la vente du 20 janvier 1810 qui écherra le 1 janvier 1819 et tout le reste de la maison à Auguste Ratisbonne, négociant, suivant bail reçu M° Lacombe le 7 janvier 1811 lequel finira à la St Michel 1819 – moyennant 50.000 francs
Enregistrement, acp 122 F° 195 du 14.7.

Fils du receveur et greffier Paul Langlois de Sarrelouis, Nicolas Langlois épouse en 1786 Marie Anne Weis, fille du chirurgien Sébastien Weis d’Ensisheim.
Mariage, Ensisheim (p. 30) Anno 1786 die 10. Decembris (…) S. matrimonÿ vinculo juncti sunt clarissimus et perhonestus Dominus Nicolaus Langlois Regii patrimonii vulgo Domaine administrator primarius pro hoc districtu Ensishemiano filius legitimus Nobilis ac consultissimi Domini Pauli Langlois Receptoris reddituum urbis fortalitÿ Sari Ludovici Lotharingiæ, Ejusdemque archigramathæi et defunctæ Margarithæ France, et pudica virgo Maria Anna Weis filia legitima Domini perhonesti Sebastiani Weis civis Chirurgi jurati et negociatoris Ensishemÿ et Elisabethæ Allemand conjugum præsentibus testibus Antonio Allemand mercatore Rubaeci (…)

Louis Ratisbonne ouvre un crédit à Nicolas Langlois et à ses enfants
1833 (11.1.), Emile Triponé
Ouverture de crédit par Louis Ratisbonne, négociant à Strasbourg au nom de la maison de commerce Ratisbonne frères
au profit de Nicolas Langlois, négociant & Marie Elisabeth Weiss sa femme, de Jean Henri Tourrit, censeur au collège royal Marie Gabrielle Félicité Langlois & de Jean Martin Staehlé, professeur au collège royal & Marie Béatrix Joséphine Langlois,
ledit crédit de 24.000 francs
acp 215 (3 Q 29 930) f° 22 du 14.1.

Nicolas Langlois meurt en 1834 en délaissant trois filles.

1834 (4.11.), Strasbourg 6 (58, nouv. cote 60), Emile Triponé n° 3199
Inventaire de la succession de Nicolas Langlois, négociant, décédé le 9 mars 1834, et de Marie Anne Béatrix Weiss sa veuve décédée le 30 septembre suivant, ledit Langlois négociant en cette villerue du Vieux Marché aux Vins n° 70, dressé à la requête de 1. Marie Béatrix Joséphine Langlois épouse de Jean Martin Staehli, professeur au collège royal de Strasbourg, 2. Marie Constance Langlois épouse de François Hyppolite Texte, ex commissaire priseur à Strasbourg, 3. Marie Gabrielle Félicité Langlois épouse Jean Marie Tourret, ancien censeur au Collège Royal de Strasbourg, héritières chacune pour un tiers de leur père et mère

communauté, deux maisons rue du Vieux Marché aux Poissons n° 70 et fossé des Tailleurs n° 33 dont la valeur n’est pas fixée, pour mémoire
Titres et papiers, 1. Acte reçu par M° Lacombe le 10 juillet 1813, vente par François Xavier Exel, négociant, de la maison Vieux Marché aux Poissons n° 70
M° Lacombe le 24 mars 1818, vente par Jean Michel Maechling, brasseur, et Anne Marie Steinbach de la maison rue de l’Hôpital n° 33
mobilier 3408 fr, marchandises (coton etc.) 30.083 fr ; objets à usage corporel de Mde Langlois 563 fr et de M. Langlois 180 fr, créances actives 5600 fr, argent comptant 120 fr ; communauté on a vue 60 157 fr ; passif 145 044 fr, collaboration commune 2906 fr, passif néant ; succession de M. Langlois 13 746 fr, passif 72 973 fr ; succession de Mde Langlois 32 095 fr, passif 72 704 fr
acp 228 (3 Q 29 943) f° 110-v du 14.11.
acp 229 (3 Q 29 944) f° 191-v du 31.1.1835 (vacation des 22, 23 et 24 janvier) Valeurs mobilières 19.356, meubles meublants, effets & marchandises 10.727
Garde robe de la défunte 563, garde robe de M. Langlois 180, créances 5600, argent comptant 120. Il est observé qu’à l’exclusion des garde robes des deux époux l’actif constaté appartient à la communauté dissoute le 9 mars 1834 & à la collaboration commune des parties depuis cette époque jusqu’au décès de M. Langlois, qu’en conséquence une portion des valeurs seraient acquises auxdites parties quand même elle répudieraient les successions de leurs père & mère, portion qui serait le produit de leurs travaux a de leur industrie personnelle. Qu’il y a donc distinction à faire entre les deux masses & qu’il résulte de * & état dressé à l’époque du décès de leur père qu’il existait alors des meubles meublants d’une valeur estimative de 3408, des marchandises 28.339, des créances de commerce 501, total 36.758 francs 3399, une créances sur Mr Kling notaire à Sélestat 20.000
& deux maisons contiguës à Strasbourg sices rue du vieux marché aux poissons N° 70 et rue du fossé des tailleurs n° 22 dont la valeur n’est point fixée, pour mémoire
Le passif s’élève à 145.040
Rapport à faire aux deux successions, M°. Stahle 3746, M°. Texte 18.599 tant d’après son contrat de mariage que par fonds avancés depuis et qu’elle doit de plus rapport d’un trousseau 3747, M°. Tourret suivant son contrat de mariage avec son premier mari M. Langenbacher elle avait reçu un trousseau 3746 mais qu’elle a été dispensée de tout rapport à cet égard par contrat de mariage avec ledit Tourret passé devant Rencker notaire à Strasbourg le 30 décembre 1830. Et que la même D° Tourret a été également dispensée de tout rapport à raison d’une somme de 20.000 francs qui avait été fait à elle et à son dit mari le 18 novembre 1825.
Suit un résumé de toutes les opérations précédentes d’où il suit que la communauté se compose activement des deux maisons précitées, pour mémoire, et d’une valeur mobilière de 60.157 et passivement de 145.044 francs
que la collaboration commune se compose en actif d’une valeur montant à 2906
que la succession de M. Langlois se composait en actif au jour du décès de sa garde robe 180 et moitié de la communauté 30.078, moitié des deux maisons
que ses avances à ses enfants se composaient pour M. Staehlé 1873, pour M. Texte 9373, M. Tourret 13.726 (total 34.992
Le passif se compose y compris les frais funéraires & droits de succession montant à 72.973
La succession de M. Langlois se composait à son décès en actif, garde robe 563, moitié de la communauté mobilière 30.078, moitié de deux maisons pour mémoire, la moitié dans le produit de la collaboration 1453, total 320.095
Elle a avancé à ses enfants M° Staehli 1873, M° Teste 9373, M° Tourret 1000 total 21.246 – 320.95
Passif 92.704 – sont aussi inventoriés le titres et papiers

1834 (9.9.), Philippe Frédéric Hickel
Renonciation pure et simple par Marie Anne Beatrix Weiss veuve de Nicolas Langlois aux avantages et libéralités que feu son mari peut lui avoir faits par son testament passé devant Wengler notaire à Strasbourg l 20 avril 1812 ou par tous autres actes.
acp 227 (3 Q 29 942) f° 27 du 13.9.

Jean Martin Stæhlé et sa femme Marie Béatrice Joséphine Langlois ainsi que Jean Marie Tourret hypothèquent la maison au profit de Jean Baptiste Romazzotti, notaire à Huningue. L’hypothèque comprend aussi la maison rue de l’Hôpital, à l’arrière de celle rue du Vieux-Marché-aux-Poissons, acquise en 1818.

1835 (25.2.), Strasbourg 6 (58, nouv. cote 60), Emile Triponé n° 3264
25 février 1838. Obligation – Ont comparu MonsieurJean Martin Staehlé, Professeur au Collège Royal de Strasbourg et Dame Marie Béatrice Joséphine Langlois son épouse qu’il autorise à l’effet des présentes
Et Monsieur Jean Marie Tourret, Ancien Censeur au Collège Royal de cette ville, Tous trois demeurant à Strasbourg
Lesquels reconnaisseent devoir légitimement à Monsieur Jean Baptiste Romazzotti, Notaire demeurant à Huningue, étant ce jour à Strasbourg, à ce présent et acceptant, sans novation, la somme de 20.645 formant le solde à ce jour du compte courant ouvert depuis plusieurs années entre les parties (…)
A la garantie de ces engagements Mad° Staehlé sous l’autorisation de son mari affecre et hypothèque spécialement
1° Une maison avec appartenances et dépendances, située à Strasbourg, vieux marché aux poissons N° 70, tenant d’un côté à Mad. Desormes veuve hausser, del’autre à M. Funck, par devant à la rue et par derrière à un fossé communal
2° Et une autre maison avec appartenances et dépendances, située également à Strasbourg, rue de l’hôpital, N° 33, tenant d’un côté à M. Hummel, boulanger, de l’autre à Redslob, marchand de vins pardevant à la rue de l’hôpital et par derrière aud. fossé communal dit Spital graben, qui la sépare de la maison vieux marché aux poissons N° 70
Sur lesquelles maisons M. Romazzotti est autorisé à prendre inscription pour le principal (…)
acp 230 (3 Q 29 945) f° 97 du 27.2.

Jean Martin Stæhlé et sa femme Marie Béatrice Joséphine Langlois ainsi que Jean Marie Tourret passent une obligation au profit de Jean David Kiener, propriétaire à Riquewihr

1838 (4.5.), Emile Triponé
Obligation de 8000 francs – Jean Martin Stahlé, professeur au collège de Strasbourg et D° Marie Anne Victoire Langlois son épouse et Jean Marie Tourret ancien censeur au collège royal de cette ville où il demeure
au profit de Jean David Kiener, propriétaire demeurant à Riquewihr (Haut rhin) pour prêt remboursable après un avis préalable de 3 mois
acp 259 (3 Q 29 974) f° 38-v du 7.5.

Marie Béatrice Langlois devient seule propriétaire de la maison suite aux renonciations des autres héritiers.

Originaire de Wintzenheim, Jean Martin Stæhlé épouse Marie Béatrice Josèphe Langlois en 1812 : contrat de mariage, célébration
1812 (18.4.), Strasbourg 15 (15), François Antoine Lacombe n° 2503
Contrat de mariage – Jean Martin Staehlé professeur au lycée impérial de Strasbourg fils de Jean Baptiste Staehlé, médecin à Winzenheim (Haut Rhin) et de Rose Sutter
Marie Béatrix Josephe Langlois fille de Nicolas Langlois, négociant et de Béatrix Marie Anne Weiss
acp 118 (3 Q 29 834) f° 118 du 21.4. – contenant donation par Nicolas Langlois et Béatrix Marie Anne Weiss père et mère de la future à ladite épouse d’une somme de 3746 fr, plus lesdits père et mère constituent aux futur époux une rente annuelle de 1200 francs

Mariage, Strasbourg (n° 174)
Acte de mariage célébré à l’hôtel de ville de Strasbourg à onze heures du matin, le 29 avril 1812. Jean Martin Staehlé, majeur dans, né le 27 octobre 1783 à Wintzenheim, Département au haut-Rhin, domicilié à Strasbourg, Professeur du Lycée de Strasbourg, fils de feu Jean Baptiste Staehlé, chirurgien, décédé à Wintzenheim le 17 septembre 1791 et de Rose Sutter
Marie Joséphine Langlois, majeure d’ans, née le 15 mars 1787 à Ensisheim, Département au haut-Rhin, domiciliée à Strasbourg, fille de Nicolas Langlois, caissier, et de Marie Anne Weiss, domiciliés à Strasbourg ci présents et consentant (i 53)

Marie Béatrice Joséphine Langlois vend son fonds de commerce de coton
1839 (18.4.), Strasbourg 11 (31), Charles Keller n° 531, 543
Adjudication – Marie Beatrix Joséphine Langlois ci devant marchande épouse de Jean Martin Staehlé, professeur au collège royal de cette ville, rue du Vieux Marché aux Poissons n° 70
les marchandises qui composaient le fond de commerce de cotons qu’elle exploitait en la maison sus indiquée rue du Vieux Marché aux Poissons n° 70

Martin Staehlé et Marie Béatrice Langlois exposent la maison aux enchères. L’acquéreur est Jean David Kiener, propriétaire à Riquewihr.

1838 (22.11.), Strasbourg 11 (30), Charles Keller
Cahier des Charges n° 275 du 20 juin1838 – Martin Staehlé, professeur au collège Royal en cette ville, et Marie Beatrix née Langlois
Désignation des immeubles, deux maisons contiguës par derrière sises à Strasbourg rue du Vieux Marché aux Poissons n° 70 entre Mad. Desormes & le Sr Funck,
l’autre rue de l’Hôpital n° 33, entre le Sr Franck boulanger et le Sr Dieterlé cafetier
Etablissement de la propriété. Les immeubles appartiennent aux vendeurs du chef la D° Staehlé qui les a recueilli dans la succession de Nicolas Langlois et de Marie Anne Weiss ses père et mère, négociant, dont ellle est restée seule héritière par suite de la renonciation faite par 1. Marie Elisabeth Constance Langlois veuve de François Hypolite Texte, décédé commissaire de police à Strasbourg, 2. Marie Félicité Langlois veuve de François Simon Langenbacher, notaire à Schlestadt, suivant l’inventaire dressé apràs la mort de Marie Anne Weiss par M° Triponé le 1 octobre 1834, renonciation au Greffe du Tribunal le 7 février 1835. Nicolas Langlois a acquis la maison rue du Vieux Marché aux Vins sur François Xavier Exel & Thérèse Klein par acte reçu M° Lacombe le 10 juillet 1813 et celle rue de l’Hôpital sur Jean Michel Maechling par acte reçu M° Lacombe le 4 mars 1818. La première desdites maisons compte quatre étages au dessus du rez de chaussée et a pour dépendances une cour et différents corps de bâtiment qui l’entourent, la seconde n’est que de trois étages non y compris le rez de chaussée – estimées 30.000 francs par le Jugement
Autre Cahier des Charges n° 327 du 8 septembre – cette vente ayant été suspendue par l’effet de circonstances
Adjudication préparatoire n° 346 du 23 octobre
Adjudication définitive n° 373 du 15 novembre – Surenchère n° 383 du 22 novembre Surenchère de 500 fr sur les deux maisons par François Xavier Exel, propriétaire – surmise par Jean David Kiener, 51.000 francs
Enregistrement, acp 263 f° 93-v du 24.11.

Le marchand Jean David Kiener épouse en 1817 Marie Madeleine Kiener, tous deux étant natifs de Riquewihr.
Mariage, Riquewihr (n° 12)
L’an 1817 le 30 décembre (…) sont comparus Sr Jean David Kiener, tratiquant garçon majeur domicilié à Riquewihr où il est né le 14 septembre 1782 fils légitime de Jean Kiener, propriétaire et de Catherine Bippert vivans conjoints audit Riquewihr, à ce présens et consentant d’une part
Et Dlle Marie Madeleine Kiener, domiciliée également à Riquewihr où elle est née le 8 octobre 1796 fille majeure & légitime du Sr André Kiener propriétaire et de Marie Madeleine Bippert domiciliés aussi en cette commune à ce présent et consentant (i 66)

Liquidation et partage de la communauté entre Jean David Kiener et Marie Madeleine Kiener sa veuve, entre les trois enfants
1865 (20.1.), Strasbourg 10 (153), Louis Frédéric Zimmer n° 15.922
Liquidation et partage de la communauté entre Jean David Kiener et Marie Madeleine Kiener sa veuve
ont comparu I. Madame Marie Madeleine Kiener demeurant et domiciliée à Strasbourg, veuve de Monsieur Jean David Kiener, en son vivant ancien maire à Riquewihr (Haut-Rhin) décédé à Fribourg (Grand duché de Bade) le 7 septembre 1857, Madame Kiener née Kiener agissant en son nom personnel a) à cause de la communauté de biens réduite aux acquêts partageable par moitié qui a existé entre entre elle et son défunt mari aix termes de leur contrat de mariage passé devant M° Lemp, alors notaire à Riquewihr le 28 décembre 1817, b) à cause de la donation, à titre de partage d’ascendant qu’elle a l’intention de faire à ses enfants nommés ci après
II. Monsieur Charles Eugène Kiener, fabricant demeurant et domicilié au dit Fribourg, III. Madame Virginie Emilie Kiener, épouse autorisée de Monsieur Antoine Joseph Léon Courbassier, médecin major en retraite, demeurant ensemble à Strasbourg, IV. Monsieur Jules Octave Edouard Kiener, domicilié à Riquewihr, capitaine au deuxième régiment de dragons en garnison à Luneville, les trois derniers comparans agissant en qualité de seuls héritiers chacun pour un tiers de M. Jean David Kiener, leur père sus nommé & seuls héritiers présomptifs aussi chacun pour un tiers de Mad° veuve Kiener, leur mère
Lesquels comparants ont requis M° Zimmer, notaire soussigné, de procéder sur leurs déclarations & indications à la liquidation & au partage 1° de la communauté de biens qui a existé entre les époux Jean David Kiener en vertu de leur contrat de mariage précité, 2° de la succession de feu M. Kiener, se composant uniquement de la moitié des biens de cette communauté, & de recevoir l’acte de donation, à titre de partage anticipé dont il est question ci-dessus
acp 539 (3 Q 30 254) f° 72 du 20.1. Communauté 1) somme due par Charles Eugène Kiener pour avances 20.000, 2) créances 16.360, 3) une maison à Schlestadt place de la porte de Strasbourg N° 4 10.000, 4) 1 ha 79 a terres prés et vignes ban de Bergheim et Guemar 3000, 5) argent 4500, (total) 53.860
Par acte reçu Saltzmann notaire à Riquewihr le 2 novembre 1840 les conjoints Kiener ont fait donation à titre de partage anticipé à leurs enfants d’une somme de 120.000 francs, à compte de laquelle somme on a payé par l’acte à Eugène Kiener et à la D° Courbassier à chacun une somme de 40.000 francs et le surplus payable à Edouard Kiener à sa majorite et encore due 40.000 (reste) 13.860
Attributions (…)

Jean David Kiener et Marie Madeleine Kiener font donation de la maison à leurs trois enfants qui l’attribuent à Virginie Emilie Kiener, femme du chirurgien major Antoine Joseph Léon Courbassier

1863 (30.5.), Bischwiller, Eugène Kauffeisen (7 E 5.1-124) n° 145
30 Mai 1842. Donation par Partage anticipé – a comparu Mr Jean David Kiener, Maire à Riquewilhr (haut-Rhin) et propriétaire y demeurant, tant en son nom qu’en celui de D° Marie Madeleine Kiener son Epouse (…) a déclaré faire par ces présentes Donation à titre de Partage anticipé et en avancement d’hoirie à ses Enfants ci après nommés, savoir
1. à Mr Charles Eugène Kiener, fabricant à fribourg (Duché de Bade) a qui est accepté pour lui par Mr Jean Frédéric Müller, clerc de Notaire à Bischwiller y demeurant, son mandataire spécial (…), 2. D° Virginie Emilie Kiener, Epouse de Mr Antoine Joseph Léon Courbassier Chirurgien major au premier régiment de Cuirassiers en garnison à Haguenau, ce qui est accepté pour elle par son dit Epoux (…), 3. Et à Me Jules Octave Edouard Kiener, mineur âgé de 13 ans, ce qui est accepté par Monsieur son père
D’une Maison ayant Cour enclavée dans le bâtiment, appartenances et dépendances sise à Strasbourg, rue du veiux marché aux poissons N° 70 donnant par devant sur la dite rue, par derrière sur une ruelle appelée le fossé des tailleurs & d’un côté Mr Funck de l’autre Mad° Desormes, Estimée par les parties 21.000 francs
Cet immeuble appartient aux père et mère Kiener pour l’avoir acquis de Dme Joséphine Stählé née Langlois de Strasbourg, par adjudication du 22 novembre 1838 tenue M° Keller, Notaire aud. Strasbourg.
Et attendu l’impartageabilité avérée de ladite maison et dépendances les donataires représentés comme dit est (…) ont attribué à la donataire D° Courbassier qui a déclaré l’accepter par l’entremise de son mandataire leur parts et portions aud. héritage sous les conditions suivantes 1. de payer les frais (…) 2 de donner et rendre à chacun de ses frères à titre de soulte la somme de 7000 francs

Originaire de Puget près Cuers (Var), Antoine Joseph Léon Courbassier épouse Virginie Emilie Kiener en 1840.
Mariage, Riquewihr (n° 18)
L’an 1840 le 3 novembre à onze heures du matin (…) sont comparus en notre hôtel de ville le sieur Ant. Joseph Léon Courbassier âgé de 39 ans, Docteur en médecine et chirurgien major au 36° de Ligne en garnison à St Etienne, Département de la Loire, né à Cuers Département du Var le 19 Pluviôse an neuf de la République ou le 8 février 1801 (…) fils majeur et légitime du sieur Joseph François Courbassier Officier de santé domicilié à Puget près Cuers (Var) consentant au présent mariage par acte de consentement (…) et d e feu Pauline Reyne Million décédée audit Cuers le premier mai 1829 (…)
Et Demoiselle Virginie Emilie Kiener sans état particulier âgée de 23 ans domiciliée en cette ville de Riquewyr où elle est née le 17 mars 1820 (…) fille mineure et légitime du sieur Jean David Kiener, Maire et propriétaire et de Dame Marie Madeleine Kiener, conjoints domiciliés audit Riquewyr cy present es consentans, d’autre part (i 141)

Acte de notoriété d’après lequel le médecin militaire Joseph Léon Courbassier est mort le 24 mars 1871.
1871 (30.3.), Jean Théodore Kœrttgé
Notorietäts Akt bestätigend daß Joseph Leon Courbassier, lebend militär Arzt in Straßburg den 24. März 1871 gestorben ist
acp 596 (3 Q 30 311) f° 42 n° 339 du 1.4.

La maison revient à son fils Joseph Léon Gustave Edmond Courbassier qui épouse en 1875 Marie Lucile Pradier (référence)
Mariage, Paris VII (n° 444)
Le vendredi seize juillet 1875 à une heure un quart de relevée. Pardevant nous, officier de l’état civil, ont comparu Mr Joseph Léon Gustave Edmond Courbassier, Capitaine adjudant major au 51° Régiment d’Infanterie de ligne, chevalier de la Légion d’honneur, demeurant à Paris, avenue de la grande armée 53, avant à Beauvais (Oise), né à Haguenau (Bas Rhin) le huit Février 1842, fils majeur de Antoine Joseph Léon Courbassier, décédé, & de D° Virginie Emilie Kiener, sa veuve, propriétaire, domiciliée à Strasbourg, présente & consentant au mariage de son fils,
et Melle Marie Lucile Pradier, sans profession, demeurant avec sa mère à Paris, à l’école militaire, née à Auray (Morbihan) le onze Mars 1855, fille mineure de Ernest Emmanuel Pradier, décédé, général de brigade, grand officier de la Légion d’honneur, & de Dame Céline Véronique Marie Le Floch, sa veuve, propriétaire, présente & consentant au mariage de sa fille. (…) Les époux & les personnes ici présentes pour autoriser le mariage, interpellés par nous, nous ont déclaré qu’il a été fait un contrat de mariage, reçu par M° Frémyn, notaire à Paris, le quinze juillet courant. (i 4)

Notice biographique dans le le Nouveau dictionnaire de biographie alsacienne
Joseph Courbassier – Général (° Haguenau 8.2.1842 † Lille 6.4.1906) Fils d’un chirurgien-major. Entré à Saint-Cyr en 1861. Fit partie du corps expéditionnaire de Rome puis du Mexique (1862-1867). Prisonnier lors de la capitulation de Metz (27.10.1870). Promu général en 1893, actif dans le Nord de la France. – Archives de la Guerre, dossier personnel DBF IX, p. 936-937.

Le marchand épicier Victor Mengus vend un fonds de commerce d’épicerie à Michel Kelhetter, demeurant 44, rue du Vieux-Marché-aux-Poissons. Le même jour, le premier loue au second son fonds d’épicerie au 22, rue de la Krutenau

1878 (18.9.), Enregistrement de Strasbourg, ssp 177 (3 Q 31 676) f° 49-v du 19.9.
n° 5188 – 18. September 1878. Verkauf wie folgt Zwischen den Unterzeichneten Victor Mengus, Spezereihändler Krutenaustrasse N° 22 zu Straßburg wohnhaft, einerseits
und Michael Kellhetter, Spezereihändler alter Fischmarkt n° 44 anderseits
wurde folgender Kaufvertrag abgeschlossen.
Ersterer verkauft an letztern, annehmend, sein fonds d’épicerie mit sammtlichem Material, welche sich in den verschiedenen Räumlichkeiten befinden, als Comptoir, Schäften, Wagen, Pascule, Schubladen, Kästen, Vitrinen und so weiter ohne Auslaß, wie sich die Einrichtung unterm heutigen Tage befindet und daliegt um den vereinbarten Preis von 800 Mark
ferner die sämmtlichen Waaren, welche sich heute in dem Magazin und den verschiedenen Räumlichkeiten befinden, ohne Auslaß, um den vereinbarten Preis von 800 Mark
Der Total Kaufpreis von 1600 M hat Käufer laut Vereinbarung an due Gläubiger des Verkäufers zu bezahlen (…)

(f° 50) n° 5189 – 18. September 1878. Mieth-Vertrag wie folgt. Zwischen dem Unterzeichneten Victor Mengus, Spezereihändler Krautenaustrasse N° 22 zu Straßburg wohnhaft, einerseits
und Michael Kellhetter, Spezereihändler alter Fischmarkt n° 44 anderseits
wurde folgender Miethvertrag abgeschlossen.
Ersterer untermietet als letztern, annehmend, den Rez de chaussée, Magazin, Keller und Dependenzien gelegen Krautenaustrasse N° 22 dahier, welcher selbst laut mündlichen Miethvertrag von herrn Oberle, Eigenthümer des Hauses inne hat, auf die Dauer von drei aufeinander folgenden Jahren vom 29. September, mit der speziellen Befugniss daß Herr Kelhetter die Räumlichkeiten von heute ab schon an sich ziehen kann. Der Mietpreis ist festgesetzt auf 800 Mark

Le commandant Joseph Léon Gustave Edmond Courbassier et Marie Lucile Pradier vendent la maison à Michel Kelhetter et à sa femme Anne Marie Elise Kaag.

1880 (25.6.), Strasbourg 8 (110), Gustave Edouard Loew f° 13.378
25. Juni 1880. Kauf – ist erschienen her Friedrich August Adolph Silberzahn, Eigenthümer, wohnhaft zu Straßburg, handelnd auf Grund urschriftlich verwahrter Vollmachtsurkunde (…) von herrn Joseph Leo Gustav Eduard Courbassier, Kommandant des fünften Fußgängerbataillons, und dessen Gattin frau Marie Lucile Pradier, beide wohnhaft zu Dijon, derselbe verkaufft und überläßt hiermit zu vollen Eigenthum (…)
an die mitanwesenden, dieses annehmenden Ehegatten herrn Michael Kelhetter, Kaufmann und Frau Anna Maria Elisa Kaag, letztere von ihrem Gatten ermächtigt, beide wohnhaft zu Straßburg, nachstehendes Anwesen
Ein haus bestehend in Vorder, Mittel- und Hintergebäude, gelegen zu Straßburg alter Fischmarckt N° 44, vorher 70, einseits Eigenthum des herrn Lambert anderseits Eigenthum des herrn Trémolé, vorn der alte fischmarkt, hinten das Spittelgäßchen, auf welchem das haus Eingang und façade har und N° 33 führt. Als mitverkauft gelten due sämtliche Öfen mit ihrem Zubehör, welche sich in er fraglichen Gebäuden befinden, sowie sie sich als Eigenthum der Verkäufer herausstellen werden. (…)
Eigenthums-Nachweis. Das verkaufte Anwesen ist Eigenthum des h. Kommendanten Courbassier und wurde durch ihn von seiner am 16. Februar letzthin zu Straßburg verstorbenen und daselbst wohnhaft geweßenen Mutter frau Virginie Emilie Kiener, Wittwe des Oberstabsarztes erster Klasse außer dienst herrn Anton Joseph Leo Courbassier daselbst geerbt, von welcher er ausweislich einer urschriftlich berwahrten Offenkundigkeittsurkude es überschriebenen Notars vom 19. desselben Monats einziger Erbe war.
Frau Wittwe Courbassier hatte das Anwesen inhaltlich Urkunde des damaligen Notars Kauffeisen zu Bischweiler vom 30. Mai 1842 von ihren Eltern, den Eigenthümers ehegatten herrn Johann David Kiener, Bürgermeister zu Reichenweier und frau Maria Magdalena, geborne Kiener, im Wege elterlicher Theilung übergeben erhalten, und bescheinigen Käufer hiermit, von erfolgter Berichtugung der Schenkungsauflagen Kenntniss zu haben.
Herr Kiener hatte es von den hiesigen Ehegatten herrn Martin Stahle, Gymnasiums Professor und frau Maria Beatrix Langlois ersteigert, laut Protokoll des damaligen Notars Keller in Straßburg über endgültige Versteigerung auf Übergebot vom 22. November 1838, überschrieben am Hypothekenamte Straßburg den 25. Januar folgenden Jahrs, Band 343 N 11.
Frau Staehle hatte das Anwesen von ihren Eltern den verlebten Kaufmannsehegatten herrn Nikolaus Langlois und Frau Maria Anna Weiss in Straßburg geerbt, deren Nachlass sie, nachdem die Miterben verzicht hatten, allein bezog, wie der Inventar vor dem damaligen Notar Triponé dahier von 1. Oktober 1832 Vezichtsurkunden der Zivilgerichtsschreibern dahir vom 7. Februarÿ 1835..
Ehegatten Langlois hatten des Gebäude am alten Fischmarkt laut Urkunde des damaligen Notars Lacombe Vater in Straßburg vom 10. Juli 1813 von den hiesigen Eigenthümers ehegatten herrn Frantz Xaver Exel und Frau Therese Klein, das Gebäude am Spitalgäßchen dagegen zufolge Urkunde des vorigen Notars vom 24. März 1818 von en eheleuten Johann Michael Maechling Käuflich erworben. – Kaufbedingungen (…) – Kaufpreis, 88.400 Mark (…) – Feuerversicherung
acp 704 (3 Q 30 419) f° 12 du 1.7.

Originaire d’Ernolsheim-sur-Bruche, le marchand épicier Michel Kelhetter épouse en 1878 Marie Anne Elisabeth Kaag, fille du cultivateur Norbert Kaag de Schæffersheim (près d’Erstein)
Mariage, Schæffersheim (n° 583)
Schaeffersheim am 27. August 1878. Vor dem Standesbeamten erschienen heute zum Zwecke der Eheschließung 1. der Spezereihändler Michael Kelhetter ledigen Standes (…) katholischer Religion geboren den 23. März des Jahres 1844 zu Ernolsheim (Kreis Molsheim) wohnhaft zu Strassburg im Elsaß, Sohn des Ackerers Lorentz Kelhetter u. dessen Ehefrau egina Kelhetter geborene Heitz beide wohnhaft zu Ernolsheim (Kreis Molsheim)
2. die Maria Anna Elisabetha Kaag, ledigen Standes (…), katholischer Religion, geboren am 30. März des Jahres 1860 zu Schaeffersheim, wohnhaft zu Schaeffersheim, Tochter des Ackerers Norbert Kaag und dessen Ehefrau Maria Elisabeth Kaag gebrorene Heitz beide wohnhaft in Schaeffersheim (i 6)

L’Etat vend à Michel Kelhetter un terrain devant sa maison (le Vieux-Marché-aux-Poissons étant route nationale)

1882 (4.9.), Kreis Ingenieur
Verkauf durch den Staat
an Michael Kelhetter, Spezereihändler dahier
von 0,77 qm vor seinem Besitzthum Alter Fischmarkt N° 44 von der Staatsstraße 2. Der Kaufpreis beträgt 43,12 Mark
acp 730 (3 Q 30 445) f° 17 n° 2061 du 15.9.

Michel Kelhetter loue une boutique aux marchands Raphaël Kahn et Auguste Ullmann, de Francfort-sur-le-Main

1889, Enregistrement de Strasbourg, ssp 200 (3 Q 31 699) f° 6 n° 286, 11 juillet 1889
Vermiethung vom 17. März 1889 durch Michael Kelhetter, Kaufmann hier
an August Ullmann und Raphael Kahn, Kaufleute, erstere in Frankfurt a/M. letztere hier
eines Ladens mit Magazin im Hause alter Fischmarkt N° 44, vom 1 Juli 1889 bis 25. Juni 1855 um je 3600 Mark für die beiden ersten Jahre, zahlbar viertelja&htlich

Michel Kelhetter fait un legs à sa femme Anne Marie Elisabeth Kaag (maison et somme d’argent)
1899 (16.10.), Gustave Edouard Loew
Testament des Rentners Michael Kelhetter in Straßburg, gest. am 10. Oktober 1899, wonach derselbe vermacht seiner Ehefrau Anna Maria Elisabeth Kelhetter geb. Kaag
1. das Mobiliar der ganzen Haushaltung, 2. M. 30.000 als lebenslängliche Nutznießung, den Rest des Vermögens erhalten die beiden Kinder.
Eigenhändig Straßburg am 4. Maertz 1899, hinterlegt Notar Loew an 16. Oktober 1899 N° 32.118
acp 960 (3 Q 30 675. II) f° 78 n° 3517 du 21.10. (Tab. 83 Bl. 91 N° 233, E.E. 11 IV 99 256-17)

Michel Kelhetter meurt en octobre 1899.
Décès, Strasbourg (n° 2477)
Strassburg am 10. Oktober 1899. Vor dem Standesbeamten erschienen heute der Bureaubeamte Georg Fourno, wohnhaft zu Schäffersheim, Unter-Elsass, und zeigte an, daß der Rentner Michael Kelhetter, 44 ½ Jahre alt, katholischer Religion, wohnhaft zu Straßburg geboren zu Ernolsheim Kreis Molsheim, Unter-Elsass, Ehemann von Anna Maria Elise geborenen Kaag, Sohn der verstorbenen Eheleute Lorentz Kelhetter, Ackerer und Regina geborene Heitz zuletzt in Ernolsheim wohnhaft, zu Straßburg Alter Fischmarkt 44 am 10. Oktober des Jahres 1899 vormittags um acht drei viertel Uhr verstorben sei (i 152)

Anne Marie Kaag se remarie en 1901 avec Jules Wingerter, fabricant de poterie en grès originaire d’Oberbetschdorf
Mariage, Strasbourg (n° 583)
Strassburg am 14. Juni 1901. Vor dem Standesbeamten erschienen heute zum Zwecke der Eheschließung 1. der Steingutwaarenfabikant Julius Wingerter (…) katholischer Religion geboren am 28. April des Jahres 1855 zu Oberbetschdorf /:Unter Elsass:/ wohnhaft in Oberbetschdorf, Sohn des verstorbenen Steingutwaarenfabikanten Georg Wingerter, zuletzt wohnhaft in Oberbetschdorf und seiner Ehefrau Maria Elisabetha, geborenen Remmy wohnhaft in Oberbetschdorf
2. die Rentnerin Maria Anna Elisabetha Kaag, Wittwe des Rentners Michael Kelhetter, hier gestorben den 10. Oktober 1899 (…), katholischer Religion, geboren am 30. März des Jahres 1860 zu Schaeffersheim /:Unter Elsass:/, wohnhaft in Strassburg, Tochter des verstorbenen Rentners Robert Kaag zuletzt wohnhaft in Schaeffersheim und seiner Ehefrau Maria Elisabetha gebrorenen Heitz, wohnhaft in Schaeffersheim (i 182)

Anne Marie Kaag meurt en 1928 à Schæffersheim en délaissant deux enfants.
1928, Erstein, Déclaration de succession, vol. 63 (3 Q 7497)
Formule de déclaration de mutation par décès
8 décembre 1928 n° 117 – Succession de Madame veuve Anne Marie née Kaag, veuve de Michel Kelhetter
Le soussigné Kelhetter Gustave, contrôleur du service des tabacs à Sélestat, agissant en qualité d’héritier, déclare que Madame veuve Wingerter-Kelhetter née Kaag Anne Marie Elisabeth, âgée de 69 ans, de nationalité française, veuve de Michel Kelhetter en 1° noces et de Jules Wingerter en 2° noces, sans profession, domiciliée à Schäffersheim est décédée à Schäffersheim le 12 juin 1928.

Aucun testament n’a été fait par la défunte Madame V° Anne Marie Wingerter Kelhetter née Kaag, veuve en II° noces de Mr Jules Wingerter mariée en I° nices avec Mr Michel Kelhetter en communauté de biens réduite aux acquêts suivant contrat de mariage passé devant le notaire Mr Kientz à Benfeld le 10 août 1877.
Les seuls héritiers sont ses deux enfants 1° Kelhetter Gaston, 2° Germaine Burger née Kelhetter épouse de Robert Burger à Memmingen (Bayern) chacun pour 1/2.
M. Jules Wingerter est décédé à Schäffersheim le 23 décembre 1906, son épouse a répudié la succession par acte dev. Erber notaire à Erstein le 8/1.1907 enreg. 28/107 a.c.p. vol. 160 N° 736.
Désignation des biens appartenant en propre à la défunte et formant l’héritage
Commune d’Osthausen (en 6 pièces) Commune de Schäffersheim (en 4 pièces)
Terres Commune de Schäffersheim (en 5 pièces) Commune d’Erstein (en 5 pièces). Toutes ces pièces de terres sont encore louées pour plusieurs années à des prix de 4 F 50 à 6 F 00 l’are par bail
argent en caisse 350, total 18.220.
(réponse à des questions du receveur) Ma mère avait l’usufruit d’une créance de 25.000 fr. contre Gresse Charles à Strasbourg résultant de la vente d’une maison située à Strasbourg, cette créance a été remboursée le mois de février 1928 et l’usufruit a cessé.
Erstein, 3 Q 6706 Tables alphabétiques des successions et absences, Volume 15 – (1921 – 1931)
(162) Kaag, Marie Anne Elisabeth, 68 ans, Schaeffersheim, 12. VI 28, veuve en 1° noces de Michel Kelhetter en 2° noces de Jules Wingerten
1° 2 hérit. entre eux Gaston Kelhetter à Schaeffersheim, 2° immeubles à Schaeffersheim
8 décembre 1928 Vol. 63 N° 117
Impôt sur le capital 6° cl. 437.50 f

Anne Marie Elise Kaag, veuve de Jules Wingerter, vend la maison à la société commerciale Kahn Ullmann

1911 (17.10.), Antoine Keller
Verkauf mit Auflassung – Anna Maria Elise geb. Kaag Wittwe I. des Steingutsfabrikanten Julius Wingerter zu Schäffersheim
an die offene Handelsgesellschaft Firma Kahn Ullmann, hier
Stadt Strassburg Flur 19 Nr 93 1,52 Hf. Whs. Nutzungswert 650, Spitalgasse N° 33
Flur 19 Nr 113 1,68 Hf Whs Nutzungswert 6800, alter Fischmarkt N° 44 – Preis M. 120.000
Hierauf übernimmt Käuferin folgende Hypotheken 1. Darlehenskasseverein Hagenau 28.000, 2. Maria Elisabeth Germaine Kelhetter 15.296 und Maria Oskar Michael Norbert Gaston Kelhetter 15.296, 3. Joseph Alexander Notar in Hagenau 10.000, 4. Adam Berbach in Hagenau 10.800, 5. Frl. Kelhetter ad 2. genannt 9900.
acp 1111 (3 Q 30 826. III) f° 77 n° 3054 du 6.11.

La société Kahn Ullmann vend sans dessaisine la maison au négociant Charles Gresse et à sa femme Marie Thérèse Leipert.

1919 (25.2.), Frédéric Heng n° 10.865
Vente sans dessaisine – Auguste Ullmann, négociant à Strasbourg, agissant comme associé avec responsabilité personnelle de la société en nom collectif ‘Kahn et Ullmann’ ayant son siège à Strasbourg
à Charles Gresse, négociant, et Marie Thérèse Leipert son épouse demeurant ensemble à Strasbourg, mariés depuis 1890 sans contrat de mariage
Territoire de Strasbourg folio 1613 du livre des propriété, section 19 n° 113 canton Vieux-Marché-aux-Poissons N° 44 1,67 are cour et maison, revenu cadastral 6000 Mk
section 19 n° 98 canton Ulmergraben passage
section 19 n° 93 canton Altspitalgasse N° 33 0,52 are cour et maison, revenu cadastral 650 M. Ces parcelles forment une seule propriété
Origine, acte Keller 17 octobre 1911 – Prix 120.000 frs (en marks 96.000). Sur ce prix les acquéreurs prendront à leur charge (…) ensemble 111.120 francs
acp 1162 (3 Q 30 877. I) f° 2 n° 1743 du 1.3.
[in margine :] Le droit à la saisine dessaisine donné à Armand Werner époux de Berthe née Gresse, rép. voir I 1165/1108
En marge de l’acte le notaire a indiqué que lesdites créances sont des hypothèques inscrites au livre foncier

Le comptable Charles Gresse épouse en 1890 Marie Thérèse Leipert, fille du maître d’école Florian Leipert native de Wasselonne
Mariage, Strasbourg (n° 178)

Strassburg am 29. Maerz 1890. Vor dem Standesbeamten erschienen heute zum Zwecke der Eheschließung 1. der Buchhalter Carl Gresse, katholischer Religion, geboren den 2. September des Jahres 1860 zu Strassburg, wohnhaft zu Strassburg, Sohn des Tagners Niclauß Gresse und dessen Ehefrau Salome Schultz, beide wohnhaft zu Strassburg
2. die gewerblose Marie Theresia Leipert, katholischer Religion, geboren den 10. Juni des Jahres 1865 zu Wasselnheim (Unter-Elsass), wohnhaft zu Strassburg, Tochter des Lehrers Florian Leipert und dessen Ehefrau Marie Theresia Oulry, beide wohnhaft zu Strassburg (i 53)

Pas de mention en marge de la naissance de Charles Gresse (n° 1613)

Thérèse Leipert femme de Charles Gresse meurt en 1946 en délaissant trois enfants dont Berthe, femme du commerçant Werner Armand
1947, Déclaration de succession, vol. 615 (3 Q 40.850)
21 juin 1947 n° 940 – Succession de Mme Gresse, née Leipert
Les soussignés 1°) Mr Gresse Charles, retraité, veuf, demeurant à Strasbourg-Robertsau, route de la Wantzenau, 2°) Mme Werner Berthe, née Gresse, dem. Strasbourg, 3 rue du Marché, agissant le 1° comme usufruitier et la seconde comme héritière, déclarent que Mme Gresse Marie, née Leipert Thérèse, âgée de 81 ans, de nationalité français, épouse de Charles Gresse, sans profession, domiciliée à Strasbourg-Robertsau, route de la Wantzenau n° 71 est décédé à Strasbourg le 25 décembre 1946.

Les époux Gress-Leipert se sont mariés à Strasbourg le 29 mars 1890 sans contrat. Pas de testament, ni de donation. Le veuf survivant est né à Strasbourg le 2 septembre 1860. La défunte laisse comme héritiers ses 3 enfants, 1° Mme Werner Berthe née Gresse, épouse de Mr. Werner Armand, commerçant, 3 rue du Marché (pas d’enfants), 2° Mme Marthe Heimburger, née Gresse, épouse de Lucien Heimburger, fonctionnaire, née à Strasbourg le 30 janvier 1892, domiciliée à Strasbourg, rue Charles Bergmann N° 5, mère d’un enfant, Marie, née le 24/11/1914, 3° Alfred Gressen négociant, né le 2 &12. au nom de Mr. Charles Gresse 1890, veuf domicilié à Chicago (Illinois) Etats-Unis, père d’un enfant, Charles Gresse né le 15 avril 1914 chacun pour 1/3.
Communauté. Actif 1) un mobilier assuré contre l’incendie (…) pour 200.000 frs dont 60%, 120.000, 2) un dépôt à la Caisse d’Eparge de Strasbourg au nom de la défunte 9044, 3) un dépôt à la Caisse d’Eparge de Strasbourg au nom de Mr. Charles Gresse 2947, 4) un dépôt à la Banque Populaire au nom de Mr. Charles Gresse 6646, 5) un dépôt au Crédit Commercial de France à Strasbourg au nom de Mr. Ch. Gresse 3850, 6) un dépôt au compte de chèques postaux de Strasbourg 12.628
Capital y compris les intérêts jusqu’au jour du décès 15.510. Argent comptant 1150. Titres néant, Créances néant – Total 166.609 – Passif, néant
La succession consiste uniquement n le moitié de la communauté 83.305
3 Q 38189 Tables alphabétiques des successions et absences, volume n° 131 – (juillet – décembre 1946)
(38) Gresse née Leipert, Marie, 81 ans, 71 route de la Wantzenau, 25.12.46, ép. Gresse Charles, 3 enfants
21.6.47 614/940

Charles Gresse et Marie Thérèse Leipert cédent leurs droits à la dessaisine à leur fille Berthe, femme du négociant Armand Werner. La saisine-dessaisine a lieu le 27 juin 1922.

1919 (11.9.), Jacques Hartmann n° 277
Donation par Charles Gresse, négociant, et Marie Thérèse Leipert à Strasbourg, 14 rue Fischart, mariés depuis 1890 sans contrat de mariage
à leur fille Berthe Gresse, épouse d’Armand Werner, négociant à Strasbourg par préciput et hors part
1) Ban de la Robertsau section 1 n° 171/90 7 ares 13 maison d’habitation Granwog, route de la Wantzenau N° 71
section 1 n° 175/94 1 are 65 jardin Granwog, ensemble 8 a 77, valeur locative 20.000 frs, acquis suivant adjudication forcée M° Heng 19 janvier 1913
2) le droit à la transmission de la propriété
Ville de Strasbourg section 18 n° 113 maison d’habitation valeur locative 1500 frs Vieux-Marché-aux-Poissons N° 44
section 19 n° 93 et section 19 n° 98 0,52 are maison d’habitation, valeur locative 812,50 frs Altspitalgasse N° 33, acquise suivant vente Heng du 15 février 1919, valeur 120.000 frs
Mme Werner prend à sa charge les hypothèques suivantes dont l’immeuble section 19 est grevé 1° et 2° Germaine Kelhetter épouse Eugène Remlinger, greffier au tribunal de Vic sur Seille, 3° et 4° Gaston Kelhetter à Strasbourg, 5° Haguenauer, Darlehenkassenreceveur, 6° Joseph Alexandre notaire à Haguenau, ensemble 111.120
acp 1165 (3 Q 30 880. III) f° 74-v n° 1109 du 23.9.

Paul Kahn n° 2022 du 27 juin 1922, Dessaisine pour l’acte de donation Werner enregistré I 1165 n° 1109 dont les droits ont été perçus I 1172 n° 321
acp 1195 (3 Q 30 906. V) f° 45 n° 1292 du 27.6.

Clémence Berthe Gresse naît en 1893. Elle épouse en 1916 à Wiesbaden Paul Hermann Werner (Armand est l’équivalent de Herrmann). Elle meurt à Erstein en 1980.
Naissance, Strasbourg (n° 2024)

Strassburg am 8. Juli 1893. Vor dem Standesbeamten erschienen heute der Buchhalter Carl Gresse, wohnhaft zu Strassburg, Schiffleutstaden 41, katholischer Religion, und zeigte an, daß von der Marie Theresia geborene Leipert seiner Ehefrau, katholischer Religion, wohnhaft bei ihm zu Straßburg in seiner Wohnung am 5. Juli des Jahres 1893 Nachmittags um fünf Uhr ein Kind weiblichen Geschlechts geboren worden sei, welches die Vornamen Clemencia Bertha erhalten habe.
[in margine:] Mariée à Wiesbaden Allemagne le 21 octobre 1916 avec Paul Hermann Werner, transcrit sur le registre de l’état civil du consulat de France à Francfort le 30 janvier 1952
RC 78 120, Fait le 9 février 1978
Décédée le 30 juin 1980 à Erstein (Bas-Rhin)


Les Maisons de Strasbourg sont présentées à l’aide de Word Press.